Porady Prawne przez internet

Masz problem związany z długami spadkowymi?
Opisz swój problem i zadaj pytania.

(zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje)

Kiedy złożyć wniosek do sądu o odrzucenie spadku?

Autor: Iryna Kowalczuk • Opublikowane: 2017-08-25

Moja zmarła niedawno siostra pozostawiła długi. Jej dzieci złożyły przed notariuszem oświadczenie o odrzuceniu spadku, o czym zostałam powiadomiona przez sąd. Dzieci zmarłej złożyły również wniosek do sądu rodzinnego o zgodę na podjęcie decyzji o odrzuceniu spadku w imieniu małoletnich dzieci. W którym momencie mogę złożyć wniosek o odrzucenie spadku, kiedy mogą zrobić to moje dzieci i małoletnie wnuczęta oraz jaki jest nieprzekraczalny termin?

Odpowiednio do przepisów Kodeksu cywilnego (K.c.) najbliżsi krewni zostają powołani do spadku z mocy ustawy w następującej kolejności:

  1. Najpierw dzieci i małżonek spadkodawcy.
  2. Dalej małżonek spadkodawcy, dzieci, wnuki, prawnuki spadkodawcy.
  3. Następnie małżonek i rodzice spadkodawcy (gdy nie ma dzieci i wnuków).
  4. W dalszej kolejności rodzice spadkodawcy (gdy nie ma małżonka, dzieci i wnuków).
  5. Dalej jeden rodzic i rodzeństwo spadkodawcy (ich zstępni) – gdy nie ma małżonka, dzieci i wnuków, a drugi rodzic nie żyje.
  6. Następnie dziadkowie (gdy nie ma innych bliższych krewnych). Udział spadkowy przypadający któremuś z dziadków przechodzi (jeśli nie może on lub nie chce dziedziczyć) na jego zstępnych.
  7. Pasierbowie (gdy nie żyją dziadkowie spadkodawcy).
  8. Na samym końcu gmina lub Skarb Państwa (gdy nie ma nawet pasierbów).

W takiej samej kolejności następuje odrzucenie spadku.

Odrzucenie spadku powoduje wyłączenie spadkobiercy z dziedziczenia, tak jakby spadkobierca nie dożył otwarcia spadku, i do spadku zostają powołani spadkobiercy w dalszej kolejności.

W opisanej przez Panią sytuacji po tym. jak dzieci zmarłej spadek odrzuciły, przeszedł on na ich dzieci, czyli wnuki zmarłej. Dopiero gdy nie będzie już żadnych innych zstępnych przejdzie on na rodziców i rodzeństwo zmarłej.

Zatem oświadczenie o przyjęciu lub odrzuceniu spadku powinna Pani złożyć w terminie sześciu miesięcy od dnia, w którym dowiedziała się Pani o tytule swego powołania (art. 1015 § 1 K.c.). Dla spadkobierców branych pod uwagę w dalszej kolejności chwilą dowiedzenia się o tytule powołania do spadku będzie moment, w którym dowiedzieli się oni o odrzuceniu spadku przez spadkobierców branych pod uwagę w pierwszej kolejności. Czyli dopiero w sytuacji, gdy dzieci, wnuki, prawnuki itd. Pani zmarłej siostry odrzucą spadek, to dopiero przejdzie on na jej rodziców (o ile żyją oczywiście) i rodzeństwo. Tak więc po tym, jak zostanie Pani przez sąd poinformowana, że w imieniu wnuków zmarłej też został odrzucony spadek, to od tej daty będzie miała Pani 6 miesięcy na odrzucenie spadku w swoim imieniu. Również jeżeli z innych źródeł dowie się Pani, że wnuki zmarłej spadek odrzuciły, to od tej chwili biegnie dla Pani termin 6 miesięcy na odrzucenie spadku.  

Jak wskazuje art. 641 § 2 Kodeksu postępowania cywilnego (K.p.c.), oświadczenie o przyjęciu lub odrzuceniu spadku powinno zawierać wymienienie wszelkich wiadomych składającemu oświadczenie osób należących do kręgu spadkobierców ustawowych, jak również wszelkich testamentów, chociażby składający oświadczenie uważał je za nieważne, oraz danych dotyczących treści i miejsca przechowania testamentów.

Z kolei stosownie do art. 643 K.p.c. „o przyjęciu lub odrzuceniu spadku zawiadamia się wszystkie osoby, które według oświadczenia i przedstawionych dokumentów są powołane do dziedziczenia, choćby w dalszej kolejności”. Art. 640 § 1 K.p.c. wskazuje, że „oświadczenie o prostym przyjęciu spadku lub z dobrodziejstwem inwentarza albo o odrzuceniu spadku może być złożone przed notariuszem lub w sądzie rejonowym, w którego okręgu znajduje się miejsce zamieszkania lub pobytu składającego oświadczenie. Notariusz lub sąd prześle niezwłocznie oświadczenie wraz z załącznikami do sądu spadku”.

Jeżeli zatem oświadczenia o odrzuceniu spadku zostaną złożone w innym sądzie lub przed notariuszem, to zostaną one przesłane do sądu spadku (sądu rejonowego ostatniego miejsca zamieszkania spadkodawcy).

  

Może Pani więc odrzucić spadek przed notariuszem albo przed sądem. Nie ma to żadnej różnicy dla skuteczności tego oświadczenia.  Po tym, jak Pani odrzuci spadek, przejdzie on na Pani dzieci i one również będą musiały spadek odrzucić, na co będą miały kolejne 6 miesięcy od dnia w którym Pani spadek odrzuciła. Następnie przejdzie on na ich dzieci, czyli Pani wnuki. Jeżeli są nieletnie w ich imieniu spadek odrzucają rodzice, na co mają kolejne 6 miesięcy czasu.

 Odrzucenie spadku przez osobę niepełnoletnią jest czynnością przekraczającą zwykły zarząd, w konsekwencji czego rodzice nie mogą bez zgody sądu opiekuńczego dokonać takiej czynności ani wyrażać zgody na jej wykonanie (art. 101 § 3 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego).

Tym samym rodzice muszą wystąpić do sądu opiekuńczego (którym jest wydział rodzinny i nieletnich sądu rejonowego, w którego okręgu mieszka dziecko) z wnioskiem o zezwolenie na dokonanie czynności przekraczającej zakres zwykłego zarządu majątkiem dziecka. Jeśli z wnioskiem wystąpi tylko jedno z rodziców, drugie i tak musi zostać wysłuchane.

Sąd, rozpatrując sprawę, ocenia między innymi legalność czynności (odrzucenie spadku zwykle jest zgodne z obowiązującym prawem) i jej celowość, to znaczy, czy na odrzuceniu spadku nie ucierpi majątek dziecka. Ważne jest zatem dostarczenie dowodów, że spadek jest bardzo zadłużony i dla dzieci nie będzie korzystne jego przyjęcie.

Tak więc we wniosku należy uprawdopodobnić, że przyjęcie spadku pozostaje w sprzeczności z dobrem i interesem dziecka. Wniosek musi być opłacony – opłatą stałą w wysokości 40 zł. Potwierdzenie uiszczenia opłaty należy załączyć do wniosku.

Jeżeli postępowanie przed sądem rodzinnym przedłuża się, to należy w ciągu 6 miesięcy od odrzucenia spadku przez rodzica dziecka złożyć do sądu spadku oświadczenie o odrzuceniu spadku również w imieniu małoletniego dziecka, zaznaczając jednocześnie, że postępowanie przed sądem rodzinnym o wyrażenie zgody na odrzucenie spadku w imieniu dziecka wciąż się toczy (można w sądzie rodzinnym uzyskać stosowne zaświadczenie o tym, że sprawa jest w toku). Przerwie to wówczas bieg 6-miesięcznego terminu na złożenie stosownego oświadczenia do czasu wydania zgody przez sąd rodzinny.

Jeżeli chcesz wiedzieć więcej na ten temat – kliknij tutaj i zapytaj prawnika >>

Jeżeli chcesz wiedzieć więcej na ten temat – kliknij tutaj i zapytaj prawnika >>


Podobne materiały

Pismo z firmy windykacyjnej o spłacie długów zmarłej matki

Matka zmarła 7 lat temu pozostawiła długi kredytowe. O niczym nie wiedziałam, bo wychowywała mnie babcia. Teraz otrzymałam pismo z firmy...

Adopcja a dziedziczenie po biologicznym ojcu

5 lat temu adoptowaliśmy dziewczynkę (pełna adopcja). Jej rodzice byli pozbawieni praw rodzicielskich. W zeszłym roku jej biologiczny ojciec zmarł. Teraz...

Solidarna odpowiedzialność za długi spadkowe przed działem spadku

Dwa lata temu zmarła moja mama. W wyniku postępowania spadkowego stałem się współwłaścicielem w 25% mieszkania. Obecnie mieszka tam wyłącznie...

Długi ojca biologicznego

Otrzymałam pismo od firmy windykacyjnej w sprawie zaspokojenia wierzytelności (spłacenie długu) po zmarłym biologicznym ojcu. Z ojcem nie miałam...

Nieważność oświadczenia o odrzuceniu spadku

W maju 2016 r.* dowiedziałam się o powołaniu do spadku po zmarłym w 2013 r. kuzynie mojego nieżyjącego męża. Spadek jest obciążony długiem,...

Czy żeby odrzucić spadek trzeba stawić się osobiście u notariusza?

Mam 15-procentowy udział w spadku po babci. Od jej śmierci nie minęło jeszcze 6 miesięcy. Jaka jest procedura odrzucenia spadku przeze mnie i przez...

Żądanie przez firmę windykacyjną zwrotu długu po zmarłym bracie

Mój brat umarł w 2001 r. Ostatnio jakaś firma windykacyjna zadzwoniła do nas, że zmarły ma u nich dług w wysokości 60 tys. zł...

Czy wierzyciel może obarczyć nas kosztami spisu inwentarza?

Mój zmarły przed 5 laty ojciec pozostawił po sobie długi w bankach, nie miał żadnego majątku, z żoną miał rozdzielność majątkową. Cała...

Porad przez Internet udzielają
prawnicy z dużym doświadczeniem:
Prawnicy
wizytówka Zadaj pytanie »