• Data: 2026-03-07 • Autor: Katarzyna Bereda
Jako dalszy spadkobierca odrzuciłem spadek po ciotce w toku postępowania o stwierdzenie nabycia spadku. Zwracałem uwagę sądowi, że jest bliższy spadkobierca. Mimo to sąd przyjął ode mnie to oświadczenie. Potem okazało się, że odnalazł się syn, który odrzucił spadek. Czy muszę ponownie złożyć oświadczenie o odrzuceniu spadku?
.jpg)
Zgodnie z treścią art. 1015 § 1 Kodeksu cywilnego „oświadczenie o przyjęciu lub o odrzuceniu spadku może być złożone w ciągu sześciu miesięcy od dnia, w którym spadkobierca dowiedział się o tytule swego powołania”.
Zgodnie z powyższy, a więc literalnym brzmieniem powyższego przepisu, początek biegu terminu na złożenie oświadczenia w przedmiocie przyjęcia lub odrzucenia spadku rozpoczyna bieg od dnia, w którym spadkobierca dowiedział się o tytule swojego powołania.
Z uwagi na powyższe termin ten liczony jest w sposób zindywidualizowany w stosunku do każdego spadkobiercy. Należy się przychylić, jako do pozostającego w zgodzie z brzmieniem powyższym, do poglądu, że prawnie relewantne dla określenia początku biegu zakreślonego w tym przepisie terminu jest uzyskanie przez danego spadkobiercę wiedzy o okolicznościach powodujących powołanie go do spadku, a nie świadomości co do tego, że termin ten zaczął biec (J. Pisuliński, Niektóre, s. 61; J. Misztal-Konecka, Warunki, s. 78; K. Żok, w: M. Gutowski, Komentarz KC, t. 2, 2016, s. 1737).
Dopóki spadkobierca nie ma wiedzy o swoim powołaniu do spadku, dopóty termin z art. 1015 § 1 nie rozpoczyna biegu, choćby niewiedza ta była przez spadkobiercę zawiniona, bo nie podejmował np. żadnych starań w celu uzyskania informacji co do tego, czy jest powołany do dziedziczenia po danym spadkodawcy; uzasadnia się to tym, że takiego obowiązku prowadzenia dociekań w tej kwestii nie nakłada ustawodawca (K. Żok, w: M. Gutowski, Komentarz KC, t. 2, 2016, s. 1738; B. Kordasiewicz, w: SPP, t. 10, 2015, s. 544).
Zgodnie natomiast z treścią art. 1020 „spadkobierca, który spadek odrzucił, zostaje wyłączony od dziedziczenia, tak jakby nie dożył otwarcia spadku. Ustawodawca nakazuje traktować spadkobiercę, który złożył oświadczenie o odrzuceniu spadku po danym spadkodawcy, jako tak wyłączonego od dziedziczenia, jakby nie dożył otwarcia spadku” – mamy tu do czynienia z fikcją prawną.
Jeżeli już raz Pan spadek odrzucił, takie odrzucenie jest ważne – jeżeli mówimy oczywiście o odrzuceniu spadku na podstawie dziedziczenia ustawowego. Jeżeli więc nawet po czasie pojawił się nowy spadkobiercy, ale Pan już spadek odrzucił, to Pana odrzucenie jest dalej w mocy. Może Pan ze swoim oświadczeniem udać się jeszcze do notariusza, aby potwierdził Pana odrzucenie po odnalezieniu nowego spadkobiercy, jednak nie ma takiej konieczności, skoro sąd odebrał od Pana oświadczenie o odrzuceniu spadku i potwierdził Pana czynność.
Bratanek odrzuca spadek po ciotce w sądzie. Później odnajduje się jej syn, który także odrzuca spadek.
? Bratanek nie składa ponownie oświadczenia.
Siostrzenica odrzuca spadek, choć informuje sąd, że może istnieć bliższy spadkobierca. Po czasie ujawnia się syn zmarłej.
? Odrzucenie siostrzenicy nadal jest ważne.
Kuzyn odrzuca spadek, a kilka miesięcy później odnajduje się córka spadkodawczyni mieszkająca za granicą.
? Kuzyn nie musi ponawiać odrzucenia.
Jeżeli raz skutecznie złożono oświadczenie o odrzuceniu spadku, to późniejsze ujawnienie bliższego spadkobiercy nie powoduje konieczności ponownego składania oświadczenia – wcześniejsze odrzucenie pozostaje w mocy.
Oferujemy pomoc prawną w sprawach dotyczących odrzucenia spadku, ustalenia kręgu spadkobierców oraz skutków późniejszego ujawnienia bliższego spadkobiercy. Zapewniamy analizę dokumentów i jednoznaczną ocenę, czy w danej sprawie zachodzi konieczność ponownego złożenia oświadczenia o odrzuceniu spadku.
1. Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz.U. 1964 nr 16 poz. 93
Nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania? Opisz nam swoją sprawę wypełniając formularz poniżej ▼▼▼ Zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje.
Zapytaj prawnika - porady prawne online
O autorze: Katarzyna Bereda
Adwokat, absolwentka Wydziału Prawa i Administracji Uniwersytetu Szczecińskiego – pracę magisterską napisała z prawa pracy. Podczas studiów odbyła liczne praktyki, zarówno w sądach, jak i w kancelariach adwokackich. Aplikację adwokacką rozpoczęła w 2015 roku. W marcu 2018 roku przystąpiła do egzaminu zawodowego, uzyskując jeden z najlepszych wyników w izbie zielonogórskiej i w konsekwencji kończąc aplikację adwokacką z wyróżnieniem. Specjalizuje się w prawie rodzinnym, cywilnym, zobowiązaniach, prawie spadkowym, prawie gospodarczym i spółkach prawa handlowego.
Zapytaj prawnika