Postępowanie spadkowe po zmarłych rodzicach, zasady dziedziczenia i możliwe rozwiązania
• Data: 2026-02-28 • Autor: Joanna Korzeniewska
Jestem jedynym żyjącym dzieckiem moich rodziców. Rodzice pozostawali w związku małżeńskim aż do śmierci. Najpierw zmarł ojciec, a kilka miesięcy później mama. Miałem siostrę, która zmarła jeszcze przed mamą. Siostra była mężatką i pozostawiła dwoje dzieci, pełnoletniego syna oraz niepełnoletnią córkę.
W skład majątku po moich rodzicach wchodzi dom jednorodzinny, środki zgromadzone na rachunku bankowym oraz jednostki uczestnictwa w funduszu inwestycyjnym. Chcę ustalić, jak prawidłowo przeprowadzić postępowanie spadkowe i kto oraz w jakich częściach dziedziczy po moich rodzicach.
.jpg)
Krąg spadkobierców na podstawie kodeksu cywilnego
Zgodnie z art. 931 kodeksu cywilnego w pierwszej kolejności do spadku powołane są dzieci spadkodawcy oraz jego małżonek. Dziedziczą oni w częściach równych, przy czym udział małżonka nie może być mniejszy niż 1/4 całości spadku.
Jeżeli dziecko spadkodawcy nie dożyło otwarcia spadku, jego udział przypada jego zstępnym, czyli dzieciom.
W opisanej sytuacji oznacza to, że po ojcu spadkobiercami są żona, syn oraz dzieci zmarłej córki. Natomiast po matce spadek przypada synowi oraz dzieciom zmarłej córki.
Możliwość przeprowadzenia sprawy u notariusza
Jednym z rozwiązań jest sporządzenie aktu poświadczenia dziedziczenia u notariusza. Do tego będą potrzebne m.in. akty zgonu rodziców i zmarłej córki oraz akty urodzenia jej dzieci.
U notariusza powinni stawić się wszyscy spadkobiercy. W imieniu małoletniego dziecka działa jego przedstawiciel ustawowy. Warto wcześniej skontaktować się z kancelarią notarialną, aby ustalić pełny zakres wymaganych dokumentów oraz koszty.
Postępowanie sądowe o stwierdzenie nabycia spadku
Drugą opcją jest złożenie wniosku do sądu o stwierdzenie nabycia spadku. Do wniosku należy dołączyć odpisy aktów zgonu spadkodawców, akt małżeństwa zmarłej córki oraz akty urodzenia jej dzieci.
Jako uczestników postępowania należy wskazać wszystkich spadkobierców. W imieniu osoby małoletniej występuje jej przedstawiciel ustawowy. Opłata sądowa wynosi 100 zł za każde stwierdzenie nabycia spadku, a dodatkowo pobierane są opłaty za wpis do rejestru spadkowego.
Zakres rozstrzygnięcia w sprawie spadkowej
Zarówno w postępowaniu sądowym, jak i u notariusza ustalane jest wyłącznie to, kto dziedziczy i w jakich częściach ułamkowych. Na tym etapie nie rozstrzyga się, który konkretny składnik majątku przypadnie danemu spadkobiercy ani w jaki sposób majątek zostanie podzielony.
Podsumowanie
W opisanej sytuacji dziedziczenie odbywa się na podstawie ustawy, z uwzględnieniem zstępnych zmarłej córki. Sprawę spadkową można przeprowadzić zarówno u notariusza, jak i przed sądem. Postępowanie dotyczy wyłącznie ustalenia udziałów w spadku, a nie fizycznego podziału majątku. Wybór trybu zależy przede wszystkim od szybkości, kosztów oraz zgodnej współpracy wszystkich spadkobierców.
Przykłady
Przykład 1
Po śmierci małżonków pozostaje jedno żyjące dziecko oraz wnuki po zmarłym wcześniej dziecku. Spadek dzielony jest pomiędzy żyjące dziecko oraz wnuki, które wchodzą w miejsce swojego rodzica.
Przykład 2
Spadkobiercy decydują się na notarialne poświadczenie dziedziczenia, aby szybciej uregulować sprawy formalne związane z rachunkami bankowymi i nieruchomością.
Przykład 3
W sprawie uczestniczy osoba małoletnia, dlatego w postępowaniu sądowym reprezentuje ją rodzic jako przedstawiciel ustawowy.
Oferta porad prawnych
Oferujemy kompleksowe porady prawne z zakresu prawa spadkowego, w tym analizę sytuacji rodzinnej, pomoc w wyborze trybu postępowania oraz wsparcie przy przygotowaniu dokumentów i wniosków do sądu lub notariusza.
Źródła:
1. Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz.U. 1964 nr 16 poz. 93
Nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania? Opisz nam swoją sprawę wypełniając formularz poniżej ▼▼▼ Zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje.
Zapytaj prawnika - porady prawne online
O autorze: Joanna Korzeniewska
Randa prawny.
.jpg "Rozliczenie o zachowek dla pominiętego spadkobiercy")
prawnicy z dużym doświadczeniem
Zapytaj prawnika
NAJNOWSZE
Zadaj pytanie »
» Postępowanie spadkowe po zmarłych rodzicach, zasady dziedziczenia i możliwe rozwiązania
» Prawo do zachowku przy dziedziczeniu testamentowym
» Stwierdzenie nabycia spadku na podstawie testamentu, procedura sądowa i udział uczestników
» Zachowek po zmarłym małżonku a darowizna do majątku wspólnego
» Postanowienie o nabyciu spadku a wypłata środków z banku
