Wstąpienie spadkobiercy do spółdzielni

Podział mieszkania spadkowego

W opisanej przez Panią sytuacji kilku spadkobierców (Pani i Pani siostra) stało się współspadkobiercami. Taka wspólność nie ma jednak charakteru ostatecznego, istnieje jedynie do momentu działu spadku. Celem postępowania działowego jest przede wszystkim dokonanie podziału fizycznego majątku spadkowego, czyli określenie sched spadkowych poszczególnych spadkobierców. Zasadniczo sąd dąży do ugodowego dokonania podziału spadku. Niemniej sąd, dokonując wyboru sposobu podziału spadku, w pierwszej kolejności bierze pod uwagę treść złożonego wniosku o dział spadku oraz stanowisko pozostałych spadkobierców, zapewniając jednocześnie, aby dział był zgodny z przepisami prawa oraz interesem wszystkich spadkobierców. W razie braku zgody sposoby podziału przez sąd są następujące:

1. dokonanie działu fizycznego składników majątku spadkowego, polegającego na rozdzieleniu ich między wszystkich spadkobierców proporcjonalnie do przysługujących im udziałów w spadku,
2. przyznanie składników majątku spadkowego jednemu bądź kilku spadkobiercom, wraz z obowiązkiem dokonania stosownej spłaty na rzecz pozostałych (art. 212 § 1 Kodeksu cywilnego),
3. możliwe jest także przyznanie przedmiotu kilku spadkobiercom jako współwłasność na ich żądanie (art. 1044).

Zatem dział spadku można przeprowadzić poprzez odpłatne zniesienie współwłasności na rzecz Pani siostry, z obowiązkową spłatą Pani udziału. Działu spadku można dokonać u notariusza, gdy współwłaściciele mają zgodny pogląd na kwestię podziału spadku, a w tym mieszkania spółdzielczo własnościowego po śmierci właściciela. W innym wypadku, gdy pojawiły się spory co do przedmiotów spadku, konieczne będzie spotkanie się w sądzie.

Zostanie członkiem spółdzielni

To, która z Pań zostanie członkiem spółdzielni, nie ma znaczenia przy dziale spadku. Ale też żadne przepisy nie zobowiązują spadkobierców do składania deklaracji członkowskiej. Spadkobierca może zatem mieć spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu (albo udział w tym prawie) i nie być członkiem spółdzielni. Czasami jednak warto rozważyć wstąpienie do spółdzielni – posiadacz własnościowego spółdzielczego prawa do lokalu niebędący członkiem spółdzielni musi pokrywać koszty eksploatacji i utrzymania mienia spółdzielni w takim samym, a czasami nawet wyższym stopniu jak członkowie, pozbawiany jest natomiast wielu uprawnień przysługujących wyłącznie członkom spółdzielni (m.in. udział w walnym zgromadzeniu, wgląd w dokumenty spółdzielni).

Sytuacja (np. w przypadku współwłasności) może okazać się jednak skomplikowana z uwagi na brzmienie artykułu 3 ustęp 5 ustawy o spółdzielniach mieszkaniowych: „Jeżeli spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu, prawo odrębnej własności lokalu albo ekspektatywa własności należy do kilku osób, członkiem spółdzielni może być tylko jedna z nich, chyba że przysługuje ono wspólnie małżonkom. W przypadku zgłoszenia się kilku uprawnionych rozstrzyga sąd w postępowaniu nieprocesowym. Po bezskutecznym upływie wyznaczonego przez spółdzielnię terminu wystąpienia do sądu, nie dłuższego niż 12 miesięcy, wyboru dokonuje spółdzielnia. Do czasu rozstrzygnięcia, o którym mowa w zdaniu drugim, lub wyboru, o którym mowa w zdaniu trzecim, osoby, którym przysługuje spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu, prawo odrębnej własności lokalu albo ekspektatywa własności, mogą wyznaczyć spośród siebie pełnomocnika w celu wykonywania uprawnień wynikających z członkostwa w spółdzielni”.

Jednakże skoro planowany jest dział spadku, to należy zgłosić to do spółdzielni i określić, iż członkostwo w niej zostanie określone po dokonaniu działu spadku. 

W przypadku dokonania działu spadku spadkobierca, któremu prawo to przypadło, składa deklarację przystąpienia do spółdzielni albo informuje spółdzielnię, jeżeli nie zamierza do niej przystąpić.

Współwłasność mieszkania spadkowego

Siostra natomiast za korzystanie z całości mieszkania winna się z Panią rozliczyć. Zgodnie z przepisami Kodeksu cywilnego spadkobiercy są uprawnieni do współposiadania wspólnej nieruchomości i korzystania z niej w takim zakresie, jaki daje się pogodzić ze współposiadaniem i korzystaniem z tej samej rzeczy przez pozostałych współwłaścicieli. A zatem wszyscy spadkobiercy mogą korzystać z całej nieruchomości w taki sposób, by pozostali również mogli to robić.

Jeżeli tylko jeden ze spadkobierców korzysta z mieszkania, wykluczając pozostałych, stan współwłasności zostaje zaburzony. W takiej sytuacji Pani jako ten spadkobierca pozbawiony dostępu do mieszkania może ubiegać się wynagrodzenia za bezumowne korzystanie z nieruchomości ponad przysługujący Pani siostrze udział. Wynagrodzenia można żądać podczas sprawy o dział spadku, ale również w osobnym postępowaniu.

Nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania? Opisz nam swoją sprawę wypełniając formularz poniżej  ▼▼▼ Zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje.