Porady Prawne przez internet

Masz problem ze spadkiem?
Opisz swój problem i zadaj pytania.

(zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje)

Jak postąpić, żeby przejąć mieszkanie po zmarłej?

Autor: Marek Gola • Opublikowane: 2017-10-16

Niedawno w Polsce zmarła moja mama (ojciec zmarł dawno temu). Mama była właścicielką mieszkania własnościowego, a jestem jedynym spadkobiercą (brak testamentu). Mieszkam od ponad 20 lat za granicą i posiadam podwójne obywatelstwo. Jak postąpić, żeby przejąć to mieszkanie? Czy będę musiał zapłacić podatek po ewentualnej sprzedaży mieszkania?

Podstawę prawną niniejszej opinii stanowią przepisy Kodeksu cywilnego zwanego dalej K.c. oraz przepisy ustawy z dnia 28 lipca 1983 r. o podatku od spadków i darowizn zwanej dalej ustawą.

Z treści Pana pytania wynika, że zmarła Pana mama, która na co dzień zamieszkiwała w Polsce i była właścicielką mieszkania. Od ponad 20 lat zamieszkuje Pan poza granicami kraju. Zastanawia się Pan, co w chwili obecnej uczynić.

W pierwszej kolejności koniecznym będzie przeprowadzenie postępowania spadkowego po matce. Zgodnie z art. 931 § 1 K.c. w pierwszej kolejności powołane są z ustawy do spadku dzieci spadkodawcy oraz jego małżonek; dziedziczą oni w częściach równych. Jednakże część przypadająca małżonkowi nie może być mniejsza niż jedna czwarta całości spadku. W chwili obecnej jedynym spadkobiercą jest Pan. Spadek po mamie może Pan stwierdzić przed sądem lub przed notariuszem.

Powództwo z tytułu dziedziczenia, zachowku, jak również z tytułu zapisu, polecenia oraz innych rozrządzeń testamentowych wytacza się wyłącznie przed sąd ostatniego miejsca zamieszkania spadkodawcy, a jeżeli jego miejsca zamieszkania w Polsce nie da się ustalić, przed sąd miejsca, w którym znajduje się majątek spadkowy lub jego część. Opłata sądowa od wniosku wynosi 50 zł plus 5 zł na opłaty kancelaryjne bez względu na liczbę uczestników postępowania.

Sąd wyda wówczas postanowienie o stwierdzeniu nabycia spadku, które uprawomocni się po 21 dniach od jego wydania.

Istnieje także możliwość przeprowadzenia postępowania spadkowego przed notariuszem – notarialne poświadczenie dziedziczenia. Dodatkowo notarialne poświadczenie dziedziczenia będzie wiązało się z kosztami rzędu 700 zł.

W Pana przypadku, jako osoby zamieszkującej poza granicami kraju, wydaje się, że lepszym rozwiązaniem jest notariusz, albowiem umawia Pan czynność na konkretny dzień i godzinę, co z kolei powoduje, że nie ma problemu niepewności, który w przypadku rozprawy sądowej występuje (nie ma Pan wpływu na termin i godzinę rozprawy).

Po stwierdzeniu nabycia spadku po matce, może Pan albo mieszkanie sprzedać, albo też wynająć. By nie płacić podatku od sprzedaży mieszkania, musiałby je Pan przez 5 lat kalendarzowych utrzymywać w swoim zasobie mieszkaniowym. Nie ma znaczenia co Pan z tym lokalem uczyni. Jeżeli zechciałby je Pan sprzedać przed upływem 5 lat kalendarzowych od stwierdzenia nabycia spadku po matce, wówczas koniecznym będzie uiszczenie podatku, chyba że oświadczy Pan, a następnie wykaże, że ze środków pochodzących ze sprzedaży pokrył Pan kredyt mieszkaniowy lub też zakupił Pan nieruchomość dla zaspokojenia własnych potrzeb mieszkaniowych.

Chwila śmierci spadkodawcy, decydująca o nabyciu spadku przez spadkobierców, nie ma żadnego znaczenia dla zaistnienia obowiązku podatkowego w podatku od spadków i darowizn. Dopiero przyjęcie spadku lub uprawomocnienie się orzeczenia stwierdzającego jego nabycie, o ile wcześniej nie zgłoszono nabycia do opodatkowania, rodzi obowiązek podatkowy w podatku od spadków i darowizn. Zobowiązanie podatkowe w tym podatku powstaje w sposób przewidziany w art. 21 § 1 pkt 2 o.p., tj. z chwilą doręczenia decyzji organu podatkowego, ustalającej wysokość takiego zobowiązania, z zastosowaniem § 5 tego artykułu. Powyższy pogląd został wyrażony przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w wyroku z dnia 26 stycznia 2011 r., sygn. akt I SA/Gl 491/10.

Co istotne może Pan skorzystać z ulgi, mianowicie wolne od podatku dochodowego są dochody z odpłatnego zbycia nieruchomości i praw majątkowych, o których mowa w art. 30e, w wysokości, która odpowiada iloczynowi tego dochodu i udziału wydatków poniesionych na własne cele mieszkaniowe w przychodzie z odpłatnego zbycia nieruchomości i praw majątkowych, jeżeli począwszy od dnia odpłatnego zbycia, nie później niż w okresie dwóch lat od końca roku podatkowego, w którym nastąpiło odpłatne zbycie, przychód uzyskany ze zbycia tej nieruchomości lub tego prawa majątkowego został wydatkowany na własne cele mieszkaniowe; udokumentowane wydatki poniesione na te cele uwzględnia się do wysokości przychodu z odpłatnego zbycia nieruchomości i praw majątkowych.

Jeżeli chcesz wiedzieć więcej na ten temat – kliknij tutaj i zapytaj prawnika >>

Jeżeli chcesz wiedzieć więcej na ten temat – kliknij tutaj i zapytaj prawnika >>


Podobne materiały

Nabycie spadku i postępowanie działowe

Mama zmarła rok temu. Jej własnością było gospodarstwo rolne (dom, budynki gospodarcze i pole rolne). Spadkobiercami jest pięć osób: ojciec, ja...

Zgoda sądu na sprzedaż odziedziczonego mieszkania

W 2014 r. nabyłem w spadku wraz z matką po połowie mieszkanie po moim bracie. Sąd rejonowy stwierdził, że do śmierci matki nie mogę sprzedać...

Czy można odrzucić spadek u notariusza bez czekania na sprawę spadkową?

Niedawno zmarł ojciec mojego męża. Teść opuścił swoją rodzinę, gdy mąż miał rok, i nigdy się nie kontaktowali. Wiemy jednak, że zmarły...

Kto ma prawo do ustawowego dziedziczenia po mojej żonie?

Zmarła moja żona. Nie mieliśmy dzieci. Nie żyje jej ojciec i matka. Żyje jej przyrodni brat (z drugiego małżeństwa ojca) i ojczym (drugi...

Przejęcie mieszkania własnościowego po ojcu

Ostatnio zmarł mój ojciec. Jestem jego jedynym dzieckiem. Czy muszę wystąpić do sądu, aby przejąć po nim mieszkanie własnościowe?

Dziedziczenie przez dzieci dopiero po śmierci obojga partnerów

Mój partner życiowy i jego siostra są po połowie właścicielami mieszkania po rodzicach. Zamierzam kupić część nieruchomości należącej do siostry...

Sporna cena sprzedawanego odziedziczonego mieszkania

Po śmierci ojca (7 lat temu) odziedziczyłam wraz z siostrą mieszkanie, które obecnie wystawiłyśmy na sprzedaż. Ja mam zapisaną w testamencie...

Przejęcie spadku po tacie i przekazanie go mamie

Niedawno zmarł tata, nie pozostawiając testamentu. Ustawowo dziedziczą: nasza mama, czyli żona taty, pozostająca z nim we wspólności ustawowej, ja...

Porad przez Internet udzielają
prawnicy z dużym doświadczeniem:
Prawnicy
wizytówka Zadaj pytanie »