Kategoria: Zachowek

Porady Prawne przez internet

Masz problem związany z zachowkiem?
Opisz swój problem i zadaj pytania.

(zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje)

Darowizna pieniężna za życia spadkodawcy a zachowek

Iryna Kowalczuk • Opublikowane: 2016-07-18

Kilka lat temu moja mama sprzedała swoje mieszkanie i pieniądze ze sprzedaży (200 tys. zł) przekazała mi jako darowiznę. Na tę okoliczność sporządziłyśmy między sobą umowę darowizny. Mama mieszka aktualnie w moim mieszkaniu. Mój tata nie żyje, ale mam brata i stąd wynika moje pytanie. Czy po śmierci mamy mojemu bratu będzie należał się jakiś zachowek? Dodam, że mama nic więcej nie posiada.

Iryna Kowalczuk

»Wybrane opinie klientów

Polecam korzystanie z usługi eporady, wszystkie informacje są konkretne, szczegółowo i wyczerpująco opisane, niczym nie odbiega jak wizyta bezpośrednio w kancelarii. 100% profesjonalizmu w każdej dziedzinie. Sam korzystałem i gwarantuję 100% satysfakcji. Polecam.
Paweł, 39 lat
Fachowe porady jakie uzyskałam od Pana Marka Goli , pomogly mi w porozumieniu się z rodzina mojego męża, w sprawie zachowku po zmarłej teściowej.Dziekuje bardzo i będę dalej polecała państwa usługi moim znajomym.
Malgorzata
Otrzymałam odpowiedź bardzo wyczerpującą i klarowną.
Anna, 66 lat, inżynier
Bardzo profesjonalnie, szybko, wszystko zrozumiałe
Ania, 68 lat, emerytka
Chciałem bardzo podziękować za poradę która mi bardzo pomogła wasza firma działa na najwyższym poziomie wasze odpowiedzi były wyczerpujące i pomocne jeszcze raz bardzo dziękuję i pozdrawiam.
Krzysztof

Jak wynika z opisu sprawy, dostała Pani od mamy pieniądze w formie darowizny. Pani mama nie ma na dzień dzisiejszy żadnych innych wartościowych przedmiotów, które po jej śmierci mogą wejść w skład masy spadkowej, natomiast Pani brat nie otrzymał za życia mamy żadnych darowizn.

Interesuje Cię ten temat? – kliknij tutaj i zapytaj prawnika >>

Jeżeli chcesz wiedzieć więcej na ten temat – kliknij tutaj i zapytaj prawnika >>

Przepisy o zachowku znajdują się w art. 991 i następnych ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. – Kodeks cywilny (Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 ze zmianami, dalej zwanej: K.c.). Prawo do zachowku ustanawia art. 991 K.c., zgodnie z którym:

„§ 1. Zstępnym, małżonkowi oraz rodzicom spadkodawcy, którzy byliby powołani do spadku z ustawy, należą się, jeżeli uprawniony jest trwale niezdolny do pracy albo jeżeli zstępny uprawniony jest małoletni – dwie trzecie wartości udziału spadkowego, który by mu przypadał przy dziedziczeniu ustawowym, w innych zaś wypadkach – połowa wartości tego udziału (zachowek).

§ 2. Jeżeli uprawniony nie otrzymał należnego mu zachowku bądź w postaci uczynionej przez spadkodawcę darowizny, bądź w postaci powołania do spadku, bądź w postaci zapisu, przysługuje mu przeciwko spadkobiercy roszczenie o zapłatę sumy pieniężnej potrzebnej do pokrycia zachowku albo do jego uzupełnienia.”

Z cytowanego powyżej przepisu wynikają następujące zasady:

  • roszczenie z tytułu zachowku jest zawsze roszczeniem o zapłatę określonej sumy pieniężnej (równowartość w pieniądzu 2/3 – gdy uprawniony do zachowku jest trwale niezdolny do pracy albo małoletni lub 1/2 udziału spadkowego – w pozostałych wypadkach – przysługującego spadkobiercy ustawowemu, który nie został powołany do dziedziczenia z mocy testamentu);
  • roszczenie z tytułu zachowku przysługuje wtedy, gdy dany spadkobierca należy do kręgu spadkobierców ustawowych, a przy dziedziczeniu testamentowym nie został powołany do spadku i nie otrzymał od spadkodawcy darowizny i/lub zapisu w testamencie. Należy pamiętać, że o zachowek można wystąpić tylko w ściśle określonym okresie czasu.

Roszczenie z tytułu zachowku przedawnia się bowiem w terminie 5 lat od dnia ogłoszenia testamentu (art. 1007 § 1 Kodeksu postępowania cywilnego) albo od dnia otwarcia spadku (którym jest dzień śmierci spadkodawcy).

Odnosząc powyższe rozważania do przedstawionej przez Panią sytuacji faktycznej, należy stwierdzić, że jako obdarowana może być Pani zobowiązana po śmierci mamy do zapłaty zachowku dla brata, jeżeli brat o niego wystąpi.

Darowizna pieniężna (200 tys. zł) nie należy z pewnością do drobnych darowizn, a więc zalicza się do spadku po śmierci mamy i od tej darowizny będzie należał się zachowek.

Aby ustalić wysokość należnego bratu zachowku, należy ustalić wartość aktywów spadku pozostawionego przez spadkodawcę – należy zsumować wartość przedmiotów spadkowych pozostawionych przez zmarłego oraz odjąć od tej kwoty pasywa spadku (długi spadkowe).

Do tego należy doliczyć wartość darowizny uczynionej na Pani rzecz.

Wartość zachowku oblicza się w następujący sposób: wartość spadku ustalona dla potrzeb obliczenia zachowku × (razy) udział danego spadkodawcy wynikający z dziedziczenia ustawowego × (razy) ułamek należnego zachowku – (minus) darowizny dla uprawnionego do zachowku = wartość zachowku.

Przy założeniu, że sytuacja opisana przez Panią się nie zmieni na dzień śmierci mamy, to Pani brat będzie mógł żądać zachowku w wysokości 1/4 (1/2 z 1/2) lub 1/3 (2/3 z 1/2) od wartości poczynionej darowizny. Wyższy zachowek będzie się mu należał, w sytuacji gdy na dzień śmierci mamy będzie niezdolny do pracy.

Jeżeli chcesz wiedzieć więcej na ten temat – kliknij tutaj i zapytaj prawnika >>

Jeżeli chcesz wiedzieć więcej na ten temat – kliknij tutaj i zapytaj prawnika >>


Indywidualne Porady Prawne

Masz problem z zachowkiem?
Opisz swój problem i zadaj pytania.

(zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje)
Porad przez Internet udzielają
prawnicy z dużym doświadczeniem:
Prawnicy
wizytówka Zadaj pytanie »