Kategoria: Dział spadku

Porady Prawne przez internet

Masz problem związany z działem spadku?
Opisz swój problem i zadaj pytania.

(zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje)

Pełnomocnictwo w sprawie spadkowej od brata przebywającego za granicą

Iryna Kowalczuk • Opublikowane: 2017-02-03

Ojciec zmarł w 2005 r. a mama w 2013 r. Rodzice pozostawili nieruchomość, której byli właścicielami na zasadzie wspólnoty małżeńskiej. Jest nas troje ich dzieci. Brat od kilkudziesięciu lat przebywa w USA. Chcemy wystąpić do sądu ze sprawą spadkową, stąd pytania: Jak powinno wyglądać pełnomocnictwo dla mnie od brata do występowania w jego imieniu w sądzie w sprawie spadkowej? Jakie powinno być pełnomocnictwo od brata w sprawie sprzedaży nieruchomości po podziale?

Iryna Kowalczuk

»Wybrane opinie klientów

Fachowe porady jakie uzyskałam od Pana Marka Goli , pomogly mi w porozumieniu się z rodzina mojego męża, w sprawie zachowku po zmarłej teściowej.Dziekuje bardzo i będę dalej polecała państwa usługi moim znajomym.
Malgorzata
Otrzymałam odpowiedź bardzo wyczerpującą i klarowną.
Anna, 66 lat, inżynier
Bardzo profesjonalnie, szybko, wszystko zrozumiałe
Ania, 68 lat, emerytka
Chciałem bardzo podziękować za poradę która mi bardzo pomogła wasza firma działa na najwyższym poziomie wasze odpowiedzi były wyczerpujące i pomocne jeszcze raz bardzo dziękuję i pozdrawiam.
Krzysztof
Dziękuję za wyczerpującą odpowiedź, uratowała mi Paki tyłek.
Jerzy, 53 lata, informatyk

Okoliczność, że jeden ze spadkobierców przebywa poza granicami Polski, nie musi być dużym problemem w przeprowadzeniu postępowania działowego w sądzie.

Interesuje Cię ten temat? – kliknij tutaj i zapytaj prawnika >>

Jeżeli chcesz wiedzieć więcej na ten temat – kliknij tutaj i zapytaj prawnika >>

Postępowanie o dział spadku i podział majątku wspólnego odbywa się w ramach postępowania nieprocesowego.

Jak wskazuje art. 513 Kodeksu postępowania cywilnego (K.p.c.), niestawiennictwo uczestników nie tamuje rozpoznania sprawy. Przepisów o wyroku zaocznym nie stosuje się.

Tak więc istnieje możliwość, że sąd wyda postanowienie w sprawie podziału nawet bez obecności Pani brata na rozprawie. Brat może oczywiście ustanowić także pełnomocnika, który będzie go reprezentował przed sądem.

Art. 86 K.p.c. wskazuje, iż strony i ich organy lub przedstawiciele ustawowi mogą działać przed sądem osobiście lub przez pełnomocników.

W myśl art. 87 § 1 K.p.c. pełnomocnikiem może być adwokat lub radca prawny, a w sprawach własności przemysłowej także rzecznik patentowy, a ponadto osoba sprawująca zarząd majątkiem lub interesami strony oraz osoba pozostająca ze stroną w stałym stosunku zlecenia, jeżeli przedmiot sprawy wchodzi w zakres tego zlecenia, współuczestnik sporu, jak również rodzice, małżonek, rodzeństwo lub zstępni strony oraz osoby pozostające ze stroną w stosunku przysposobienia.

Pani brat przebywający w USA może zatem ustanowić Panią swoim pełnomocnikiem. Pełnomocnictwo może być albo procesowe – bądź to ogólne, bądź do prowadzenia poszczególnych spraw – albo do niektórych tylko czynności procesowych (art. 88 K.p.c.).

Zgodnie z art. 91 K.p.c. pełnomocnictwo procesowe obejmuje z samego prawa umocowanie do:

  1. wszystkich łączących się ze sprawą czynności procesowych, nie wyłączając powództwa wzajemnego, skargi o wznowienie postępowania i postępowania wywołanego ich wniesieniem, jako też wniesieniem interwencji głównej przeciwko mocodawcy;
  2. wszelkich czynności dotyczących zabezpieczenia i egzekucji;
  3. udzielenia dalszego pełnomocnictwa procesowego adwokatowi lub radcy prawnemu;
  4. zawarcia ugody, zrzeczenia się roszczenia albo uznania powództwa, jeżeli czynności te nie zostały wyłączone w danym pełnomocnictwie;
  5. odbioru kosztów procesu od strony przeciwnej.

Jeżeli Pani brat upoważni Panią do reprezentowania go przed sądem w toku postępowania działowego, to Pani w imieniu brata będzie mogła składać w toku postępowania wnioski, pisma itp., a sąd będzie kierował korespondencję dla brata na Pani ręce.

Pełnomocnictwo procesowe nie wymaga formy notarialnej lub poświadczonej urzędowo. Może zostać ono udzielone w formie zwykłej pisemnej lub być złożone ustnie do protokołu.

Stosownie do art. 681 K.p.c. – jeżeli stwierdzenie nabycia spadku jeszcze nie nastąpiło i nie został sporządzony zarejestrowany akt poświadczenia dziedziczenia, postanowienie o stwierdzeniu nabycia spadku wydaje sąd w toku postępowania działowego, stosując przepisy rozdziału.

Jeżeli więc nie było przeprowadzone postępowanie o stwierdzenie nabycia spadku po Pani rodzicach, to można połączyć postępowanie o stwierdzenie nabycia spadku z postępowaniem działowym. Ze względu na wskazany powyżej przepis art. 681 K.p.c. pełnomocnictwo procesowe powinno zatem być udzielone do postępowania o stwierdzenie nabycia spadku i do postępowania działowego.

Pani brat powinien zatem napisać pełnomocnictwo o treści: Ja, [IMIĘ NAZWISKO], ur. [DATA URODZENIA], zamieszkały: [ADRES ZAMIESZKANIA (w USA)], nr PESEL [o ile brat posiada, jeśli nie to nr paszportu] ustanawiam niniejszym moim pełnomocnikiem procesowym moją siostrę [IMIĘ NAZWISKO], ur. [DATA URODZENIA], zamieszkałą [ADRES ZAMIESZKANIA], nr PESEL, i upoważniam ją do reprezentowania mnie w postępowaniu sądowym o stwierdzenie nabycia spadku po mojej matce [IMIĘ NAZWISKO], zmarłej w dniu [DATA ŚMIERCI] i ojcu [IMIĘ NAZWISKO], zmarłym w dniu [DATA ŚMIERCI] oraz w postępowaniu o dział spadku po mojej matce i ojcu oraz podział majątku wspólnego małżeńskiego, stosownie do przełożonego w sądzie projektu podziału.

Takie pełnomocnictwo napisane ręcznie lub maszynowo (komputerowo) i podpisane przez Pani brata będzie wystarczające do reprezentowania go przed sądem.

Art. 89 § 1 K.p.c. wskazuje, iż pełnomocnik jest obowiązany przy pierwszej czynności procesowej dołączyć do akt sprawy pełnomocnictwo z podpisem mocodawcy lub wierzytelny odpis pełnomocnictwa wraz z odpisem dla strony przeciwnej. Adwokat, radca prawny, rzecznik patentowy, a także radca Prokuratorii Generalnej Skarbu Państwa mogą sami uwierzytelnić odpis udzielonego im pełnomocnictwa oraz odpisy innych dokumentów wykazujących ich umocowanie. Sąd może w razie wątpliwości zażądać urzędowego poświadczenia podpisu strony. Zdania pierwszego nie stosuje się w przypadku dokonania czynności procesowej w elektronicznym postępowaniu upominawczym, jednak pełnomocnik powinien powołać się na pełnomocnictwo, wskazując jego datę, zakres oraz okoliczności wymienione w art. 87.

Mając na względzie powyższy przepis, wraz ze złożeniem wniosku do sądu powinno zostać także złożone pełnomocnictwo. Może się zdarzyć, że sąd zażąda uwierzytelnienia pełnomocnictwa (ale wyłącznie wówczas gdyby miał jakieś wątpliwości). Gdyby tak się stało, to Pani brat powinien udać się do konsula RP lub amerykańskiego notariusza w celu poświadczenia podpisu na pełnomocnictwie.

Poświadczenie własnoręczności podpisu następuje poprzez złożenie podpisu w obecności konsula, który potwierdza tożsamość osoby składającej podpis na podstawie okazanego dokumentu tożsamości.

Gdyby Pani brat poświadczał własnoręczność swojego podpisu przez notariusza publicznego (notary public), to wówczas musiałby uzyskać także klauzulę apostille, wydawaną przed odpowiednie organy stanowe (najczęściej Secretary of State lub Department of State).

Myślę jednak, że prawdopodobieństwo tego, że sąd zażąda urzędowego poświadczenia podpisu pod pełnomocnictwem, jest niewielkie.

Jako że dział spadku i podział majątku wspólnego małżeńskiego ma być przeprowadzony jak rozumiem na podstawie zgodnego projektu przedłożonego przez strony, to warto, aby Pani brat podpisał się osobiście pod tym projektem.

Jeżeli więc stworzycie Państwo projekt działu spadku połączonego z podziałem majątku wspólnego małżeńskiego, to warto, aby Pani brat przebywający w USA podpisał ten projekt, a także wniosek o wszczęcie postępowania i przesłał je Pani lub rodzeństwu pocztą, a następnie żeby ten wniosek podpisali pozostali spadkobiercy i żeby dopiero po podpisaniu przez wszystkich uczestników tego projektu i wniosku o przeprowadzenie postępowania działowego został złożony w sądzie wraz z pełnomocnictwem.

Oczywiście może się zdarzyć, że mimo ustanowienia pełnomocnika, podpisania przez brata wniosku o przeprowadzenie postępowania działowego i zgodnego projektu podziału majątku, sąd wezwie Pani brata do osobistego stawiennictwa na rozprawie np. w celu odebrania zapewnienia spadkowego.

W myśl art. 671 § 1 K.p.c. – za dowód, że nie ma innych spadkobierców, może być przyjęte zapewnienie złożone przez zgłaszającego się spadkobiercę.

Wedle § 2 art. 671 K.p.c. w zapewnieniu zgłaszający się powinien złożyć oświadczenie co do wszystkiego, co mu jest wiadome o:

  1. istnieniu lub nieistnieniu osób, które wyłączałyby znanych spadkobierców od dziedziczenia lub dziedziczyłyby wraz z nimi;
  2. testamentach spadkodawcy.

Pod względem skutków karnych zapewnienie jest równoznaczne ze złożeniem zeznań pod przyrzeczeniem, o czym sędzia powinien uprzedzić składającego zapewnienie (art. 671 § 3 K.p.c.).

Jeżeli sąd wezwie brata do osobistego stawiennictwa na rozprawie, a on nie będzie mógł stawić się w sądzie na tę rozprawę, to będzie on mógł wystąpić do sądu o przesłuchanie go przez polskiego konsula w USA, jednocześnie wyjaśniając powody, dla których nie będzie on mógł stawić się w sądzie na jego wezwanie (duża odległość, koszty, brak czasu itp.). Art. 1134 K.p.c. wskazuje bowiem, iż sądy mogą występować do polskiego przedstawicielstwa dyplomatycznego lub urzędu konsularnego o przeprowadzenie dowodu lub o doręczenie pisma, jeżeli osoba mająca być przesłuchana lub odbiorca pisma jest obywatelem polskim przebywającym za granicą.

Reasumując, w sprawie polecałabym:

  1. sporządzenie wniosku o stwierdzenie nabycia spadku i dział spadku połączony z podziałem majątku wspólnego małżeńskiego wraz z projektem tego podziału;
  2. podpisanie wniosku i projektu podziału przez brata mieszkającego w USA;
  3. sporządzenie przez brata mieszkającego w USA pisemnego pełnomocnictwa dla Pani do reprezentowania go przed sądem w postępowaniu o stwierdzenie nabycia spadku i postępowaniu działowym;
  4. złożenie w sądzie podpisanych przez wszystkich spadkobierców wniosku o stwierdzenie nabycia spadku i o dział spadku wraz z podpisanym przez wszystkich projektem podziału oraz podpisanym przez brata pełnomocnictwem.

Co się tyczy sprzedaży mieszkania – jest to odrębna kwestia.

Oczywiście brat może ustanowić Panią swoim pełnomocnikiem do sprzedaży mieszkania. Pełnomocnictwo do zbycia mieszkania powinno być jednakże udzielone w formie aktu notarialnego, a więc w takiej samej formie, w jakiej musi być zawarta umowa sprzedaży mieszkania.

Jak wskazuje art. 158 Kodeksu cywilnego – umowa zobowiązująca do przeniesienia własności nieruchomości powinna być zawarta w formie aktu notarialnego. To samo dotyczy umowy przenoszącej własność, która zostaje zawarta w celu wykonania istniejącego uprzednio zobowiązania do przeniesienia własności nieruchomości; zobowiązanie powinno być w akcie wymienione. Z kolei stosownie do art. 99 § 1 K.c., jeżeli do ważności czynności prawnej potrzebna jest szczególna forma, pełnomocnictwo do dokonania tej czynności powinno być udzielone w tej samej formie.

Aby Pani brat ustanowił Panią swoim pełnomocnikiem do sprzedaży mieszkania, musi być zatem wymagane pełnomocnictwo notarialne. W celu sporządzenia pełnomocnictwa notarialnego może on skorzystać z usług amerykańskiego notariusza. Pełnomocnictwo notarialne (jak i każdy inny akt notarialny) sporządzone w USA powinno być zaopatrzone w apostille.

Apostille jest rodzajem zaświadczenia, na podstawie którego dokumenty urzędowe (w tym akty notarialne) wydane na terytorium danego państwa będącego stroną międzynarodowej Konwencji znoszącej wymóg legalizacji zagranicznych dokumentów urzędowych sporządzonej w dniu 5 października 1961 r. w Hadze (Dz. U. z 2005 r. Nr 112, poz. 938 i 939), są respektowane na terytorium innego państwa będącego stroną tejże konwencji. Polska przystąpiła do tej konwencji z dniem 14 sierpnia 2005 roku, a Stany Zjednoczone w dniu 15 października 1981 roku.

Poświadczeń apostille w USA dokonują uprawnione urzędy stanowe.

Pełnomocnictwo sporządzone przez amerykańskiego notariusza zaopatrzone w apostille będzie dopuszczone do obrotu prawnego w Polsce. Jeżeli pełnomocnictwo zostanie sporządzone w języku angielskim będzie trzeba dokonać tłumaczenia przysięgłego tego pełnomocnictwa i klauzuli apostille.

Posiadając pełnomocnictwo do sprzedaży mieszkania będzie Pani mogła sprzedać mieszkanie w imieniu brata.

Jeżeli chcesz wiedzieć więcej na ten temat – kliknij tutaj i zapytaj prawnika >>

Jeżeli chcesz wiedzieć więcej na ten temat – kliknij tutaj i zapytaj prawnika >>


Indywidualne Porady Prawne

Masz problem z działem spadku?
Opisz swój problem i zadaj pytania.

(zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje)
Porad przez Internet udzielają
prawnicy z dużym doświadczeniem:
Prawnicy
wizytówka Zadaj pytanie »