Wojna braci o spadek do rodzicach
• Data: 2025-08-28 • Autor: Iryna Kowalczuk
W rodzinie szykuje się wojna o spadek po rodzicach(konkretnie chodzi o mieszkanie własnościowe). Sytuacja wygląda tak: zmarł teść i nie zostawił testamentu, została teściowa i dwóch synów – mój mąż i jego brat. Po śmierci teścia nie było przeprowadzonej sprawy spadkowej. Jak będzie wyglądał podział majątku po śmierci teściowej? Mamy duży problem, gdyż mąż jest skłócony z bratem i wątpię, żeby doszło między nimi do porozumienia. Każdy z nich twierdzi, że rodzice obiecali mieszkanie właśnie jemu. Dodam jeszcze, że brat męża mieszka i pracuje za granicą i wydaje mi się, że to może być dodatkowym problemem.
Podział mieszkania po śmierci jednego współwłaściciela
Jak rozumiem z Pani pytania mieszkanie własnościowe należało do Pani teścia i teściowej wspólnie, czyli byli jego współwłaścicielami.
Zatem po śmierci Pani teścia (nie było testamentu) połowa mieszkania należącego do Pani teścia przypadła w dziedziczeniu jego spadkobiercom, czyli żonie (Pani teściowej) i dwóm jego synom. Każdy otrzymał zatem udział w części mieszkania po śmierci teścia po 1/3. Zatem teściowa ma aktualnie udział w mieszkaniu następujący: swoją 1/2 plus 1/3 po mężu, a Pani mąż i jego brat po 1/3 z połowy ojca.
Podział mieszkania po śmierci drugiego współwłaściciela
Z kolei po śmierci teściowej (bez testamentu) dziedziczeniu dla Pani męża i jego brata będzie podlegał jej udział w mieszkaniu wynoszący 1/2 i udział 1/3 z połowy mieszkania, który odziedziczyła po mężu.
Brak zgody co do podziału spadku
Jeżeli nie będzie zgody między Pani mężem i jego bratem, co do podziału spadku po śmierci Pani teściowej to sprawę będzie musiał rozstrzygnąć sąd. Każdy ze spadkobierców ma bowiem prawo do wystąpienia z wnioskiem o stwierdzenie nabycia spadku po osobie zmarłej wraz z wnioskiem o podział majątku spadkowego (tzw. dział spadku).
Dział spadku połączony z podziałem majątku
Dział spadku połączony z podziałem majątku wspólnego małżeńskiego może polegać na:
1) Przyznaniu np. jednemu spadkobiercy całego spadku ze spłatą na rzecz pozostałych spadkobierców. Nie ma ku temu przeszkód prawnych, o ile spadkobiercy wyrażą na to zgodę.
2) Podziale fizycznym przedmiotu spadku (w Pani sytuacji mieszkania) pomiędzy spadkobiercami zgodnie do wysokości ich udziałów – zatem w Pani sprawie mieszkanie musiałoby dać się fizycznie podzielić na dwa odrębne lokale, co zwykle w praktyce jest niemożliwe.
3) Wystawieniu mieszkania na licytację komorniczą, po której po sprzedaży mieszkania w trybie takiej licytacji następuje podział przez sąd środków pieniężnych dla spadkobierców stosownie do ich udziałów w spadku.
Jeżeli nie będzie zgody między spadkobiercami, co do punktu 1 możliwego wariantu podziału spadku, a punkt 2 nie będzie fizycznie możliwy, to sąd zasądzi podział poprzez punkt 3.
Zobacz również: Kto dziedziczy mieszkanie po śmierci małżonka?
Opłaty sądowe za dział spadku połączony z podziałem majątku
Opłata sądowa od wniosku o dział spadku połączony z podziałem majątku wspólnego małżeńskiego (jak w Pani sprawie), jeżeli nie ma zgodnego projektu podziału spadku, wynosi 1000 zł.
Postępowanie spadkowe gdy spadkobierca przebywa za granicą
Okoliczność, że brat Pani męża przebywa poza granicami Polski nie musi być dużym problemem w przeprowadzeniu postępowania działowego w sądzie.
Postępowanie o dział spadku i podział majątku wspólnego odbywa się w ramach postępowania nieprocesowego. Jak wskazuje art. 513 K.p.c. – niestawiennictwo uczestników nie tamuje rozpoznania sprawy. Przepisów o wyroku zaocznym nie stosuje się.
Tak więc istnieje możliwość, że sąd wyda postanowienie w sprawie podziału nawet bez obecności brata Pani męża na rozprawie.
Przykłady
Starszy brat całe życie mieszkał w rodzinnym mieszkaniu i opiekował się chorą matką, podczas gdy młodszy wyjechał za granicę. Po śmierci matki okazało się, że obaj mają równe prawa do mieszkania, mimo że jeden z nich uważał, że zasługuje na całość ze względu na opiekę. Sprawa trafiła do sądu i zakończyła się przyznaniem nieruchomości jednemu z braci z obowiązkiem spłaty drugiego.
W innej rodzinie po śmierci ojca synowie nie przeprowadzili sprawy spadkowej, bo uznali, że wszystko i tak należy się matce. Kiedy jednak ona zmarła, a w grę wchodziło już mieszkanie warte kilkaset tysięcy złotych, spór stał się nieunikniony. Bracia nie mogli dojść do porozumienia i ostatecznie mieszkanie sprzedano na licytacji komorniczej, a pieniądze podzielono między nich.
Zdarza się też sytuacja, w której jeden z braci dostaje w spadku połowę mieszkania, ale od lat mieszka w nim drugi wraz ze swoją rodziną. W praktyce ten, który nie ma faktycznego dostępu do lokalu, naciska na sprzedaż albo spłatę. Brak kompromisu prowadzi do wieloletnich postępowań sądowych, a czasem nawet zerwania więzi rodzinnych, bo każda ze stron czuje się pokrzywdzona.
Podsumowanie
Spory o spadek po rodzicach należą do jednych z najtrudniejszych i najbardziej emocjonalnych konfliktów rodzinnych. Warto pamiętać, że prawo jasno określa udziały spadkobierców i niezależnie od obietnic czy ustnych ustaleń każdy ma takie same prawa. Brak porozumienia prowadzi zwykle do sądu, gdzie rozstrzygany jest podział majątku – czasem przez spłatę, a czasem przez sprzedaż mieszkania. Dlatego tak ważne jest, by jak najwcześniej uporządkować sprawy spadkowe i spróbować wypracować kompromis, zanim rodzinne relacje zostaną bezpowrotnie zniszczone.
Oferta porad prawnych
Jeśli stoisz przed trudną sprawą spadkową i potrzebujesz wsparcia, skorzystaj z naszych porad prawnych online. Odpowiemy na Twoje pytania, wyjaśnimy przepisy i pomożemy znaleźć najlepsze rozwiązanie w sporze o majątek. Poradę możesz uzyskać szybko i wygodnie – bez wychodzenia z domu, a my przygotujemy dla Ciebie jasne wskazówki krok po kroku.
Źródła:
1. Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz.U. 1964 nr 43 poz. 296
Nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania? Opisz nam swoją sprawę wypełniając formularz poniżej ▼▼▼ Zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje.
Zapytaj prawnika - porady prawne online
O autorze: Iryna Kowalczuk
Magister prawa, absolwentka Lwowskiego Państwowego Uniwersytetu Spraw Wewnętrznych Ukrainy, uzyskany tytuł: magister prawa ukraińskiego; ukończyła także Studium Podyplomowe prawa UE na Uniwersytecie Warszawskim. Doświadczenie nabyła w trakcie pracy w dwóch kancelariach adwokackich. Ze względu na biegłość w analizie różnorodnych zagadnień prawnych w serwisie ePorady24.pl pełniła funkcję administratora. Udzielała porad z zakresu prawa spadkowego i rodzinnego oraz w sprawach związanych z prawem ukraińskim. Biegle posługuje się zarówno językiem ukraińskim, rosyjskim, jak i polskim. Z serwisem spadek.info współpracowała od początku jego istnienia czyli od 2012 roku.
prawnicy z dużym doświadczeniem
Zapytaj prawnika
NAJNOWSZE
Zadaj pytanie »
» Zachowek po darowiznach, gdy spadkodawca rozdał cały majątek za życia
» Jak uregulować formalności po śmierci rodziców – przepisanie umów i postępowanie spadkowe krok po kroku
» Obowiązek wykonania zapisu zwykłego w testamencie
» Dziedziczenie mieszkania po siostrze dziadka a podatek
» Odrzucenie spadku przez dalszą rodzinę, kiedy zaczyna się bieg terminu?
