• Data: 2025-12-22 • Autor: Urszula Trojanowska-Woźniak
Moja żyjąca mama zapisała mi dożywotnio swoje udziały w domu — mam 6/8 udziałów — oraz w gospodarstwie rolnym, gdzie również posiadam 6/8. Tata nie żyje. Czy przy dziale spadku po nim ze zniesieniem współwłasności sąd może pozostawić mi dom, a na poczet spłat przekazać udziały w gospodarstwie mojemu rodzeństwu?
.jpg)
W postępowaniu spadkowym dział spadku może nastąpić na zgodny wniosek stron. W takiej sytuacji sąd orzeknie zgodnie z przedstawionym porozumieniem – czyli, jeśli uzgodnicie Państwo, że Pan przejmuje nieruchomość z obowiązkiem spłaty pozostałych spadkobierców albo że rodzeństwo przejmie gospodarstwo rolne – sąd wyda postanowienie zgodne z tym ustaleniem.
Jeżeli jednak między spadkobiercami występuje spór co do sposobu podziału majątku spadkowego, sąd może nakazać sprzedaż nieruchomości w celu podziału uzyskanej kwoty między spadkobierców.
Warto więc spróbować porozumieć się z pozostałymi spadkobiercami co do sposobu podziału majątku, aby przedstawić gotowe rozwiązanie sądowi lub notariuszowi.
Zgodnie z art. 687 Kodeksu postępowania cywilnego (K.p.c.):
W braku podstaw do wydania postanowienia działowego na podstawie zgodnego wniosku uczestników, dział spadku będzie rozpoznany według przepisów poniższych. Do działu spadku stosuje się odpowiednio przepisy dotyczące zniesienia współwłasności.
Z kolei, zgodnie z art. 618 i nast. K.p.c.:
W postępowaniu o zniesienie współwłasności sąd rozstrzyga także spory o prawo żądania zniesienia współwłasności i o prawo własności, jak również wzajemne roszczenia współwłaścicieli z tytułu posiadania rzeczy. Rozstrzygając spór o prawo żądania zniesienia współwłasności lub o prawo własności, sąd może wydać w tym przedmiocie postanowienie wstępne.
Zgodnie z art. 622 § 1-2, art. 623 i art. 625 Kodeksu postępowania cywilnego:
W toku postępowania o zniesienie współwłasności sąd powinien nakłaniać współwłaścicieli do zgodnego przeprowadzenia podziału, wskazując im sposoby mogące do tego doprowadzić. Gdy wszyscy współwłaściciele złożą zgodny wniosek co do sposobu zniesienia współwłasności, sąd wyda postanowienie odpowiadające treści wniosku, o ile projekt podziału nie sprzeciwia się prawu, zasadom współżycia społecznego ani nie narusza w sposób rażący interesu osób uprawnionych. Jeżeli brak podstaw do wydania takiego postanowienia, a zachodzą warunki do dokonania podziału w naturze, sąd dokonuje podziału na części odpowiadające wartościom udziałów współwłaścicieli, z uwzględnieniem wszelkich okoliczności oraz interesu społeczno-gospodarczego. Różnice wartości wyrównuje się przez dopłaty pieniężne. W postanowieniu zarządzającym sprzedaż rzeczy należących do współwłaścicieli sąd może rozstrzygnąć o wzajemnych roszczeniach współwłaścicieli albo tylko zarządzić sprzedaż, odkładając rozstrzygnięcie o tych roszczeniach oraz o podziale sumy uzyskanej ze sprzedaży do czasu jej przeprowadzenia.
Dom po rodzicach dla jednej z córek. Po śmierci rodziców troje rodzeństwa odziedziczyło dom. Siostry zgodziły się, by jedna z nich w nim zamieszkała i spłaciła pozostałe. Dzięki wspólnemu wnioskowi sąd zatwierdził ich ustalenia bez konieczności sprzedaży domu.
Spór o gospodarstwo rolne. Dwaj bracia nie porozumieli się co do podziału gospodarstwa. Jeden chciał je prowadzić dalej, drugi domagał się swojej części w gotówce. Ponieważ nie osiągnęli porozumienia, sąd zarządził sprzedaż gospodarstwa i podział uzyskanych pieniędzy.
Ugoda przed notariuszem. Rodzeństwo odziedziczyło mieszkanie i działkę po rodzicach. W obawie przed długim procesem zdecydowali się na umowę działową u notariusza – siostra przejęła mieszkanie, brat działkę. Sprawa zakończyła się w jeden dzień i bez konfliktu.
Podział majątku po rodzicach nie zawsze musi oznaczać spór w sądzie. Jeśli spadkobiercy potrafią się porozumieć, mogą sami zaproponować rozwiązanie korzystne dla wszystkich – sąd zwykle je zatwierdzi. Warto więc rozmawiać i dążyć do ugody, zanim decyzję podejmie za nas sąd. Zgoda między spadkobiercami często oszczędza czas, pieniądze i rodzinne relacje.
Potrzebujesz pomocy w sprawie działu spadku, zniesienia współwłasności lub przygotowania wniosku do sądu? Nasi prawnicy sporządzą dla Ciebie profesjonalne pisma i udzielą porady online. Aby skorzystać z naszych usług, opisz swój problem w formularzu pod artykułem.
1. Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz.U. 1964 nr 16 poz. 93
2. Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz.U. 1964 nr 43 poz. 296
Nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania? Opisz nam swoją sprawę wypełniając formularz poniżej ▼▼▼ Zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje.
Zapytaj prawnika - porady prawne online
Zapytaj prawnika