W którym momencie można odrzucić spadek?

Jak liczyć 6-miesięczny termin do przyjęcia lub odrzucenia spadku?

Jak wynika z opisu Pani sprawy, zmarła siostra Pani teściowej. Tak więc kolejność odrzucania spadku jest następująca: najpierw Pani teściowa, następnie Pani mąż i na końcu syn.

Zgodnie z art. 1015 § 1 Kodeksu cywilnego (w skrócie K.c.) „oświadczenie o przyjęciu lub o odrzuceniu spadku może być złożone w ciągu sześciu miesięcy od dnia, w którym spadkobierca dowiedział się o tytule swego powołania”.

Przewidziany w art. 1015 § 1 sześciomiesięczny termin do złożenia oświadczenia o przyjęciu lub odrzuceniu spadku z ustawy rozpoczyna się, zarówno dla spadkobiercy ustawowego powołanego w testamencie do spadku, jak i dla pozostałych spadkobierców ustawowych, z dniem, w którym dowiedzieli się oni z właściwego źródła o tym, że testament ze względu na niezachowanie prawem przepisanej formy jest nieważny (tak uchwała SN z 15 stycznia 1991 r., sygn. akt III CZP 75/90, LexPolonica nr 302249, OSNCP 1991, nr 5–6, poz. 68). Dla spadkobiercy ustawowego będzie to z reguły dzień dowiedzenia się o śmierci spadkodawcy. Ponadto może to być np. dzień, w którym spadkobierca powołany w dalszej kolejności dowiedział się o odrzuceniu spadku przez osoby wyprzedzające go przy dziedziczeniu ustawowym, a także dzień, w którym dowiedział się o prawomocnym orzeczeniu o niegodności takich osób. Dla spadkobiercy testamentowego będzie to dzień, w którym dowiedział się o istnieniu i treści testamentu, po uprzedniej informacji o śmierci spadkodawcy.

Termin 6-miesięczny jest zachowany, gdy przed jego upływem zostanie złożone oświadczenie w sądzie lub przed notariuszem.

Teściowa, jak rozumiem, spadek już odrzuciła. Teraz zatem Pani mąż ma 6 miesięcy na odrzucenie spadku, licząc od dnia, w którym dowiedział się o odrzuceniu spadku przez swoja matkę.

Trudno w tej chwili stwierdzić, dlaczego sędzia powiedział na rozprawie, że termin na odrzucenie spadku już minął. W każdym razie w przepisie jest jasno powiedziane, że chodzi o dzień dowiedzenia się o tytule swego powołania.

W praktyce przyjmuje się, że chodzi o dzień, w którym kolejny spadkobierca dowiedział się o odrzuceniu spadku przez poprzedzającego go spadkobiercę. Uważam zatem, że Pani mąż ma nadal otwarty termin 6-miesięcy na odrzucenie spadku i winien to zrobić przed sądem lub przed notariuszem. U notariusza lub w sądzie (ale u notariusza procedura jest znacznie szybsza) Pani mąż powinien pojawić się z aktem zgonu osoby zmarłej i najlepiej, gdyby miał kopię oświadczenia o odrzuceniu spadku, które złożyła Pani teściowa. Wówczas nie powinno być problemów z odrzuceniem. Po odrzuceniu spadku przez Pani męża będziecie mieli Państwo kolejne 6 miesięcy na odrzucenie spadku w imieniu małoletniego syna.

Odrzucenie spadku przez nieletnie dziecko

Co się tyczy odrzucenia spadku przez nieletnie dzieci, to stwierdzić należy, że odrzucenie spadku przez osobę niepełnoletnią jest czynnością przekraczającą zwykły zarząd, w konsekwencji rodzice nie mogą bez zgody sądu opiekuńczego dokonać takiej czynności ani wyrażać zgody na ich wykonanie (art. 101 § 3 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego).

Tym samym rodzice muszą wystąpić do sądu opiekuńczego (którym jest sąd rejonowy, wydział rodzinny i nieletnich, w którego okręgu mieszka dziecko) z wnioskiem o zezwolenie na dokonanie czynności przekraczającej zakres zwykłego zarządu majątkiem dziecka. Jeśli z wnioskiem wystąpi tylko jedno z rodziców, drugie i tak musi zostać wysłuchane.

Sąd, rozpatrując sprawę, ocenia między innymi legalność czynności (odrzucenie spadku zwykle jest zgodne z obowiązującym prawem) i jej celowość, to znaczy sprawdza, czy na odrzuceniu spadku nie ucierpi majątek dziecka. Ważne jest zatem dostarczenie dowodów, że spadek jest bardzo zadłużony i dla dzieci nie będzie korzystne jego przyjęcie.

Tak więc we wniosku należy uprawdopodobnić, że przyjęcie spadku pozostaje w sprzeczności z dobrem i interesem dziecka.  Wniosek musi być opłacony – opłatą stałą w wysokości 40 zł. Potwierdzenie uiszczenia opłaty należy załączyć do wniosku.

Jeżeli postępowanie przed sądem rodzinnym przedłuża się, to należy w ciągu 6 miesięcy od odrzucenia spadku przez Pani męża złożyć do sądu spadku oświadczenie o odrzuceniu spadku również w imieniu małoletniego dziecka, zaznaczając jednocześnie, że postępowanie przed sądem rodzinnym o wyrażenie zgody na odrzucenie spadku w imieniu dziecka wciąż się toczy (można w sądzie rodzinnym uzyskać stosowne zaświadczenie o tym, że sprawa jest w toku). Przerwie to wówczas bieg 6-miesięcznego terminu na złożenie stosownego oświadczenia do czasu wydania zgody przez sąd rodzinny.

Źródła:

1. Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz.U. 1964 nr 16 poz. 93
2. Uchwała Sądu Najwyższego z dnia 15 stycznia 1991 r., sygn. akt III CZP 75/90

Nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania? Opisz nam swoją sprawę wypełniając formularz poniżej  ▼▼▼ Zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje.