Kurator spadku, koszty postępowania i obowiązki spadkobierców

Czym jest kurator spadku

Kurator spadku powoływany jest w sytuacji, gdy spadek nie został objęty przez żadnego ze spadkobierców. Jego obowiązki wynikają z art. 667 § 1 i 2 Kodeksu postępowania cywilnego:
„§ 1. Kurator spadku powinien starać się o wyjaśnienie, kto jest spadkobiercą, i zawiadomić spadkobierców o otwarciu spadku.
§ 2. Kurator spadku zarządza majątkiem spadkowym pod nadzorem sądu spadku. Do sprawowania zarządu stosuje się odpowiednio przepisy o zarządzie w toku egzekucji z nieruchomości”.

Oznacza to, że kurator ma przede wszystkim ustalić osoby dziedziczące i zabezpieczyć majątek do czasu objęcia go przez spadkobierców.

Podstawy prawne i konsekwencje ustanowienia kuratora

Zgodnie z art. 666 Kodeksu postępowania cywilnego:
„§ 1. Do czasu objęcia spadku przez spadkobiercę sąd czuwa nad całością spadku, a w razie potrzeby ustanawia kuratora spadku.
§ 2. Jeżeli inwentarz nie był przedtem spisany, sąd wyda postanowienie o sporządzeniu spisu inwentarza”.

Kurator może podejmować różne czynności zabezpieczające majątek, a jego działania są niezbędne w sytuacjach, gdy spadkobiercy nie są znani albo nie biorą udziału w postępowaniu.

Koszty postępowania spadkowego

Postępowanie o stwierdzenie nabycia spadku jest postępowaniem nieprocesowym. Co do zasady każdy uczestnik ponosi koszty związane ze swoim udziałem w sprawie. Wynika to z art. 520 § 1 Kodeksu postępowania cywilnego:
„Każdy uczestnik ponosi koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie”.

Jeżeli jednak uczestnicy są w różnym stopniu zainteresowani wynikiem lub ich interesy są sprzeczne, sąd może obciążyć kosztami w inny sposób, stosownie do okoliczności.

W praktyce przyjmuje się, że w sprawach o stwierdzenie nabycia spadku koszty ponoszą spadkobiercy proporcjonalnie do udziałów, jakie im przypadły. Koszty te uznaje się za dług spadkowy, co oznacza, że obciążają one spadkobierców, a nie wszystkich uczestników postępowania.

Odpowiedź na pytanie

Nawet jeśli jedna ze stron postępowania wnosiła o ustanowienie kuratora, ostatecznie koszty jego wynagrodzenia ponoszą spadkobiercy, którym przypadł spadek. Są to bowiem koszty związane z zabezpieczeniem spadku i mieszczą się w kategorii długów spadkowych. Oznacza to, że w opisanej sytuacji obowiązek zapłaty spoczywa na mnie i moim bracie jako prawomocnych spadkobiercach.