Jak znaleźć spadkobierców zmarłego?
• Data: 2025-08-27 • Autor: Katarzyna Bereda
Brat mojego ojca zmarł 2 tygodnie temu. Nie miał żony ani dzieci. Rodzice nie żyją. Ojciec mojego taty i wujka podobno miał jeszcze córkę. Nie wiemy, kto to jest i gdzie mieszka. Co powinniśmy zrobić w takiej sytuacji? Jak odnaleźć potencjalnych spadkobierców, a dokładnie tę ich siostrę?
Zasady dziedziczenia ustawowego
Zgodnie z treścią art. 932 Kodeksu cywilnego (K.c.):
„§ 1. W braku zstępnych spadkodawcy powołani są do spadku z ustawy jego małżonek i rodzice.
§ 2. Udział spadkowy każdego z rodziców, które dziedziczy w zbiegu z małżonkiem spadkodawcy, wynosi jedną czwartą całości spadku. Jeżeli ojcostwo rodzica nie zostało ustalone, udział spadkowy matki spadkodawcy, dziedziczącej w zbiegu z jego małżonkiem, wynosi połowę spadku.
§ 3. W braku zstępnych i małżonka spadkodawcy cały spadek przypada jego rodzicom w częściach równych.
§ 4. Jeżeli jedno z rodziców spadkodawcy nie dożyło otwarcia spadku, udział spadkowy, który by mu przypadał, przypada rodzeństwu spadkodawcy w częściach równych.
§ 5. Jeżeli którekolwiek z rodzeństwa spadkodawcy nie dożyło otwarcia spadku pozostawiając zstępnych, udział spadkowy, który by mu przypadał, przypada jego zstępnym. Podział tego udziału następuje według zasad, które dotyczą podziału między dalszych zstępnych spadkodawcy.
§ 6. Jeżeli jedno z rodziców nie dożyło otwarcia spadku i brak jest rodzeństwa spadkodawcy lub ich zstępnych, udział spadkowy rodzica dziedziczącego w zbiegu z małżonkiem spadkodawcy wynosi połowę spadku.”
Jeżeli żyje Pani tato i prawdopodobnie jego siostra – to są oni jedynymi spadkobiercami ustawowymi po zmarłym.
Zobacz również: Zgłoszenie śmierci wspólnika spółki jawnej do KRS
Poszukiwanie potencjalnego spadkobiercy
Jeżeli miejsce zamieszkania siostry oraz jej dane nie są znane, powinni ich Państwo poszukiwać w Urzędzie Stanu Cywilnego. Jednak obecnie nie mogą się Państwo wykazać interesem prawnym uprawniającym do takich poszukiwać. Aby uzyskać interes prawny i wgląd do dokumentów USC, należy zainicjować postępowanie o stwierdzenie nabycia spadku. W pierwszej kolejności Pani tata powinien złożyć oświadczenie o przyjęciu lub o odrzuceniu spadku, zgodnie z art. 1015 K.c.:
§ 1. Oświadczenie o przyjęciu lub o odrzuceniu spadku może być złożone w ciągu sześciu miesięcy od dnia, w którym spadkobierca dowiedział się o tytule swego powołania.
§ 2. Brak oświadczenia spadkobiercy w terminie określonym w § 1 jest jednoznaczny z przyjęciem spadku z dobrodziejstwem inwentarza.”
Stwierdzenie nabycia spadku
W kolejnym kroku, zgodnie z art. 1025 § 1 K.c., sąd na wniosek osoby mającej w tym interes prawny stwierdza nabycie spadku przez spadkobiercę. Notariusz na zasadach określonych w przepisach odrębnych sporządza akt poświadczenia dziedziczenia. Od tego momentu Pani tata będzie już w stanie wykazać się interesem prawnym w zainicjowaniu postępowania, albowiem będzie oficjalnie spadkobiercą ustawowym po swoim zmarłym bracie.
Nie istnieje termin początkowy do złożenia wniosku o stwierdzenie nabycia spadku. Może on więc zostać złożony natychmiast po otwarciu spadku. Jednakże sąd nie będzie mógł wydać postanowienia o stwierdzeniu nabycia spadku, dopóki termin na przyjęcie bądź odrzucenie spadku nie upłynie dla wszystkich spadkobierców albo nie złożą oni oświadczeń co do spadku (por. komentarz do art. 1026 K.c., pkt B).
Dowodami stwierdzającymi śmierć spadkodawcy oraz jej chwilę są odpis aktu zgonu spadkodawcy albo prawomocne postanowienie sądu o uznaniu go za zmarłego lub o stwierdzeniu jego zgonu (art. 641 § 3 Kodeksu postępowania cywilnego). Dlatego też do wniosku powinni Państwo załączyć powyższy akt.
W wypadku uczestników postępowania będących spadkobiercami ustawowymi dowodem ich statusu są odpisy aktów stanu cywilnego – akt urodzenia, a w przypadku ich śmierci akty zgonu.
Jeżeli siostra taty jest nieznana, sąd z pewnością zawiesi takie postępowanie i postanowienie o zawieszeniu postępowania będzie dla Państwa dowodem posiadania interesu prawnego w poszukiwaniu cioci. Można także złożyć podczas takiego postępowania wniosek o poszukiwaniu cioci przez ogłoszenie wywieszone w sądzie – zależy to jednak od woli sądu. Do wniosku należy dołączyć także opłatę 55 zł.
Przykłady
Wyobraźmy sobie sytuację, gdy po śmierci starszego brata rodzina dowiaduje się, że ojciec zmarłego miał córkę z pierwszego małżeństwa. Nikt nie zna jej imienia ani miejsca zamieszkania, a informacje o niej krążą tylko w rodzinnych opowieściach. W takiej sprawie jedynym wyjściem staje się złożenie wniosku o stwierdzenie nabycia spadku, aby sąd mógł pomóc w ustaleniu, czy ta osoba faktycznie istnieje i czy należy do kręgu spadkobierców.
Innym przykładem jest przypadek, gdy brat i siostra dziedziczą po zmarłej matce. Brat mieszka w Polsce, siostra od lat w Kanadzie i kontakt z nią się urwał. Brat zgłasza sprawę do sądu, a sąd nakazuje ogłoszenie w prasie i na tablicy ogłoszeń, wzywając siostrę do udziału w postępowaniu. Dzięki temu kobieta, choć mieszkająca na innym kontynencie, dowiaduje się o sprawie i może podjąć decyzję, czy przyjmuje spadek.
Często zdarza się także, że po śmierci samotnego mężczyzny, który nie miał żony ani dzieci, zgłasza się do sądu jego daleka kuzynka twierdząc, że jest jedyną krewną. W trakcie postępowania wychodzi jednak na jaw, że zmarły miał siostrę, której nikt w rodzinie nie znał. Sąd wstrzymuje sprawę i zarządza dalsze poszukiwania, aby zapewnić, że dziedziczenie odbędzie się zgodnie z prawem i że żadna osoba uprawniona nie zostanie pominięta.
Podsumowanie
Dziedziczenie po osobie zmarłej bywa skomplikowane, zwłaszcza gdy w rodzinie istnieją nieznani lub zapomniani krewni. W takiej sytuacji kluczowe jest szybkie zainicjowanie postępowania spadkowego, które pozwoli uzyskać status spadkobiercy i da narzędzia do poszukiwania pozostałych osób uprawnionych. To sąd lub notariusz potwierdza, kto wchodzi w krąg spadkobierców, a dzięki temu możliwe staje się legalne ustalenie tożsamości i miejsca pobytu brakujących członków rodziny. Dopiero po przejściu tych kroków spadek może zostać podzielony zgodnie z obowiązującym prawem.
Oferta porad prawnych
Jeśli stoisz przed podobnym problemem i potrzebujesz pomocy w sprawach spadkowych, skorzystaj z naszych porad prawnych online. Wystarczy opisać swoją sytuację, a otrzymasz rzetelną analizę prawną i wskazówki krok po kroku, co zrobić dalej. Dzięki wygodnej formie zdalnej porady uzyskasz szybkie i profesjonalne wsparcie bez wychodzenia z domu.
Źródła:
1. Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz.U. 1964 nr 16 poz. 93
Nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania? Opisz nam swoją sprawę wypełniając formularz poniżej ▼▼▼ Zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje.
Zapytaj prawnika - porady prawne online
O autorze: Katarzyna Bereda
Adwokat, absolwentka Wydziału Prawa i Administracji Uniwersytetu Szczecińskiego – pracę magisterską napisała z prawa pracy. Podczas studiów odbyła liczne praktyki, zarówno w sądach, jak i w kancelariach adwokackich. Aplikację adwokacką rozpoczęła w 2015 roku. W marcu 2018 roku przystąpiła do egzaminu zawodowego, uzyskując jeden z najlepszych wyników w izbie zielonogórskiej i w konsekwencji kończąc aplikację adwokacką z wyróżnieniem. Specjalizuje się w prawie rodzinnym, cywilnym, zobowiązaniach, prawie spadkowym, prawie gospodarczym i spółkach prawa handlowego.
prawnicy z dużym doświadczeniem
Zapytaj prawnika
NAJNOWSZE
Zadaj pytanie »
» Dział spadku, podział nieruchomości, możliwości fizycznego podziału majątku
» Rozliczenie o zachowek dla pominiętego spadkobiercy
» Dziedziczenie długów po śmierci rodzica, upoważnienie do konta, odrzucenie spadku
» Umowa dożywocia a zachowek i testament
» Konkubinat, testament i podatek – co warto uregulować, zanim będzie za późno
