Wspólne konto zmarłego, czy muszę zapłacić podatek od zgromadzonych środków?

Własność pieniędzy zgromadzonych na koncie

w pierwszej kolejności wskażmy, że gromadzenie środków pieniężnych na rachunku bankowym jest jedynie formą przechowania, czynnością techniczną, która nie zmienia kwestii własności pieniędzy. Jeżeli jedna osoba wpłaci pieniądze na rachunek bankowy, to współwłaściciel konta nie uzyskuje tylko z tego tytułu prawa własności czy też współwłasności tych środków. Własność danego mienia nabywa się bowiem na podstawie określonej czynności prawnej. Wpłata pieniędzy na rachunek bankowy nie jest czynnością prawną.

Na podstawie art. 725 Kodeksu cywilnego „przez umowę rachunku bankowego bank zobowiązuje się względem posiadacza rachunku, na czas oznaczony lub nieoznaczony, do przechowywania jego środków pieniężnych oraz, jeżeli umowa tak stanowi, do przeprowadzania na jego zlecenie rozliczeń pieniężnych”.

Natomiast z art. 50 ust. 1 ustawy Prawo bankowe wynika, że „posiadacz rachunku bankowego dysponuje swobodnie środkami pieniężnymi zgromadzonymi na rachunku. W umowie z bankiem mogą być zawarte postanowienia ograniczające swobodę dysponowania tymi środkami”.

W kontekście powyższych rozważań w orzecznictwie przyjmuje się również, że przy określaniu, komu przysługuje wierzytelność o zwrot kwoty wpłaconej na rachunek bankowy, istotne jest, kto dokonywał wpłaty, czyli czyją własność stanowiły one przed ich wpłaceniem, gdyż z faktu dokonania wpłaty przez daną osobę wynika domniemanie faktyczne, że środki te należały do osoby dokonującej wpłaty.

Wspólne konto

W świetle powyższego należy stwierdzić, iż posiadanie wspólnego rachunku bankowego (oszczędnościowego) nie przesądza o własności środków zgromadzonych na tym rachunku. Samo dokonanie wpłaty pieniędzy na wspólny rachunek bankowy przez jednego z jego posiadaczy (współwłaściciela) bez zawierania umowy darowizny czy chociażby działania w celu dokonania nieodpłatnego przysporzenia w majątku tego posiadacza, nie skutkuje dla drugiego współposiadacza rachunku bankowego automatycznym nabyciem tych środków pieniężnych. Taka sytuacja mogłaby przykładowo wystąpić, gdyby doszło do zawarcia umowy czy jednostronnej czynności prawnej przez jednego ze współwłaścicieli konta na rzecz drugiego współwłaściciela. Ponadto samo uczynienie drugiej osoby współwłaścicielem konta nie oznacza, iż osoba, której pieniądze wpływają na wspólne konto poprzez tę wpłatę, dokonuje kosztem swego majątku darowizny na rzecz drugiego współwłaściciela.

Powyższe potwierdził też m.in. Dyrektora Izby Skarbowej w Katowicach z 09.09.2013 r., nr IBPBII/1/436-152/13/MCZ:

„Należy bowiem nadmienić, że posiadanie wspólnego rachunku bankowego nie przesądza o własności środków znajdujących się na tym rachunku. Tym samym jedynie zawarcie umowy darowizny i/lub faktyczne przekazanie środków finansowych przez żonę na rzecz Wnioskodawcy wiązałoby się z koniecznością dokonania - dla celów zachowania zwolnienia z opodatkowania - zgłoszenia otrzymania darowizny przekraczającej kwotę wolną od podatku, we właściwym urzędzie skarbowym. Tak długo jak taka umowa nie zostanie zawarta lub nie dojdzie do bezpłatnego świadczenia na rzecz obdarowanego (przedmiot darowizny nie zostanie faktycznie wydany - co oznacza, że środki finansowe znajdujące się na wspólnym rachunku bankowym małżonków nie staną się własnością Wnioskodawcy), to brak jest podstaw do zastosowania przepisów ustawy o podatku od spadków i darowizn”. 

Tak samo też interpretacja Dyrektora IS w Katowicach z dnia 15.03.2016r., nr IBPB-2-1/4515-224/15/MCZ. Powyższa interpretacja dotyczy umowy darowizny, ale analogiczne wnioski należy zastosować w przypadku dziedziczenia. Zgodnie z art. 922–925 Kodeksu cywilnego spadkobierca nabywa spadek w chwili śmierci spadkodawcy. Nabycie spadku obejmuje wszystkie składniki majątku stanowiące własność spadkodawcy w chwili jego śmierci. Dopiero wystąpienie czynności prawnej – jaką jest dziedziczenie – powoduje, że doszło do nabycia prawa własności.

Przykładowo jeżeli na wspólny rachunek bankowy wpłat środków pieniężnych dokonywał tylko wujek, to pomimo iż Pani była współposiadaczem konta, środki te stanowiły w 100% własność wujka. Sam fakt współposiadania rachunku bankowego nie uczynił Pani w żadnej mierze właścicielem tych środków. To oznacza, że jeżeli nabyła Pani takie środki tytułem dziedziczenia, to zgłoszeniu do US podlega 100% środków tam zgromadzonych, ponieważ na moment nabycia spadku stanowiły one wyłączną własność wujka.

Nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania? Opisz nam swoją sprawę wypełniając formularz poniżej  ▼▼▼ Zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje.