Dziedziczenie długów po śmierci rodzica, upoważnienie do konta, odrzucenie spadku

Zasady ogólne dziedziczenia spadku

Zgodnie z art. 922 § 1 Kodeksu cywilnego (KC) prawa i obowiązki majątkowe zmarłego przechodzą z chwilą jego śmierci na jedną lub kilka osób, stosownie do przepisów księgi czwartej Kodeksu cywilnego.

Spadek może być dziedziczony na podstawie testamentu albo na zasadach ustawowych określonych w KC. W przypadku braku testamentu zastosowanie mają przepisy o dziedziczeniu ustawowym, oparte na stopniu pokrewieństwa.

Kolejność dziedziczenia ustawowego

Kolejność dziedziczenia została określona w art. 931 i następnych KC. W pierwszej kolejności spadek dziedziczą małżonek spadkodawcy oraz jego dzieci. Jeżeli dzieci nie dożyły otwarcia spadku albo spadek odrzuciły, w ich miejsce wchodzą wnuki. W dalszej kolejności dziedziczą małżonek i rodzice, następnie sami rodzice, rodzeństwo oraz dalsi krewni, aż do dziadków i ich zstępnych.

Jeżeli brak jest jakichkolwiek spadkobierców, spadek przypada gminie ostatniego miejsca zamieszkania spadkodawcy albo Skarbowi Państwa.

Odrzucenie spadku i skutki prawne

Zgodnie z art. 1020 KC spadkobierca, który spadek odrzucił, zostaje wyłączony od dziedziczenia tak, jakby nie dożył otwarcia spadku. Oznacza to, że jego udział przechodzi na kolejnych spadkobierców według ustawowej kolejności dziedziczenia.

Spadek odrzuca się w całości – spadkobierca nie nabywa ani majątku, ani długów spadkowych. Odrzucenie dotyczy wyłącznie osoby składającej oświadczenie i nie powoduje automatycznego obciążenia jej długami po odrzuceniu spadku przez innych spadkobierców.

Termin na złożenie oświadczenia spadkowego

Zgodnie z art. 1015 § 1 KC oświadczenie o przyjęciu lub odrzuceniu spadku można złożyć w terminie sześciu miesięcy od dnia, w którym spadkobierca dowiedział się o tytule swego powołania do spadku. Termin ten dotyczy zarówno osób pełnoletnich, jak i małoletnich.

W przypadku spadkobierców powołanych w dalszej kolejności termin biegnie od momentu, w którym dowiedzieli się o odrzuceniu spadku przez osoby dziedziczące wcześniej.

Odrzucenie spadku w imieniu małoletnich

Aktualne przepisy znacznie uprościły procedurę odrzucenia spadku w imieniu małoletniego. W określonych sytuacjach nie jest już wymagane uzyskanie zgody sądu rodzinnego, w szczególności gdy dziecko dziedziczy wyłącznie wskutek wcześniejszego odrzucenia spadku przez rodzica, a spełnione są warunki wskazane w art. 101 § 4 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego.

Upoważnienie do konta bankowego a dziedziczenie

Posiadanie pełnomocnictwa do rachunku bankowego nie powoduje, że tylko jedna osoba dziedziczy długi lub środki zgromadzone na koncie. Pełnomocnictwo wygasa z chwilą śmierci właściciela rachunku, a bank blokuje dostęp do konta. Środki pieniężne stają się częścią spadku i podlegają dziedziczeniu na zasadach ogólnych, chyba że wcześniej została ustanowiona dyspozycja wkładem na wypadek śmierci.