Brak oświadczenia o spadku i co dalej, możliwości i konsekwencje dla spadkobierców

Automatyczne przyjęcie spadku z dobrodziejstwem inwentarza

Wobec tego, iż nikt nie złożył oświadczenia w tej sprawie, przyjęli Państwo spadek z upływem czasu – z dobrodziejstwem inwentarza. Obecnie więc jedyną możliwością jest przywrócenie terminu do odrzucenia spadku – jednak akceptacja tego zależy od uznania sądu.

Spis inwentarza – jak ustalić majątek i długi spadkodawcy

Dlatego też mogą Państwo dokonać spisu inwentarza – w ramach którego komornik ustali majątek taty i postara się ustalić ewentualne zadłużenia. Gdy okaże się, że tata mógł posiadać długi, mogą Państwo spróbować złożyć wniosek o przywrócenie terminu do odrzucenia spadku – jednak, jak wskazałam, zasadność wniosku zależy od uznania sądu.

Zgodnie bowiem z art. 637 Kodeksu postępowania cywilnego (K.p.c.): § 1. Na wniosek tego, kto uprawdopodobni, że jest spadkobiercą, uprawnionym do zachowku lub zapisobiercą, albo wykonawcą testamentu, tymczasowym przedstawicielem lub wierzycielem mającym pisemny dowód należności przeciwko spadkodawcy, sąd spadku wydaje postanowienie o sporządzeniu spisu inwentarza.

Postępowanie przed sądem jest jednak dość czasochłonne, albowiem przed przystąpieniem do spisu sąd musi wydać ogłoszenie o dokonaniu spisu, co wiąże się z oczekiwaniem. Znacznie szybsze i sprawniejsze jest skierowanie wniosku od razu do komornika. Zgodnie bowiem z art. 637¹ K.p.c.:

§ 1. Wniosek o sporządzenie spisu inwentarza może być także zgłoszony bezpośrednio komornikowi, który byłby właściwy do wykonania postanowienia sądu spadku o sporządzeniu spisu inwentarza.

§ 2. Komornik przystępuje niezwłocznie do sporządzenia spisu inwentarza i zawiadamia o tym sąd spadku, który wydaje postanowienie w przedmiocie sporządzenia spisu inwentarza. Jeżeli sąd oddali albo odrzuci wniosek, o którym mowa w § 1, albo umorzy postępowanie, spis sporządzony przez komornika rodzi takie same skutki jak złożenie wykazu inwentarza.

Jak złożyć wniosek i jakie koszty poniesiesz?

Poza wymogami formalnymi określonymi w art. 126 i n. w zw. z art. 13 § 2 K.p.c., wniosek kierowany do komornika powinien zawierać dane dokładnie identyfikujące spadkodawcę, tj. jego imię i nazwisko, datę i miejsce zgonu, numer PESEL oraz ostatnie miejsce pobytu, a także oświadczenie, że sąd dotychczas nie wydał postanowienia o spisie inwentarza. Wniosek o sporządzenie spisu inwentarza kierowany bezpośrednio do komornika podlega opłacie stałej w wysokości 400 zł; komornik może ponadto zażądać zaliczki na wydatki. Jeżeli komornik ustali inwentarz spadkowy, wtedy może Pan zadecydować, czy spróbować skierować wniosek o przywrócenie terminu do odrzucenia spadku – obecnie bowiem przyjął Pan spadek z dobrodziejstwem inwentarza, dlatego i tak konieczne jest wykonanie spisu.

Możliwość uchylenia się od skutków błędu lub groźby

Zgodnie z treścią art. 1019 Kodeksu cywilnego (K.c.):

§ 1. Jeżeli oświadczenie o przyjęciu lub o odrzuceniu spadku zostało złożone pod wpływem błędu lub groźby, stosuje się przepisy o wadach oświadczenia woli z następującymi zmianami:

1) uchylenie się od skutków prawnych oświadczenia powinno nastąpić przed sądem;

2) spadkobierca powinien jednocześnie oświadczyć, czy i jak spadek przyjmuje, czy też go odrzuca;

3) do zachowania terminu, o którym mowa w art. 88 § 2, wystarcza złożenie przed jego upływem wniosku do sądu o odebranie oświadczenia o uchyleniu się od skutków prawnych oświadczenia.

§ 2. Spadkobierca, który pod wpływem błędu lub groźby nie złożył żadnego oświadczenia w terminie, może w powyższy sposób uchylić się od skutków prawnych niezachowania terminu.

§ 3. Uchylenie się od skutków prawnych oświadczenia o przyjęciu lub o odrzuceniu spadku wymaga zatwierdzenia przez sąd.

W myśl wyraźnego brzmienia art. 1019 K.c. także błąd może być podstawą do uchylenia się przez spadkobiercę od skutków prawnych oświadczenia o przyjęciu lub odrzuceniu spadku.

Źródła:

1. Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz.U. 1964 nr 16 poz. 93
2. Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz.U. 1964 nr 43 poz. 296

Nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania? Opisz nam swoją sprawę wypełniając formularz poniżej  ▼▼▼ Zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje.