Odszkodowanie po śmierci wujka, gdy spadkobierca nie udostępnia mieszkania

Podstawa prawna roszczenia o odszkodowanie

Zgodnie z art. 361 i następnymi Kodeksu cywilnego z dnia 23 kwietnia 1964 r. (Dz. U. Nr 16, poz. 93 z późn. zm.), zobowiązany do odszkodowania ponosi odpowiedzialność tylko za normalne następstwa działania lub zaniechania, z którego wynikła szkoda.

W granicach tej odpowiedzialności naprawienie szkody obejmuje zarówno rzeczywiste straty, jak i utracone korzyści, czyli te, które poszkodowany mógłby osiągnąć, gdyby szkody mu nie wyrządzono. Odszkodowanie może polegać na przywróceniu stanu poprzedniego lub na zapłacie odpowiedniej sumy pieniężnej. Wysokość odszkodowania ustala się według cen z daty ustalenia odszkodowania, chyba że szczególne okoliczności uzasadniają inne podejście.

Jak udowodnić wysokość szkody

Aby skutecznie wystąpić z roszczeniem o odszkodowanie, należy:

• określić wysokość poniesionej szkody w pieniądzu,

• udowodnić związek przyczynowy między działaniem spadkobiercy (np. nieudostępnieniem lokalu) a powstałą stratą.

W przypadku utraconych korzyści (np. braku możliwości wynajmu mieszkania), sądy wymagają, aby wykazać, że istniał realny najemca, który był gotów wynająć lokal w tamtym czasie. Same przypuszczenia nie są wystarczające.

Możliwość dochodzenia zwrotu kosztów i zadłużenia

Do kwoty odszkodowania można doliczyć również koszty poniesione w związku ze spłatą zadłużenia lokalu. Gdyby nie ta spłata, spadkobiercy dziedziczyliby majątek pomniejszony o dług. W związku z tym istnieje możliwość żądania zwrotu tych kosztów — przynajmniej w części przypadającej proporcjonalnie na poszczególnych spadkobierców.

Roszczenie może obejmować także inne wydatki, takie jak raty kredytu czy koszty związane z utrzymaniem lokalu w czasie, gdy był on niedostępny.

Mierniki ustalania wysokości szkody

W literaturze prawniczej wskazuje się trzy podstawowe mierniki wartości szkody:

1. Subiektywny (pretium affectionis) – oparty na osobistym przywiązaniu do rzeczy.

2. Obiektywny indywidualny (pretium singulare) – uwzględniający szczególny sposób użycia rzeczy lub jej znaczenie dla majątku poszkodowanego.

3. Obiektywny rynkowy (pretium commune) – oparty na wartości rynkowej rzeczy.

Zgodnie z art. 363 § 2 Kodeksu cywilnego, wysokość odszkodowania powinna być określana według miernika obiektywnego, czyli wartości rynkowej. Jednak w wyjątkowych sytuacjach dopuszczalne jest uwzględnienie innych czynników, jeśli wymaga tego zasada pełnego odszkodowania.

Wezwanie do zapłaty

Pierwszym krokiem w dochodzeniu odszkodowania jest skierowanie do winnej osoby wezwania do zapłaty, w którym należy wskazać kwotę roszczenia oraz jej uzasadnienie. Jeśli nie dojdzie do porozumienia, możliwe jest wystąpienie z pozwem do sądu.