Brak informacji o środkach na kontach zmarłego a SD-Z2

Termin na złożenie SD-Z2 po śmierci bliskiej osoby

Nabycie spadku podlega podatkowi od spadków i darowizn, ale małżonek, zstępni, wstępni, pasierb, rodzeństwo, ojczym i macocha mogą skorzystać z pełnego zwolnienia przewidzianego w art. 4a ustawy o podatku od spadków i darowizn. Warunkiem jest prawidłowe i terminowe zgłoszenie SD-Z2 z tytułu nabycia spadku.

Termin wynosi 6 miesięcy. Jeżeli spadek został potwierdzony postanowieniem sądu o stwierdzeniu nabycia spadku, termin liczy się od dnia uprawomocnienia się tego postanowienia. Jeżeli natomiast dokumentem potwierdzającym nabycie jest notarialny akt poświadczenia dziedziczenia, termin biegnie od dnia zarejestrowania tego aktu w rejestrze spadkowym. Często pojawia się przy tym wątpliwość, od jakiej daty właściwie liczyć termin zgłoszenia spadku do us. To ważne, ponieważ samo sporządzenie dokumentu u notariusza nie zwalnia automatycznie z obowiązku podatkowego.

W praktyce zgłoszenie SD-Z2 składa każdy spadkobierca osobno w zakresie swojego udziału w spadku. Jeżeli więc córka i matka dziedziczą po 1/2, zgłoszenie powinno obejmować udział konkretnego spadkobiercy, a nie całość majątku po zmarłym.

Co wpisać w SD-Z2, gdy bank nie podał jeszcze kwoty na rachunku?

Brak pełnej informacji z banku nie powinien co do zasady blokować złożenia zgłoszenia w terminie, ponieważ SD-Z2 po terminie może utrudnić zachowanie zwolnienia. Najbezpieczniejsze rozwiązanie polega na tym, aby w ustawowym terminie zgłosić te składniki majątku, które są znane, a w odniesieniu do środków bankowych wskazać dostępne informacje: nazwę banku, rodzaj składnika majątku, udział w spadku oraz fakt, że dokładna wartość nie jest jeszcze znana z powodu braku danych z banku lub konieczności uzyskania zgody sądu.

W części „Uwagi” formularza SD-Z2 można wpisać krótkie wyjaśnienie, na przykład: „Spadkobierca nie posiada obecnie informacji o dokładnej wysokości środków zgromadzonych na rachunkach bankowych spadkodawcy. Dane zostaną uzupełnione po ich uzyskaniu z banku / po uzyskaniu wymaganego orzeczenia sądu”. Warto dołączyć osobne pismo wyjaśniające oraz kopie dokumentów potwierdzających podjęte działania, jeżeli już istnieją, np. korespondencję z bankiem albo wniosek do sądu.

Jeżeli podatnik zna tylko przybliżoną wartość, powinien zachować ostrożność. Nie należy zaniżać wartości majątku w sposób dowolny. Jeżeli nie da się jej rzetelnie określić, lepiej jasno wskazać brak danych i wyjaśnić przyczynę niż wpisywać przypadkową kwotę.

Czy po uzyskaniu danych z banku trzeba składać korektę?

Jeżeli po terminowym złożeniu SD-Z2 spadkobierca dowie się o nowych składnikach spadku albo o rzeczywistej wartości składników wcześniej nieznanych, zastosowanie może mieć art. 4a ust. 2 ustawy o podatku od spadków i darowizn. Przepis ten pozwala zachować zwolnienie, jeżeli nabywca zgłosi te rzeczy lub prawa majątkowe nie później niż w terminie 6 miesięcy od dnia, w którym dowiedział się o ich nabyciu, oraz uprawdopodobni późniejsze powzięcie wiadomości.

W praktyce po otrzymaniu informacji z banku należy niezwłocznie złożyć kolejne zgłoszenie SD-Z2 albo pismo uzupełniające wraz ze zgłoszeniem, zależnie od praktyki danego urzędu. Krok po kroku pokazuje to artykuł o tym, jak zgłosić nowy składnik spadku po sd-z2. W treści trzeba powołać się na wcześniejsze zgłoszenie, wskazać datę uzyskania informacji z banku, podać wartość środków przypadającą na danego spadkobiercę i dołączyć dokument potwierdzający tę informację.

Takie podejście jest zgodne z kierunkiem przyjmowanym w interpretacjach podatkowych i orzecznictwie. W wyroku WSA w Olsztynie z 6 kwietnia 2017 r., sygn. I SA/Ol 139/17, wskazano, że art. 4a ust. 2 może obejmować sytuacje, w których spadkobierca z przyczyn od siebie niezależnych nie wie, jaki faktycznie majątek był przedmiotem dziedziczenia.

SD-Z2 w imieniu osoby ubezwłasnowolnionej

Jeżeli jednym ze spadkobierców jest osoba całkowicie ubezwłasnowolniona, zgłoszenie SD-Z2 należy złożyć także w jej imieniu, jeżeli chce ona skorzystać ze zwolnienia podatkowego. Formularz wypełnia się na dane tej osoby jako podatnika, natomiast podpis składa opiekun prawny działający w jej imieniu.

Do zgłoszenia warto dołączyć dokument potwierdzający ustanowienie opiekuna prawnego, np. odpis postanowienia sądu albo zaświadczenie sądu. Jeżeli sprawa dotyczy czynności przekraczających zwykły zarząd majątkiem osoby ubezwłasnowolnionej, opiekun powinien brać pod uwagę art. 175 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego oraz odpowiednio stosowany art. 156 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego, czyli konieczność uzyskania zezwolenia sądu opiekuńczego albo sądu spadku w ważniejszych sprawach dotyczących osoby lub majątku pozostającego pod opieką. Samo złożenie zgłoszenia podatkowego jest jednak czynnością służącą ochronie interesu majątkowego tej osoby, bo pozwala zachować zwolnienie podatkowe.

W przypadku dwóch spadkobierców, np. córki i matki, nie wystarczy zgłoszenie złożone tylko przez córkę we własnym imieniu. Matka jako osobny podatnik powinna mieć własne zgłoszenie SD-Z2 obejmujące jej udział w spadku, a opiekun prawny powinien je podpisać i złożyć za nią.

Jakie załączniki warto dołączyć do SD-Z2?

Przepisy nie wymagają w każdym przypadku obszernego pakietu załączników, ale w sprawach nietypowych dobrze jest od razu wyjaśnić sytuację. Przy braku danych z banku praktyczne znaczenie mogą mieć:

• akt poświadczenia dziedziczenia albo odpis postanowienia o stwierdzeniu nabycia spadku,
• pismo wyjaśniające brak wiedzy o dokładnej wartości środków na rachunkach,
• korespondencja z bankiem albo potwierdzenie złożenia wniosku o udzielenie informacji,
• dokument potwierdzający ustanowienie opiekuna prawnego, jeżeli zgłoszenie dotyczy osoby ubezwłasnowolnionej,
• późniejsze zaświadczenie lub informacja z banku wskazująca wysokość środków, gdy dane zostaną już udostępnione.

Warto zachować potwierdzenie złożenia zgłoszenia: urzędowe poświadczenie odbioru przy wysyłce elektronicznej, potwierdzenie nadania listu poleconego albo kopię z prezentatą urzędu.

Przykłady

FAQ

Czy można złożyć SD-Z2 bez dokładnej kwoty z banku?

Tak, jeżeli termin na zgłoszenie już biegnie, a spadkobierca mimo starań nie zna jeszcze dokładnej kwoty. Należy zgłosić znane składniki majątku, opisać brak danych i później uzupełnić informacje po otrzymaniu dokumentu z banku.

Od kiedy liczy się termin 6 miesięcy przy akcie poświadczenia dziedziczenia?

Przy notarialnym akcie poświadczenia dziedziczenia termin liczy się od dnia zarejestrowania aktu poświadczenia dziedziczenia, a nie od dnia śmierci spadkodawcy. Przy postanowieniu sądu termin biegnie od dnia jego uprawomocnienia.

Czy każda osoba dziedzicząca składa własne SD-Z2?

Co do zasady tak. Każdy spadkobierca jest osobnym podatnikiem i zgłasza nabycie swojego udziału w spadku. Jeżeli spadkobierca jest ubezwłasnowolniony, formularz składa za niego opiekun prawny.

Co wpisać w polu „Uwagi” formularza SD-Z2?

Warto krótko wskazać, że podatnik nie zna jeszcze wartości środków na rachunkach bankowych, ponieważ bank nie udostępnił danych bez dodatkowych dokumentów albo zgody sądu. Należy też zadeklarować, że dane zostaną uzupełnione po ich uzyskaniu.

Czy spóźnienie z SD-Z2 zawsze oznacza podatek?

Spóźnienie może oznaczać utratę pełnego zwolnienia dla najbliższej rodziny. Wyjątkiem są sytuacje przewidziane w ustawie, zwłaszcza późniejsze powzięcie wiadomości o nabyciu określonych rzeczy lub praw majątkowych, które trzeba uprawdopodobnić.

Podsumowanie

Gdy spadkobierca nie zna jeszcze dokładnej kwoty środków na rachunkach zmarłego, powinien działać dwutorowo: złożyć SD-Z2 w terminie w zakresie znanych danych oraz jasno poinformować urząd skarbowy o braku pełnej informacji z banku. Po uzyskaniu danych należy złożyć kolejne zgłoszenie albo uzupełnienie i wykazać, kiedy spadkobierca dowiedział się o rzeczywistej wartości majątku.

W sprawach, w których występuje osoba ubezwłasnowolniona, trzeba dodatkowo pamiętać, że zgłoszenie składa się także w jej imieniu. Formularz powinien być wypełniony na dane tej osoby, podpisany przez opiekuna prawnego i uzupełniony dokumentem potwierdzającym umocowanie.

Źródła:

1. Ustawa z dnia 28 lipca 1983 r. o podatku od spadków i darowizn - Dz.U. 1983 nr 45 poz. 207.
2. Art. 4a ustawy o podatku od spadków i darowizn, w szczególności ust. 1, 1a i 2, dotyczące zwolnienia dla najbliższej rodziny oraz późniejszego powzięcia wiadomości o nabyciu składników majątku.
3. Serwis gov.pl: „Zgłoś otrzymanie majątku ze spadku lub darowizny (formularz podatkowy SD-Z2)”.
4. Art. 156 i art. 175 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego dotyczące opieki nad osobą ubezwłasnowolnioną całkowicie oraz zezwolenia sądu w ważniejszych sprawach dotyczących osoby lub majątku pozostającego pod opieką - Dz.U. 1964 nr 9 poz. 59.
5. Wyrok WSA w Olsztynie z 6 kwietnia 2017 r., I SA/Ol 139/17.

Nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania? Opisz nam swoją sprawę wypełniając formularz poniżej  ▼▼▼ Zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje.