Porady Prawne przez internet

Masz problem ze spadkiem?
Opisz swój problem i zadaj pytania.

(zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje)

Pobyt za granicą spadkobiercy a stawiennictwo na sprawie spadkowej

Autor: Janusz Polanowski • Opublikowane: 2020-12-28

Czy wszyscy spadkobiercy muszą być obecni w sądzie na rozprawie o stwierdzeniu nabycia spadku? Bratanica, jedna ze spadkobierców przebywa za granicą na stałe. Czy ewentualnie może ona kogoś upoważnić do uczestnictwa w sprawie spadkowej za nią? Kłopotliwe jest dla niej przyjechanie z zagranicy specjalnie na sprawę spadkową, chociażby ze względu na epidemię. 

Masz podobny problem? Kliknij tutaj i zadaj pytanie.

Pobyt za granicą spadkobiercy a stawiennictwo na sprawie spadkowej

Zawiadomienie o terminie rozprawy w sądzie

Zacznijmy od tego, że dokumenty (w tym pisma z sądów) trzeba czytać bardzo dokładnie. Tytułem przykładu należy sprawdzić, kto – zwłaszcza z grona uczestników postępowania – został o rozprawie powiadomiony, a kogo na rozprawę wezwano (zwłaszcza wskazując stawiennictwo obowiązkowe); być może w korespondencji z sądu napisano, jakie czynności mają zostać dokonane podczas danej rozprawy; np. złożenie zapewnień, w tym na temat (ewentualnego) testamentu spadkodawcy – takie zapewnienie składane jest pod rygorem odpowiedzialności karnej za składanie fałszywych zeznań, to jest odpowiedzialności uregulowanej w art. 233 Kodeksu karnego. Zawiadomienie o terminie rozprawy bez obowiązku stawiennictwa znacznie różni się od wezwania do stawiennictwa obowiązkowego.

Rozprawa w sądzie spadku

Zdalny (internetowy) dostęp do profilu postępowania sądowego na ogół jest ograniczony (ale i tak może się przydać); dostęp taki uzyskuje się przy pomocy sądowych biur obsługi (w sądach na obszarze właściwości danego sądu apelacyjnego). Proponuję spróbować pozyskać informacje w „sądzie spadku” – najlepiej dzwoniąc do sekretariatu wydziału, w którym prowadzone jest dane postępowanie (w sądowym biurze obsługi zakres dostępnych informacji może być mniejszy od dostępnego w sekretariacie wydziału, zwłaszcza u pracownika zajmującego się aktami określonej sprawy). Jeżeli jest jeszcze dość dużo czasu do wyznaczonego terminu rozprawy, to być może udałoby się pisemnie przedstawić sądowi wyzwanie, związane z pobytem Uczestniczki postępowania za granicą. W grę może wchodzić (zwłaszcza na specyficzność aktualnej sytuacji, nie tylko w Polsce) udałoby się – zwłaszcza po wcześniejszym ustaleniu telefonicznie – porozmawiać z sędzią przewodniczącym wydziału (lub jego zastępcą) i przedstawić to wyzwanie oraz uzyskać informacje o tym, jakie czynności miałyby zostać przeprowadzone podczas już wyznaczonej rozprawy. Taka wiedza może się przydać wszystkim uczestnikom postępowania – nie tylko Pani siostrzenicy.

Być może Pani (lub ktoś inny z Państwa grona) będzie miał wolę oraz czas zestawić sytuację z przepisami o z zakresu dziedziczenia oraz o „sprawach spadkowych” – spadków dotyczy ostatnia (zaczynająca się od art. 922) księga Kodeksu cywilnego (skrótowo: K.c.), zaś na „sprawach spadkowych” ustawodawca skoncentrował się w art. 627 i następnych Kodeksu postępowania cywilnego (skrótowo: K.p.c.). Pozyskane w „sądzie spadku” informacje (zwłaszcza wzbogacone o lekturę właściwych przepisów) powinny pomóc w podjęciu decyzji co do dalszych „kroków” w zaistniałej sytuacji (które może być dynamiczna, również z uwagi na restrykcje w stanie epidemii).

Poniżej są zacytowane dwa artykuły K.p.c. (czyli procedury cywilnej). Proszę się z nimi uważnie zapoznać.

Pełnomocnictwo zamiast stawiennictwa w sądzie

Artykuł 87 K.p.c. powinien pomóc w sprawdzeniu, czy w grę wchodzi udzielenie przez Pani siostrzenicę (a może także przez innego uczestnika postępowania) komuś ze swego grona rodzinnego pełnomocnictwa (często zwanego „upoważnieniem”) do reprezentowania w postępowaniu cywilnym (a „sprawy spadkowe” są rodzajem spraw cywilnych). Ogólnie rzecz biorąc, są szerokie możliwości udzielania pełnomocnictwa (art. 98 i następne K.c.). W określonych rodzajach postępowań (szczególnie w sprawach karnych oraz w sprawach cywilnych) ustawodawca przewidział ograniczenia w udzielaniu pełnomocnictw. Oczywiście, prawnie dopuszczalne jest udzielenie pełnomocnictwa adwokatowi lub radcy prawnemu; Administracja „ePorad 24” może pomóc w skontaktowaniu z potencjalnym pełnomocnikiem.

Zeznania na piśmie lub zdalnie zamiast stawiennictwa

Być może (zwłaszcza w porozumieniu z „sądem spadku”) udałoby się doprowadzić do złożenia przez uczestniczkę zeznań na piśmie (co przewidziano w art. 2711 K.p.c.) – zaś do składania zeznań podobne jest (szczególnie z uwagi na rygor odpowiedzialności karnej) składanie zapewnienia co spadku (dotyczącego, między innymi, ewentualnego testamentu spadkodawcy); bardzo ważne w takim przypadku jest podpisanie także przyrzeczenia (dotyczącego składania zeznań). Oczywiście, złożenie zeznań (lub zapewnienia) na piśmie nie wyklucza możliwości ustanowienia pełnomocnika.

Ograniczenia epidemiczne (ogólnie rzecz ujmując) mogą utrudniać przemieszczanie się – zarówno w jednym państwie, jaki i między państwami. Takie ograniczenia mogą mieć wpływ na tok postępowań sądowych. Czasem np. udaje się zorganizować połączenia zdalne z sądem – w przypadku osób przebywających poza Polską duże znaczenie w tym zakresie mają uzgodnienia organizacyjne między sądem i polską placówką konsularną, zaś w przypadku osób przebywających w Polsce uzgodnienia między instytucjami krajowymi (np. sądami). Niekiedy (ale na terytorium Polski) wchodzi w grę przesłuchanie przez organ wezwany do pomocy (np. przez inny sąd); korzystanie z pomocy prawnej międzynarodowej jest zagadnieniem złożonym (nawet bez szczególnych okoliczności, np. epidemicznych) – jednak na wszelki wypadek informuję również o takiej potencjalnej możliwości. Aktualnie sytuacja jest dynamiczna (co wiąże się z komunikatami rządowymi, związanymi z oficjalnym stanem epidemii), więc nie można zupełnie wykluczyć zmiany wcześniej wyznaczonego terminu rozprawy – także o to można by zapytać w „sądzie spadku” (np. przedstawiając dotyczące Pani siostrzenicy okoliczności).

Jeśli masz podobny problem prawny, zadaj pytanie naszemu prawnikowi (przygotowujemy też pisma) – link do formularza z indywidualną pomocą prawną »


Porad przez Internet udzielają
prawnicy z dużym doświadczeniem:
Prawnicy

Zapytaj prawnika

Zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje!
Wycenę wyślemy do 1 godziny
Szukamy ambitnego prawnika » Zadaj pytanie »

Poduszki