Porady Prawne przez internet

Masz problem ze spadkiem?
Opisz swój problem i zadaj pytania.

(zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje)

Dziedziczenie w sytuacji ślubu kościelnego nie konkordatowego

Autor: Iryna Kowalczuk • Opublikowane: 2015-09-16

Małżeństwo wzięło ślub kościelny nie konkordatowy. Kto dziedziczy majątek po zmarłym małżonku – dzieci po zmarłym, czy też żona i jej dzieci?

Oczywiście możliwe jest małżeństwo tylko kanoniczne (kościelne) bez skutków cywilno-prawnych przewidzianych przez prawo polskie (czyli bez związku cywilnego), ale tylko z bardzo ważnych przyczyn. Kościół zastrzega sobie bowiem prawo do błogosławienia małżeństw wyłącznie na podstawie swojego prawa (art. 1071 § 1 p. 2 prawa kanonicznego). Zezwolenia na małżeństwo bez skutków cywilnych udziela się jednak rzadko, z ważnych przyczyn i tylko wówczas, gdy przedstawione racje przeważają niedogodności wynikające z braku uznania małżeństwa cywilnego.

Generalnie obowiązuje zasada, która ma sprzyjać uporządkowaniu życia wiernych i jednocześnie obywateli, mówiąca, że każde małżeństwo kanoniczne powinno być poprzedzone małżeństwem cywilnym lub równoczesne z małżeństwem cywilnym, tzw. konkordatowe (zob. Instrukcja dla duszpasterzy dotycząca małżeństwa konkordatowego z 1998 r.). Podsumowując zatem powyższe wywody stwierdzić należy, iż zawarcie tylko i wyłącznie małżeństwa kanonicznego (kościelnego) powoduje, że według prawa państwowego osoby, które zawarły takie małżeństwo traktowane są jakby żyły w konkubinacie, czyli instytucji, do której nie można stosować nawet w drodze analogii żadnego z rozwiązań przewidzianych dla małżeństwa.

Ma to zatem duże znaczenie m.in. w kwestii dziedziczenia, bowiem w tym wypadku mąż i żona nie będą po sobie dziedziczyli, chyba że powołają siebie nawzajem do dziedziczenia w testamentach. Jeżeli testamentu nie ma to według zasad Kodeksu cywilnego małżonkowie po zawarciu wyłącznie ślubu kościelnego nie będą po sobie dziedziczyli.

Zgodnie z art. 926 Kodeksu cywilnego powołanie do spadku wynika z ustawy albo z testamentu. Dziedziczenie ustawowe co do całości spadku następuje wtedy, gdy spadkodawca nie powołał spadkobiercy albo gdy żadna z osób, które powołał, nie chce lub nie może być spadkobiercą.

Jak wynika z niniejszego przepisu, w polskim prawie spadkowym istnieją dwie ogólne zasady, na jakich odbywa się dziedziczenie: albo według ustawy, albo z testamentu. Pierwszeństwo ma dziedziczenie testamentowe. Oznacza to, że jeśli spadkodawca pozostawi ważny testament, to w pierwszej kolejności zostanie uwzględniona jego ostatnia wola co do tego, kto i w jakiej wysokości dziedziczy po nim. Jeżeli spadkodawca nie zostawi testamentu albo sporządzony przez niego testament będzie nieważny, wówczas dziedziczenie odbędzie się na podstawie ustawy, a więc według zasad określonych w Kodeksie cywilnym.

Według art. 931 Kodeksu cywilnego w pierwszej kolejności powołane są z ustawy do spadku dzieci spadkodawcy oraz jego małżonek; dziedziczą oni w częściach równych. Jednakże część przypadająca małżonkowi nie może być mniejsza niż 1/4 całości spadku.

Jeżeli dziecko spadkodawcy nie dożyło otwarcia spadku, udział spadkowy, który by mu przypadał, przypada jego dzieciom w częściach równych. Przepis ten stosuje się odpowiednio do dalszych zstępnych.

Biorąc zatem pod uwagę brzmienie zacytowanych powyżej przepisów, należy stwierdzić, że po śmierci męża, drugi żyjący małżonek nie będzie dziedziczyć po nim z ustawy. Również dzieci z poprzedniego małżeństwa żyjącego małżonka nie będą uprawnione do dziedziczenia po zmarłym. Jak wynika z pytania osoba zmarła posiadała dzieci z pierwszego małżeństwa tak więc dziedziczyć z ustawy po tym zmarłym będą wyłącznie jego dzieci z poprzedniego małżeństwa lub małżeństw, jeżeli zmarły zawierał ich kilka. Żyjący małżonek osoby zmarłej albo jego dzieci z poprzedniego małżeństwa nie będą w tym wypadku nic dziedziczyły, oczywiście pod warunkiem, że zmarły nie pozostawił testamentu. Jeżeli testament jest to dziedziczyć będą osoby w nim wskazane bez względu na więź rodzinną bądź też jej brak w stosunku do zmarłego.

Jeżeli chcesz wiedzieć więcej na ten temat – kliknij tutaj i zapytaj prawnika >>

Jeżeli chcesz wiedzieć więcej na ten temat – kliknij tutaj i zapytaj prawnika >>


Podobne materiały

Czy mogę dziedziczyć po biologicznej matce, która oddała mnie do domu dziecka?

Niedawno zmarła moja biologiczna matka. Oddała mnie do domu dziecka zaraz po urodzeniu, a później byłam adoptowana przez inną rodzinę. Moi rodzice...

Nabycie spadku i postępowanie działowe

Mama zmarła rok temu. Jej własnością było gospodarstwo rolne (dom, budynki gospodarcze i pole rolne). Spadkobiercami jest pięć osób: ojciec, ja...

Ogłoszenie w prasie odnośnie spadku

Dziadkowie mieli dwoje dzieci – mój tata (nie żyje) i jego siostra. Podobno dziadek miał nieślubną córkę. Jak założyć sprawę spadkową po...

Podział spadku – formalności

Pytanie dotyczy podziału spadku po rodzicach. Otóż ojciec zmarł wiele lat temu, mama przed 8 laty. Spadek to obecnie dwie działki ziemi ornej i 25-arowa...

Testament macochy

Moi rodzice rozeszli się przed laty. Ojciec powtórnie się ożenił i miał z tego związku córkę. Ojciec zmarł w 1999 r. Na sprawie spadkowej...

Sprzedaż odziedziczonych pojazdów

Mój tata zmarł i pozostawił po sobie dwa motocykle, są ubezpieczone. Innego majątku nie posiadał. Ja z siostrą jesteśmy spadkobierczyniami,...

Prawo spadkowe, prawo właśności

Mój mąż i jego brat odziedziczyli po 1/8 po matce m.in. działkę budowlaną, na której znajduje się ich dom rodzinny. Jak się okazuje, działka ta była...

Kto przejmie spadek po zmarłym?

Zmarł mój brat. Pozostało po nim mieszkanie. Nie zostawił testamentu. Był rozwiedziony, ale ma córkę. Córka nigdy nie interesowała się swoim ojcem. Nigdy...

Porad przez Internet udzielają
prawnicy z dużym doświadczeniem:
Prawnicy
wizytówka Zadaj pytanie »