• Data: 2025-08-27 • Autor: Hanna Żurowska
Moja matka zmarła ok. 30 lat temu; ojciec pięć lat temu. Jestem jedynaczką. Jak uzyskać poświadczenie dziedziczenia? Czy mogę się zwrócić do notariusza? Jakie będą koszty postępowania? Żadne z rodziców nie zostawiło testamentu.

Nie w każdym wypadku można umówić się z notariuszem, aby sporządził akt poświadczenia dziedziczenia, zamiast występować do sądu z wnioskiem o stwierdzenie nabycia spadku. Aby można było powierzyć sprawę notariuszowi, muszą zostać spełnione poniższe warunki:
Jeżeli wszystkie powyższe przesłanki są spełnione, sprawę spadkową można załatwić podczas jednej wizyty u notariusza. Z treści pytania wynika, że spadkodawcy nie zostawili testamentu, raczej nie byli cudzoziemcami i posiadali polskie obywatelstwo.
Pozostaje ustalić jedynie dokładną datę śmierci Pani matki. Jeżeli zmarła w dniu 1 lipca 1984 r. lub później, to można zrobić poświadczenie u notariusza. Jeżeli zmarła wcześniej, pozostaje złożyć wniosek do sądu o stwierdzenie nabycia spadku.
Może Pani zdobyć notarialne poświadczenie dziedziczenia po ojcu, ale najlepiej załatwić wszystkie formalności razem.
Aby dokonać poświadczenia dziedziczenia, należy przedłożyć u notariusza:
Oczywiście, powinniśmy pamiętać, aby mieć przy sobie dokument stwierdzający naszą tożsamość (dowód osobisty lub paszport).
Jeśli w skład spadku wchodzą nieruchomości, konieczne jest także przedłożenie dokumentów własności spadkodawcy, aby notariusz mógł zgodnie z przepisami prawa przesłać odpowiednią informację do wydziału ksiąg wieczystych.
Z jakimi kosztami należy się liczyć:
Do powyższych kosztów należy doliczyć jeszcze koszt wypisów protokołu dziedziczenia oraz aktu poświadczenia dziedziczenia. Ich cena jest uzależniona od ilości tych wypisów i ilości stron tych dokumentów.
Można stwierdzić, że całkowity koszt poświadczenia dziedziczenia u notariusza w tym wypadku nie przekroczy kwoty 250 zł dla jednej osoby.
Do notariusza muszą się stawić wszyscy potencjalni spadkobiercy (ustawowi lub testamentowi) i tylko oni – jeżeli zabraknie chociaż jednego ze spadkobierców lub osobą wnoszącą o sporządzenie aktu poświadczenia dziedziczenia będzie osoba spoza kręgu potencjalnych spadkobierców (np. wierzyciel spadkodawcy, osoba uprawniona do zachowku), notariusz nie będzie mógł sporządzić aktu poświadczenia dziedziczenia.
Zobacz również: Jak odrzucić spadek w imieniu dziecka?
Natomiast gdyby okazało się, że jednak nie można uzyskać poświadczenia dziedziczenia u notariusza, wówczas należy złożyć wniosek o stwierdzenie nabycia spadku. Sądem właściwym do stwierdzenia nabycia spadku jest sąd rejonowy ostatniego miejsca zamieszkania spadkodawcy, a jeżeli nie da się ustalić jego ostatniego miejsca zamieszkania, sąd miejsca, w którym znajduje się majątek spadkowy lub jego część.
Wniosek o stwierdzenie nabycia spadku powinien zawierać:
Do wniosku należy dołączyć :
Ta droga jest zatem tańsza, natomiast w zależności od tego, w jakiej miejscowości znajduje się sąd, na wydanie postanowienia o stwierdzenie nabycia spadku czeka się od trzech do dwunastu miesięcy.
Zobacz również: Zmiana aktu poświadczenia dziedziczenia
Pani Anna po śmierci ojca chciała jak najszybciej uporządkować sprawy majątkowe. Była jedyną córką i wiedziała, że dziedziczy całość majątku, w tym mieszkanie w centrum miasta. Zamiast składać wniosek do sądu, umówiła się u notariusza. W trakcie jednej wizyty przedłożyła akt zgonu ojca, swój akt urodzenia i dokument własności mieszkania. Notariusz sporządził akt poświadczenia dziedziczenia, a ona mogła niemal od razu wpisać się do księgi wieczystej jako właścicielka.
Pan Marek wraz z bratem musieli rozstrzygnąć kwestię dziedziczenia po matce, która nie zostawiła testamentu. Ponieważ byli zgodni co do podziału i obaj mogli pojawić się w kancelarii, wybrali drogę notarialną. Przygotowali akty stanu cywilnego oraz dokumenty dotyczące nieruchomości. Cała procedura trwała kilkadziesiąt minut, a koszty wyniosły kilkaset złotych, co było dla nich dużym ułatwieniem w porównaniu z wielomiesięcznym oczekiwaniem na termin sądowy.
Pani Zofia, jedynaczka, chciała sporządzić poświadczenie dziedziczenia po mamie, która zmarła jeszcze w latach 70. Notariusz wyjaśnił jej, że przepisy nie pozwalają na sporządzenie aktu w sytuacji, gdy śmierć spadkodawcy nastąpiła przed 1 lipca 1984 roku. W tej sytuacji pozostało jej jedynie złożenie wniosku do sądu o stwierdzenie nabycia spadku. Choć była to droga dłuższa, po kilku miesiącach otrzymała prawomocne postanowienie sądu, które pozwoliło jej uregulować wpisy w księdze wieczystej.
Uzyskanie poświadczenia dziedziczenia u notariusza to szybka i wygodna droga do uregulowania spraw spadkowych, o ile spełnione są warunki przewidziane w przepisach – przede wszystkim data śmierci spadkodawcy przypada po 1 lipca 1984 roku oraz obecność wszystkich spadkobierców. Koszty postępowania są stosunkowo niewielkie, a całość można załatwić podczas jednej wizyty w kancelarii. Gdy jednak notariusz nie może sporządzić aktu, pozostaje droga sądowa, tańsza, lecz wymagająca więcej czasu. Dzięki temu każdy spadkobierca ma wybór między szybkością i wygodą a niższymi kosztami i dłuższym oczekiwaniem.
Jeśli stoisz przed koniecznością uregulowania spraw spadkowych i masz wątpliwości, którą drogę wybrać – notarialną czy sądową – możesz skorzystać z naszej pomocy. Oferujemy szybkie i rzetelne porady prawne online, dzięki którym dowiesz się, jakie dokumenty przygotować, jakie koszty Cię czekają i jak sprawnie przeprowadzić całą procedurę. Skontaktuj się z nami, a otrzymasz jasne wskazówki dostosowane do Twojej sytuacji – bez wychodzenia z domu.
1. Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz.U. 1964 nr 16 poz. 93
Nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania? Opisz nam swoją sprawę wypełniając formularz poniżej ▼▼▼ Zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje.
Zapytaj prawnika - porady prawne online
O autorze: Hanna Żurowska
Randa prawny.
Zapytaj prawnika