Nabycie spadku na podstawie testamentu

Stwierdzenie nabycia spadku po zmarłym mężu

Najlepiej będzie ogłosić i otworzyć testament w jednym postępowaniu ze stwierdzeniem nabycia spadku po zmarłym mężu. Wówczas będzie Pani mogła wszędzie uaktualnić dane o właścicielu.

Może to Pani zrobić w postępowaniu sądowym o stwierdzenie nabycia spadku na podstawie testamentu albo przed notariuszem.

Wspomnę jeszcze, że zasadniczo powinno się tego dokonać, bo zgodnie z treścią art. 646 Kodeksu postępowania cywilnego (K.p.c.):

„§ 1. Osoba, u której znajduje się testament, jest obowiązana złożyć go w sądzie spadku, gdy dowie się o śmierci spadkodawcy, chyba że złożyła go u notariusza.

§ 2. Kto bezzasadnie uchyla się od wykonania powyższego obowiązku, ponosi odpowiedzialność za wynikłą stąd szkodę. Ponadto sąd spadku może nałożyć na uchylającego się grzywnę”.

Zgodnie z uchwałą Sądu Najwyższego z dnia 25 czerwca 2003 r. (sygn. akt III CZP 14/03) przewidziany w art. 646 K.p.c. obowiązek złożenia testamentu w sądzie spadku dotyczy również notariusza i obejmuje każdy testament, także testament odwołany.

Jeżeli sąd poweźmie wiadomość, że dana osoba ma testament, winien zastosować procedurę z art. 648 § 1 K.p.c., tj. wysłuchać osobę, u której według uzyskanych wiadomości testament się znajduje, a następnie wydać z urzędu postanowienie nakazujące jej złożenie testamentu w wyznaczonym terminie.

Prawo do zachowku syna z pierwszego małżeństwa

Pyta Pani o prawa syna z pierwszego małżeństwa – otóż ma on prawo do tzw. zachowku, czyli kwoty pieniężnej, nie zaś do rzeczy wchodzących w skład spadku. W skład spadku wchodzi oczywiście połowa wartości Państwa majątku wspólnego i ewentualny majątek osobisty męża, ale o takim Pani nic nie wspomina.

Zgodnie bowiem z treścią art. 991 Kodeksu cywilnego (K.c.):

„§ 1. Zstępnym, małżonkowi oraz rodzicom spadkodawcy, którzy byliby powołani do spadku z ustawy, należą się, jeżeli uprawniony jest trwale niezdolny do pracy albo jeżeli zstępny uprawniony jest małoletni – dwie trzecie wartości udziału spadkowego, który by mu przypadał przy dziedziczeniu ustawowym, w innych zaś wypadkach – połowa wartości tego udziału (zachowek).

§ 2. Jeżeli uprawniony nie otrzymał należnego mu zachowku bądź w postaci uczynionej przez spadkodawcę darowizny, bądź w postaci powołania do spadku, bądź w postaci zapisu, przysługuje mu przeciwko spadkobiercy roszczenie o zapłatę sumy pieniężnej potrzebnej do pokrycia zachowku albo do jego uzupełnienia”.

Jeżeli syn męża jest dorosły, to przysługiwać mu będzie zachowek w wysokości 1/2 udziału, jaki przypadałby mu z ustawy. Z tego, co Pani wspomniała, wynika, że tylko Państwo (Pani i syn męża) dziedziczyliby po zmarłym, gdyby nie zostawił testamentu. Państwa udziały wyniosłyby po 1/2, zatem zachowek to 1/4 wartości spadku (o ile oczywiście syn go zażąda).

Wyjaśnię jeszcze Pani, że zgodnie z treścią art. 1007 K.c.:

„§ 1. Roszczenia uprawnionego z tytułu zachowku oraz roszczenia spadkobierców o zmniejszenie zapisów zwykłych i poleceń przedawniają się z upływem lat pięciu od ogłoszenia testamentu.

§ 2. Roszczenie przeciwko osobie obowiązanej do uzupełnienia zachowku z tytułu otrzymanych od spadkodawcy zapisu windykacyjnego lub darowizny przedawnia się z upływem lat pięciu od otwarcia spadku”.

Zatem syn męża będzie miał 5-letni termin na wystąpienie do Pani z roszczeniem o zapłatę zachowku.

Źródła:

1. Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz.U. 1964 nr 16 poz. 93
2. Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz.U. 1964 nr 43 poz. 296
3. Uchwała Sądu Najwyższego z dnia 25 czerwca 2003 r. sygn. akt III CZP 14/03

Nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania? Opisz nam swoją sprawę wypełniając formularz poniżej  ▼▼▼ Zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje.