Kategoria: Testament

Indywidualne Porady Prawne specjalistów

Wpisz tutaj swoje pytanie, a trafi ono do naszego prawnika specjalisty.

Podważenie testamentu ze względu na alkoholizm

Autor: Iryna Kowalczuk • Opublikowane: 2017-01-05

Czy można podważyć testament osoby uzależnionej skrajnie od alkoholu? Zmarły leczył się kilkakrotnie w szpitalu (detoks), jednak nieskutecznie. Sąsiedzi uznawali go za osobę uciążliwą, notorycznie pijaną. Zgon nastąpił w skutek zaburzenia krążenia. Znaleźli go sąsiedzi po kilku dniach. Jest testament spisany na rzekomego opiekuna, którym był brat zmarłego. Czy istnieje jakaś szansa na unieważnienie testamentu?

Iryna Kowalczuk

Podstawę prawną sytuacji zaprezentowanej w pytaniu stanowią przepisy Kodeksu cywilnego (K.c.) dotyczące dziedziczenia.

Zgodnie z treścią art. 945 K.c.:

„Art. 945. § 1. Testament jest nieważny, jeżeli został sporządzony:

1) w stanie wyłączającym świadome albo swobodne powzięcie decyzji i wyrażenie woli;

2) pod wpływem błędu uzasadniającego przypuszczenie, że gdyby spadkodawca nie działał pod wpływem błędu, nie sporządziłby testamentu tej treści;

3) pod wpływem groźby.

§ 2. Na nieważność testamentu z powyższych przyczyn nie można się powołać po upływie lat trzech od dnia, w którym osoba mająca w tym interes dowiedziała się o przyczynie nieważności, a w każdym razie po upływie lat dziesięciu od otwarcia spadku”.

Jedną z przyczyn nieważności testamentu jest jego sporządzenie w stanie wyłączającym swobodne powzięcie decyzji i wyrażenie woli.

Stan wyłączający świadome albo swobodne powzięcie decyzji i wyrażenie woli może wynikać w szczególności z choroby psychicznej, niedorozwoju umysłowego albo innego, chociażby nawet przemijającego, zaburzenia czynności psychicznych.

Należy podkreślić, iż wystarczające jest, by wada istniała tylko w momencie składania przez spadkodawcę oświadczenia ostatniej woli. W rezultacie do nieważności testamentu dojdzie, jeżeli w chwili jego sporządzenia wystąpiły choćby przemijające zaburzenia czynności psychicznych (np. wskutek nadużycia alkoholu, przedawkowania lekarstw, wysokiej gorączki, braku snu), z drugiej natomiast strony testament może zostać ważnie sporządzony, gdy choroba psychiczna testatora uległa okresowemu cofnięciu (tzwlucidum intervallum).

Interesuje Cię ten temat i chcesz wiedzieć więcej? kliknij tutaj >>

Bez wątpienia testament może zostać podważony także w razie złożenia oświadczenia woli w stanie upojenia alkoholowego.

W postanowieniu Sądu Najwyższego – Izba Cywilna z dnia 14 grudnia 2011 r. (I CSK 115/2011, opubl. LexPolonica nr 3057518, Biuletyn Sądu Najwyższego 2012/2, OSNC 2012/C, poz. 61) wskazano, iż „nieważny jest testament sporządzony przez spadkodawcę, który z powodu wieku i chorób osłabiających jego aktywność i siłę woli nie jest w stanie przeciwstawić się naciskom i sugestiom osób trzecich, pod których opieką pozostaje (art. 945 § 1 pkt 1 k.c.)”.

Stwierdzenie u spadkodawcy choroby psychicznej nie powoduje samo przez się nieważności testamentu (art. 945 § 1 pkt 1 K.c.). W takim wypadku niezbędne jest przeprowadzenie dowodu z opinii biegłego celem ustalenia zdolności testowania spadkodawcy w chwili sporządzenia przez niego testamentu. Stąd też sam fakt, iż zmarły dotknięty był chorobą alkoholową, nie przesądza, iż działał w stanie wyłączającym swobodne i świadome podjęcie decyzji. Okoliczności te muszą być udowodnione w trakcie postępowania w drodze opinii biegłego sądowego.

Proszę także pamiętać, iż na wady oświadczenia woli można powoływać się nie później niż trzy lata od dowiedzenia się o wadzie i dziesięć lat od otwarcia spadku, czyli śmierci spadkodawcy. Po tym terminie wzruszenie testamentu z powyższych przyczyn jest niemożliwe.

Reasumując, choroba alkoholowa jak najbardziej może być podstawą unieważnienia testamentu, lecz trzeba to udowodnić przed sądem. Przede wszystkim, że zmarły faktycznie był alkoholikiem, że leczył się z tego powodu oraz że był w stanie upojenia alkoholowego w chwili sporządzania testamentu. Należałoby również dowieść, że osoba, która opiekowała się spadkodawcą, mogła go siłą lub podstępem zmusić do spisania testamentu.

Jeżeli chcesz wiedzieć więcej na ten temat – kliknij tutaj >>

Prezentowana opinia prawnika nie zawiera odpowiedzi na dodatkowe pytania klienta i dlatego może nie wyczerpywać w pełni omawianego zagadnienia. Często dopiero dzięki dodatkowym pytaniom i odpowiedziom można uzyskać kompletną poradę prawną. Podkreślamy, że w naszym serwisie można zadawać dodatkowe pytania bez ograniczeń czasowych i ilościowych.

Indywidualne Porady Prawne specjalistów

Wpisz tutaj swoje pytanie, a trafi ono do naszego prawnika specjalisty.

Podobne materiały

Rodzice spisali testamenty tej samej treści

Rodzice męża spisali testamenty tej samej treści, 5 miesięcy temu zmarł teść. Testamenty nie były rejestrowane. Co teraz trzeba zrobić w sprawie dziedziczenia po teściu?

Dalszy tok sprawy związanej z testamentem

W kwietniu zmarł mój ojciec. Zgodnie z testamentem do dziedziczenia w całości powołany jestem ja. Tata drugiej żonie i siostrze nie zapisał w testamencie nic. Założyłam sprawę spadkowa w sadzie. Jaki będzie dalszy tok?

Pominięcie w testamencie jednego z wnuków

Moja mama zmarła w 2009 r., miała dwóch synów. Zostawiła testament napisany w 1999 r., w którym swój majątek (udziały w kamienicy) zapisała na dwoje wnuków, dzieci mojego brata. Brat zmarł w 2007 r. Pominęła w testamencie mnie lub mojego syna. Wnuczka złożyła w sądzie wniosek o uznanie testamentu. Nie zgadzam się z postanowieniem testamentu i chciałabym go podważyć, tym bardziej, że tyle lat osobiście opiekowałem mamą. Chciałbym majątek podzielić na troje wnuków. Jak mam postąpić?

Testament spisany cudzą ręką

Dziadkowie zapisali dom i gospodarstwo wujkowi, który nigdy się nie ożenił i nie miał dzieci. W domu mieszkały z nim od zawsze dwie ciocie (stare panny). Dokładały się do gospodarstwa i dbały o nie wraz z wujkiem. Wujek zmarł 6 lat temu, podczas remontu ciocie odnalazły jego testament, w którym wszystko im zapisał. Niestety obawiam się, że testament jest nieważny, bo został spisany cudzą ręką (prawdopodobnie przez kolegę wujka), zmarły go tylko podpisał – co do podpisu nie ma wątpliwości, że należy do wujka. Moja mama już nie żyje, ale jest jeszcze dwoje rodzeństwa. Co w takim przypadku mogą zrobić ciocie, żeby nieruchomość przeszła na ich własność? Czy jest na to jakakolwiek szansa?

Zabezpieczenie majątku dla dzieci z pierwszego małżeństwa

Mam dwoje dzieci z pierwszego małżeństwa, mój obecny partner też. Jestem jedyną właścicielką domu. Partner nie posiada znacznego majątku. Planujemy małżeństwo. Chcę zabezpieczyć moje dzieci, tak by dzieci partnera nie mogły niczego od nich dochodzić po naszej śmierci. Jak zabezpieczyć majątek dla dzieci z pierwszego małżeństwa? Czy dobrym wyjściem jest intercyza?

Jak zrzec się spadku, mając obce obywatelstwo?

Mój brat był obywatelem polskim i pozostawił po sobie długi. Ja mam obywatelstwo polsko-niemieckie, a moje dzieci niemieckie. W jaki sposób mogę zrzec się spadku i do jakiego notariusza mam się udać? Brat zmarł w 2014 r.*, jego żona i dzieci zrzekły się już spadku.

 

Testament na osobę obcą, jak zwolnić ją z zachowku?

Jestem kawalerem, nie mam dzieci, nie mam rodzeństwa, mojego ojca nie znam. Planuję sporządzić testament notarialny, w którym cały swój majątek chciałbym zapisać osobie w sensie prawnym dla mnie obcej. Jednocześnie zależy mi na uniknięciu sytuacji, by osoba ta musiała płacić zachowek mojej matce. Co mogę zapisać mojej matce, aby nie była pominięta w testamencie i tym samym nie mogła domagać się zachowku od osoby wyznaczonej przeze mnie do dziedziczenia? W jaki sposób to ująć w testamencie? Czy mogą to być pieniądze albo rzeczy, np. obrazy? A może istnieje jakiś inny sposób?


Szukamy prawników » wizytówka Zadaj pytanie »
0.023809909820557 sek.