Porady Prawne przez internet

Masz problem związany z zachowkiem?
Opisz swój problem i zadaj pytania.

(zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje)

Darowizna 10 lat przed śmiercią

Autor: Iryna Kowalczuk • Opublikowane: 2016-09-01

Moja mama 10 lat przed śmiercią darowała gospodarstwo jednej córce (za pieniądze). Dopiero teraz dowiedzieliśmy się o tym, tj. po śmierci mamy. Czy należy się nam (rodzeństwu) zachowek?

Masz podobny problem? Kliknij tutaj i zadaj pytanie.

Przepisy o zachowku znajdują się w art. 991 i następnych ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. – Kodeks cywilny. Prawo do zachowku ustanawia art. 991 K.c., zgodnie z którym:

„§ 1. Zstępnym, małżonkowi oraz rodzicom spadkodawcy, którzy byliby powołani do spadku z ustawy, należą się, jeżeli uprawniony jest trwale niezdolny do pracy albo jeżeli zstępny uprawniony jest małoletni – dwie trzecie wartości udziału spadkowego, który by mu przypadał przy dziedziczeniu ustawowym, w innych zaś wypadkach – połowa wartości tego udziału (zachowek).

§ 2. Jeżeli uprawniony nie otrzymał należnego mu zachowku bądź w postaci uczynionej przez spadkodawcę darowizny, bądź w postaci powołania do spadku, bądź w postaci zapisu, przysługuje mu przeciwko spadkobiercy roszczenie o zapłatę sumy pieniężnej potrzebnej do pokrycia zachowku albo do jego uzupełnienia”.

Z cytowanego powyżej przepisu wynikają następujące zasady:

  1. roszczenie z tytułu zachowku jest zawsze roszczeniem o zapłatę określonej sumy pieniężnej (równowartość w pieniądzu 2/3 – gdy uprawniony do zachowku jest trwale niezdolny do pracy albo małoletni lub 1/2 udziału spadkowego – w pozostałych wypadkach – przysługującego spadkobiercy ustawowemu, który nie został powołany do dziedziczenia z mocy testamentu);
  2. roszczenie z tytułu zachowku przysługuje wtedy, gdy dany spadkobierca należy do kręgu spadkobierców ustawowych, a przy dziedziczeniu testamentowym nie został powołany do spadku i nie otrzymał od spadkodawcy darowizny i/lub zapisu w testamencie. Należy pamiętać, że o zachowek można wystąpić tylko w ściśle określonym okresie czasu.

Roszczenie z tytułu zachowku przedawnia się bowiem w terminie 5 lat od dnia ogłoszenia testamentu (art. 1007 § 1 Kodeksu postępowania cywilnego) albo od dnia otwarcia spadku (którym jest dzień śmierci spadkodawcy).

W praktyce zachowek może być egzekwowany wtedy, gdy osoba zmarła pozostawiła testament, w którym albo w ogóle pominęła osoby najbliższe, albo zapisała im zbyt małą część majątku. Zachowek należy się również, gdy przed swoją śmiercią dana osoba przekazała w darowiźnie innej osobie swój majątek, pozbawiając tym samym swoich najbliższych spadku. Chodzi tu jednakże wyłącznie o darowiznę, czyli rozrządzenie majątkiem pod tytułem darmym, czyli bez ekwiwalentu pieniężnego. Wówczas spadkobiercy darczyńcy mogą domagać się od osoby obdarowanej zachowku.

Z Pani pytania wynika jednakże, że Pani mama nie darowała, a sprzedała gospodarstwo rolne Pani siostrze, tak więc uzyskała z tej sprzedaży ekwiwalent pieniężny, który wszedł do jej majątku i po jej śmierci podlegał dziedziczeniu przez jej spadkobierców, czyli dzieci i męża o ile ten w chwili śmierci żony żył. Niestety w tym przypadku, skoro przekazanie gospodarstwa odbyło się nie za darmo (darowizna), a za ekwiwalent pieniężny (sprzedaż), to zachowek nikomu się nie należy.

Jeśli masz podobny problem prawny, zadaj pytanie naszemu prawnikowi (przygotowujemy też pisma) – link do formularza z indywidualną pomocą prawną »


Podobne materiały

Majątek tylko dla jednego dziecka a zachowek

Moja siostra dostała od rodziców, którzy jeszcze żyją, majątek (mieszkanie) w drodze darowizny. Czy mogę żądać od siostry spłaty połowy majątku?

 

Czy brat powinien mnie spłacić?

Rodzice byli w posiadaniu 10-hektarowego gospodarstwa rolnego wraz z zabudowaniami gospodarczymi i budynkiem mieszkalnym, które stanowiło cały ich...

 

Jak rodzeństwo może zrzec się zachowku?

W jaki sposób moje rodzeństwo może się zrzec prawa do zachowku (darowizna domu na mnie)? Rodzice, czyli darczyńcy, żyją.

 

Jaką część majątku muszę oddać rodzeństwu?

Mam siostrę i brata. Dostałem w darowiźnie od rodziców ich dom i kawałek ziemi, a siostra i brat także otrzymali po kawałku ziemi....

 

Zachowek dla osoby chorej psychicznie

Mój tata został pozwany przez siostrę chorą psychicznie nieubezwłasnowolnioną o zachowek w wysokości 100 tys. zł. Cały majątek został...

 

Porad przez Internet udzielają
prawnicy z dużym doświadczeniem:
Prawnicy
wizytówka Zadaj pytanie »