Porady Prawne przez internet

Masz problem związany z zachowkiem?
Opisz swój problem i zadaj pytania.

(zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje)

Darowizna 10 lat przed śmiercią

Autor: Iryna Kowalczuk • Opublikowane: 2016-09-01

Moja mama 10 lat przed śmiercią darowała gospodarstwo jednej córce (za pieniądze). Dopiero teraz dowiedzieliśmy się o tym, tj. po śmierci mamy. Czy należy się nam (rodzeństwu) zachowek?

Przepisy o zachowku znajdują się w art. 991 i następnych ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. – Kodeks cywilny. Prawo do zachowku ustanawia art. 991 K.c., zgodnie z którym:

„§ 1. Zstępnym, małżonkowi oraz rodzicom spadkodawcy, którzy byliby powołani do spadku z ustawy, należą się, jeżeli uprawniony jest trwale niezdolny do pracy albo jeżeli zstępny uprawniony jest małoletni – dwie trzecie wartości udziału spadkowego, który by mu przypadał przy dziedziczeniu ustawowym, w innych zaś wypadkach – połowa wartości tego udziału (zachowek).

§ 2. Jeżeli uprawniony nie otrzymał należnego mu zachowku bądź w postaci uczynionej przez spadkodawcę darowizny, bądź w postaci powołania do spadku, bądź w postaci zapisu, przysługuje mu przeciwko spadkobiercy roszczenie o zapłatę sumy pieniężnej potrzebnej do pokrycia zachowku albo do jego uzupełnienia”.

Z cytowanego powyżej przepisu wynikają następujące zasady:

  1. roszczenie z tytułu zachowku jest zawsze roszczeniem o zapłatę określonej sumy pieniężnej (równowartość w pieniądzu 2/3 – gdy uprawniony do zachowku jest trwale niezdolny do pracy albo małoletni lub 1/2 udziału spadkowego – w pozostałych wypadkach – przysługującego spadkobiercy ustawowemu, który nie został powołany do dziedziczenia z mocy testamentu);
  2. roszczenie z tytułu zachowku przysługuje wtedy, gdy dany spadkobierca należy do kręgu spadkobierców ustawowych, a przy dziedziczeniu testamentowym nie został powołany do spadku i nie otrzymał od spadkodawcy darowizny i/lub zapisu w testamencie. Należy pamiętać, że o zachowek można wystąpić tylko w ściśle określonym okresie czasu.

Roszczenie z tytułu zachowku przedawnia się bowiem w terminie 5 lat od dnia ogłoszenia testamentu (art. 1007 § 1 Kodeksu postępowania cywilnego) albo od dnia otwarcia spadku (którym jest dzień śmierci spadkodawcy).

W praktyce zachowek może być egzekwowany wtedy, gdy osoba zmarła pozostawiła testament, w którym albo w ogóle pominęła osoby najbliższe, albo zapisała im zbyt małą część majątku. Zachowek należy się również, gdy przed swoją śmiercią dana osoba przekazała w darowiźnie innej osobie swój majątek, pozbawiając tym samym swoich najbliższych spadku. Chodzi tu jednakże wyłącznie o darowiznę, czyli rozrządzenie majątkiem pod tytułem darmym, czyli bez ekwiwalentu pieniężnego. Wówczas spadkobiercy darczyńcy mogą domagać się od osoby obdarowanej zachowku.

Z Pani pytania wynika jednakże, że Pani mama nie darowała, a sprzedała gospodarstwo rolne Pani siostrze, tak więc uzyskała z tej sprzedaży ekwiwalent pieniężny, który wszedł do jej majątku i po jej śmierci podlegał dziedziczeniu przez jej spadkobierców, czyli dzieci i męża o ile ten w chwili śmierci żony żył. Niestety w tym przypadku, skoro przekazanie gospodarstwa odbyło się nie za darmo (darowizna), a za ekwiwalent pieniężny (sprzedaż), to zachowek nikomu się nie należy.

Jeżeli chcesz wiedzieć więcej na ten temat – kliknij tutaj i zapytaj prawnika >>

Jeżeli chcesz wiedzieć więcej na ten temat – kliknij tutaj i zapytaj prawnika >>


Podobne materiały

Majątek tylko dla jednego dziecka a zachowek

Moja siostra dostała od rodziców, którzy jeszcze żyją, majątek (mieszkanie) w drodze darowizny. Czy mogę żądać od siostry spłaty połowy majątku?

Czy brat powinien mnie spłacić?

Rodzice byli w posiadaniu 10-hektarowego gospodarstwa rolnego wraz z zabudowaniami gospodarczymi i budynkiem mieszkalnym, które stanowiło cały ich...

Jak rodzeństwo może zrzec się zachowku?

W jaki sposób moje rodzeństwo może się zrzec prawa do zachowku (darowizna domu na mnie)? Rodzice, czyli darczyńcy, żyją.

Jaką część majątku muszę oddać rodzeństwu?

Mam siostrę i brata. Dostałem w darowiźnie od rodziców ich dom i kawałek ziemi, a siostra i brat także otrzymali po kawałku ziemi....

Zachowek dla osoby chorej psychicznie

Mój tata został pozwany przez siostrę chorą psychicznie nieubezwłasnowolnioną o zachowek w wysokości 100 tys. zł. Cały majątek został...

Czy rodzina może odebrać nam mieszkanie od dziadków?

Żona około 3 lat temu dostała w darowiźnie mieszkanie od dziadków. Babcia niedawno zmarła, a dziadek wciąż żyje. Zaczęło mu przeszkadzać to...

Jak darowizna wpływa na prawo do zachowku?

Dostałam darowiznę od rodziców (działkę budowlaną). Czy po ich śmierci będę musiała zapłacić rodzeństwu zachowek? Jeśli tak, to jak liczy się...

Porad przez Internet udzielają
prawnicy z dużym doświadczeniem:
Prawnicy
wizytówka Zadaj pytanie »