Porady Prawne przez internet

Masz problem ze spadkiem?
Opisz swój problem i zadaj pytania.

(zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje)

Jak założyć sprawę spadkową?

Autor: Iryna Kowalczuk • Opublikowane: 2015-09-02

Dwa miesiące temu zmarł mój ojciec, nie zostawił testamentu, ja jestem jedyną spadkobierczynią – rodzeństwa nie mam, mama dawno nie żyje. Tata posiadał mieszkanie własnościowe, samochód, lokaty w bankach, akcje. Chciałabym założyć sprawę spadkową, proszę o instrukcję, co powinnam zrobić krok po kroku? Czy to prawda, że nawet jak odziedziczę mieszkanie, to nie mogę go sprzedać przez kilka lat ze względu na duży podatek?

Zgodnie z art. 926 Kodeksu cywilnego powołanie do spadku wynika z ustawy (dziedziczenie ustawowe) albo z testamentu (dziedziczenie testamentowe).

Po śmierci ojca cały spadek odziedziczyła Pani na podstawie ustawy. Zatem powinna Pani w pierwszej kolejności przeprowadzić sprawę spadkową po zmarłym ojcu jako jego jedyna spadkobierczyni. Sprawę o stwierdzenie nabycia spadku można założyć w każdym czasie.

Ma Pani dwie możliwości, żeby przeprowadzić postępowanie spadkowe:

  1. w sądzie,
  2. u notariusza.

Ad. 1 Wniosek do sądu o stwierdzenie nabycia spadku po zmarłym może wnieść każdy ze spadkobierców. Sądem właściwym jest sąd ostatniego miejsca zamieszkania spadkodawcy.

Wniosek taki powinien zawierać:

  1. imię, nazwisko i adres osoby składającej wniosek (wnioskodawca) oraz imiona, nazwiska i adresy potencjalnych spadkobierców ustawowych (uczestnicy postępowania);
  2. imię i nazwisko zmarłego, datę i miejsce (miejscowość) jego śmierci oraz jego ostatnie miejsce stałego zamieszkania;
  3. akt zgonu oraz inne akty stanu cywilnego wskazujące na pokrewieństwo ze zmarłym osób wskazanych we wniosku jako spadkobierców.

Do wniosku należy dołączyć:

  1. odpis wniosku w tylu kopiach, ilu jest uczestników postępowania;
  2. odpis skrócony aktu urodzenia dla mężczyzn i kobiet niezamężnych;
  3. odpis skrócony aktu małżeństwa dla kobiet i mężczyzn zamężnych;
  4. odpis skrócony aktu zgonu spadkodawcy;
  5. oświadczenia o przyjęciu, odrzuceniu spadku lub zrzeczeniu się dziedziczenia (jeśli były składane).

Do wniosku należy również dołączyć odpisy wniosku w ilości odpowiadającej liczbie uczestników postępowania. Odpisy aktów stanu cywilnego muszą być nie starsze niż sprzed 3 miesięcy.

Wniosek należy opłacić znakami opłaty sądowej lub przelewem w kwocie 50 zł.

Cała procedura stwierdzenia nabycia spadku kończy się wydaniem przez sąd postanowienia o stwierdzeniu nabycia spadku, w którym zostają ustalone, że to Pani jest spadkobierczynią ustawową po śmierci ojca.

Ad. 2 Droga notarialna

Obecnie nie ma konieczności przeprowadzenia postępowania o stwierdzenie nabycia spadku w sądzie i można też przeprowadzić całą procedurę u notariusza w drodze tzw. aktu poświadczenia dziedziczenia.

Warunkiem uzyskania aktu poświadczenia dziedziczenia jest stawienie się u notariusza Pani jako spadkobierczyni ustawowej osobiście.

Wykaz dokumentów niezbędnych do sporządzenia aktu poświadczenia dziedziczenia:

  1. akt zgonu spadkodawcy,
  2. numer PESEL spadkodawcy oraz ostatnie miejsce zamieszkania spadkodawcy (unieważniony dowód osobisty, zaświadczenie urzędu miejskiego / gminy),
  3. odpisy skrócone aktów urodzenia spadkobierców lub odpisy skrócone aktów małżeństwa spadkobierców którzy zawarli związek małżeński i zmienili nazwisko,
  4. odpis skrócony aktu małżeństwa małżonka spadkodawcy (zamiast odpisu skróconego aktu urodzenia),
  5. testament spadkodawcy jeśli taki jest.
  6. od 20 lutego 2011 roku zgodnie z treścią ustawy z dnia 26 czerwca 2009 roku o zmianie ustawy o księgach wieczystych i hipotece oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2009 roku, Nr 131, 1075) notariusze sporządzający akty poświadczenia dziedziczenia zawiadamiają sąd właściwy do prowadzenia księgi wieczystej o każdej zmianie właściciela nieruchomości, dla której założona jest księga wieczysta, w związku z powyższym na spadkobiercach ciąży obowiązek wskazania wszystkich nieruchomości, których właścicielem / współwłaścicielem / użytkownikiem wieczystym / współużytkownikiem wieczystym / uprawnionym / współuprawnionym był spadkodawca poprzez wskazanie numeru księgi wieczystej nieruchomości i sądu, który tą księgę prowadzi.

Po przedłożeniu wyżej wskazanych dokumentów wybranemu notariuszowi należy umówić się z nim na termin dokonania poświadczenia dziedziczenia – zazwyczaj termin potrzebny notariuszowi na przygotowanie tej czynności nie przekracza kilku dni. Ponieważ zarejestrowany akt poświadczenia dziedziczenia ma taką samą moc prawną jak prawomocne postanowienie sądu o stwierdzeniu nabycia spadku, nie wymaga on dodatkowego czasu dla swej skuteczności – jest skuteczny od chwili zarejestrowania go przez notariusza w Rejestrze Aktów Poświadczenia Dziedziczenia (RAPD), co następuje bezpośrednio po jego sporządzeniu.

Koszty związane z notarialnym poświadczeniem dziedziczenia zależą od liczby osób stających do aktu oraz od zakresu czynności dokonywanych przez notariusza i wynoszą za:

  1. protokół z otwarcia i ogłoszenia testamentu – 50 zł;
  2. protokół z przyjęcia lub odrzucenia spadku (jeżeli od dnia otwarcia spadku (śmierci spadkodawcy) nie upłynęło sześć miesięcy, chyba że oświadczenia tej treści zostały już przez spadkobierców uprzednio złożone) – 50 zł od każdej osoby składającej oświadczenie;
  3. protokół dziedziczenia – 100 zł;
  4. akt poświadczenia dziedziczenia – 50 zł;
  5. wypisy – w zależności od ich liczby oraz liczby stron (strona – 6 zł).

W celu wyliczenia dokładnego wynagrodzenia notariusza za sporządzenie aktu poświadczenia dziedziczenia warto skontaktować się z konkretną kancelarią notarialną.

W kwestii podatku od spadków i darowizn – zgodnie z art. 4a ustawy o podatku od spadków i darowizn zwalnia się od podatku nabycie własności rzeczy lub praw majątkowych przez małżonka, zstępnych (w tym dzieci oraz wnuki zmarłych – a więc również Panią), wstępnych, pasierba, rodzeństwo, ojczyma i macochę, jeżeli zgłoszą nabycie własności rzeczy lub praw majątkowych właściwemu naczelnikowi urzędu skarbowego w terminie 6 miesięcy od dnia uprawomocnienia się orzeczenia sądu stwierdzającego nabycie spadku. W przypadku przeprowadzenia sprawy spadkowej u notariusza to notariusz powinien pouczyć Panią, od jakiej daty liczyć owe 6 miesięcy na zgłoszenie nabycia własności rzeczy lub praw.

Zasadniczo przychód ze sprzedaży mieszkania będzie opodatkowany, jeżeli Pani sprzeda je przed upływem pięciu lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym je odziedziczyła.

Trzeba natomiast zwrócić uwagę, że okres ten biegnie dopiero od końca roku kalendarzowego, w którym nastąpiło nabycie (w tym wypadku śmierć rodzica).

Jeśli Pani chciałaby jednak koniecznie sprzedać mieszkanie przed upływem 5 lat od śmierci ojca, to skorzysta Pani ze zwolnienia od podatku tylko pod warunkiem, że uzyskane przychody wyda, nie później niż w okresie dwóch lat od końca roku sprzedaży, na własne cele mieszkaniowe (zgodnie z art. 21 ust. 1 pkt 131 ustawy o podatku dochodowych od osób fizycznych).

Jeżeli chcesz wiedzieć więcej na ten temat – kliknij tutaj i zapytaj prawnika >>

Jeżeli chcesz wiedzieć więcej na ten temat – kliknij tutaj i zapytaj prawnika >>


Podobne materiały

Kwota pozostała po zmarłym mężu

Niedawno zmarł mój mąż. Pozostały wspólnie zaoszczędzone pieniądze na moim koncie (jestem jego właścicielką, mąż był pełnomocnikiem). Nie mamy...

Sprzedaż nieruchomości bez zgody dzieci

Moja matka odziedziczyła gospodarstwo rolne po ojcu. Po jakimś czasie je sprzedała bez wiedzy i zgody nas – czyli dzieci. Czy miała prawo to zrobić?...

Ile procent spadku należy się innym spadkobiercom?

Dziadek z babcią mieli wspólne gospodarstwo (dom z budynkami gospodarczymi, lasy). Po śmierci babci, która nie pozostawiła testamentu, zostało 5...

Prowadzenie sprawy spadkowej przez notariusza

Ojciec zmarł 10 lat temu, wraz z siostrą odziedziczyłyśmy mieszkanie po nim, poświadczenie dziedziczenia otrzymałam rok temu. Kilka miesięcy temu...

Czy postanowienie o spadku po mamie zachowuje ważność, jeśli jest nowe postanowienie o spadku po babci?

Czy postanowienie o spadku po mamie zachowuje ważność wobec faktu, że jest nowe postanowienie o spadku po babci? Mianowicie 15 lat temu...

Nieprzeprowadzone postępwanie spadkowe i problem ze zbyciem gruntów

Mój ojciec zmarł 20 lat temu, do tej pory nie zostało przeprowadzone postępowanie spadkowe. Rodzice wspólnie prowadzili gospodarstwo rolne, ale dwa lata po...

Babcia chce mi zostawić mieszkanie

Posiadam akt notarialny z testamentem sprzed 20 lat, w którym moja babcia oświadcza, że do całego spadku po sobie powołuje swoich synów: mojego...

Porad przez Internet udzielają
prawnicy z dużym doświadczeniem:
Prawnicy
wizytówka Zadaj pytanie »