Porady Prawne przez internet

Masz problem ze spadkiem?
Opisz swój problem i zadaj pytania.

(zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje)

Nabycie spadku po wujku

Autor: Małgorzata Rybarczyk • Opublikowane: 2014-04-28

Mój wujek zmarł i pozostawił po sobie mieszkanie. Oprócz rodziców (czyli moich dziadków) i mnie nie ma innej rodziny. Jak rozumiem, spadkobiercami są moi dziadkowie. Czy tak? Do którego sądu mają się udać i jakie dokumenty będą potrzebne, aby sąd orzekł nabycie spadku po wujku?

Do opisywanej przez Pana sytuacji zastosowanie mieć będą przepisy księgi czwartej („Spadki”) Kodeksu cywilnego (K.c.).

Po pierwsze po osobie zmarłej, tj. spadkodawcy, należy zawsze przeprowadzić postępowanie spadkowe, w którym sąd ustali krąg osób uprawnionych do dziedziczenia. W pierwszej kolejności do dziedziczenia powołani są spadkobiercy ustawowi, tzn. osoby spokrewnione z osobą spadkodawcy. Zgodnie z zapisem art. 931 K.c.:

„§ 1. W pierwszej kolejności powołane są z ustawy do spadku dzieci spadkodawcy oraz jego małżonek; dziedziczą oni w częściach równych. Jednakże część przypadająca małżonkowi nie może być mniejsza niż jedna czwarta całości spadku.

§ 2. Jeżeli dziecko spadkodawcy nie dożyło otwarcia spadku, udział spadkowy, który by mu przypadał, przypada jego dzieciom w częściach równych. Przepis ten stosuje się odpowiednio do dalszych zstępnych”.

Kodeks reguluje także kwestie dalszego dziedziczenia przez innych członków rodziny. I tak:

  1. W braku zstępnych spadkodawcy (tj. dzieci, wnuków i prawnuków) powołani są do spadku z ustawy małżonek zmarłego oraz rodzice zmarłego.
  2. W braku zstępnych i małżonka spadkodawcy cały spadek przypada jego rodzicom w częściach równych.
  3. Jeżeli jedno z rodziców spadkodawcy nie żyje w chwili śmierci spadkodawcy, udział rodzica przypada rodzeństwu spadkodawcy w częściach równych.
  4. Jeżeli którekolwiek z rodzeństwa spadkodawcy nie dożyło otwarcia spadku, pozostawiając zstępnych, udział spadkowy, który by mu przypadał, przypada jego zstępnym.
  5. W braku zstępnych spadkodawcy, jego rodziców, rodzeństwa i ich zstępnych, cały spadek przypada małżonkowi spadkodawcy.

W braku małżonka spadkodawcy, jego krewnych i dzieci małżonka spadkodawcy, powołanych do dziedziczenia z ustawy, spadek przypada gminie ostatniego miejsca zamieszkania spadkodawcy jako spadkobiercy ustawowemu. Jeżeli ostatniego miejsca zamieszkania spadkodawcy w Rzeczypospolitej Polskiej nie da się ustalić albo ostatnie miejsce zamieszkania spadkodawcy znajdowało się za granicą, spadek przypada Skarbowi Państwa jako spadkobiercy ustawowemu.

Wyjątkiem od dziedziczenia ustawowego jest powołanie do spadku spadkobierców testamentowych. Warunkiem jednak takiego powołania jest istnienie testamentu, w którym osoba zmarła wyraźnie wskazuje, komu pozostawia swój majątek i w jakich częściach dokonuje przekazania majątku.

Aby doszło do nabycia spadku, konieczne jest przeprowadzenie sądowego postępowania o stwierdzenie nabycia spadku. W takiej sytuacji, jeżeli dziadkowie chcą nabyć spadek pozostawiony przez wujka, muszą dziadkowie (lub Pan w ich imieniu, przedkładając pełnomocnictwo do działania w ich imieniu) wystąpić na drogę sądową lub skorzystać z usług notariusza.

W pierwszym przypadku muszą Państwo złożyć wniosek do sądu rejonowego (wydział cywilny – nieprocesowy), właściwego dla miejsca śmierci spadkodawcy, czyli wujka. We wniosku należy wskazać, kiedy zmarł spadkodawca oraz wskazać wszystkich uczestników postępowania, w Państwa sytuacji tylko dziadków, bowiem nie ma żony ani dzieci. Do wniosku należy załączyć odpis aktu zgonu wujka, nie starszy jednak niż 3 miesiące. Odpis aktu zgonu wujka otrzyma Pan w USC, po dokonaniu opłaty 22 zł i wskazaniu we wniosku, iż odpis konieczny jest do postępowania spadkowego. Odpis aktu może Pan odebrać samodzielnie w USC lub wnosić o jego przesłanie pocztą do domu. Proszę pamiętać, iż o akt musi Pan wystąpić do USC właściwego ze względu na miejsce zgonu wujka. Sąd na pierwszym posiedzeniu przyjmie od dziadków zapewnienie testamentowe o braku innych spadkobierców i stwierdzi, iż nabyli oni spadek jako jedyni spadkobiercy. Wniosek do sądu podlega opłacie w wysokości 50 zł.

Druga możliwość nabycia spadku to notarialne poświadczenie dziedziczenia. W tym celu wystarczy umówić się do wybranego przez siebie notariusza i zabierając ze sobą dowód osobisty oraz odpis aktu zgonu, stawić się na spisanie protokołu. Protokół ten zostanie umieszczony w ogólnokrajowym rejestrze, w którym to każdy będzie mógł sprawdzić, czy rzeczywiście dziadkowie nabyli spadek po wujku. Przy postępowaniu u notariusza muszą Państwo uiścić opłatę 50 zł za sporządzenie aktu dziedziczenia oraz 100 zł za sporządzenie protokołu, oraz opłaty dodatkowe, jak podatek VAT. Potwierdzenie takie można jednak uzyskać w ciągu jednego dnia, podczas gdy w sądzie oczekuje się około 3 miesięcy na wyznaczenie terminu.

Jako że wujek był dzieckiem Pana dziadków, w przypadku gdy zgłoszą oni fakt nabycia spadku po wujku w urzędzie skarbowym przed upływem 6 miesięcy od dnia uprawomocnienia się sądowego postanowienia o nabyciu spadku lub dnia złożenia oświadczenia u notariusza, to będą zwolnieni z obowiązku zapłaty podatku. Zwolnienie od opodatkowania nie będzie przysługiwało, gdy informacja do US dotrze po upływie 6 miesięcy, ale także, gdy spadkobierca za wcześnie powiadomi fiskusa. Zgłoszenia można dokonać po uprawomocnieniu się wyroku sądu stwierdzającego spadek, nie wcześniej. Dokonanie zgłoszenia przed tym terminem, podobnie jak po upływie 6 miesięcy od uprawomocnienia się wyroku, jest nieskuteczne i nie zwalnia od opodatkowania – wynika to z wyroku WSA w Łodzi z 11 marca 2010 roku (I SA/Łd 1022/09).

Jeżeli poda mi Pan adres zamieszkania wujka w dniu śmierci, to wskażę Panu dokładne dane właściwego sądu.

Jeżeli chcesz wiedzieć więcej na ten temat – kliknij tutaj i zapytaj prawnika >>

Jeżeli chcesz wiedzieć więcej na ten temat – kliknij tutaj i zapytaj prawnika >>


Podobne materiały

Spadek po wdowcu który nie miał dzieci

Chciałabym się dowiedzieć, jak wygląda procedura nabycia spadku po zmarłym, który był wdowcem i nie miał dzieci – najbliższą rodzinę stanowiły...

Czekanie z otwarciem testamentu

Czy brat taty miał obowiązek otworzyć testament po śmierci jego rodziców (testament był spisany 37 lat temu), a nie czekać, aż umrze rodzeństwo...

Nabycie spadku na podstawie testamentu

Dwa tygodnie temu zmarł mój mąż. Nabędę spadek na podstawie testamentu – wolą męża było uczynienie mnie jedyną spadkobierczynią....

Majątek ze spadku

W 2008 r. zmarł mój tata. Z mamą i bratem odziedziczyliśmy po 1/3 majątku ze spadku , nie było działu spadku. Rok temu zmarła moja...

Postępowanie spadkowe w Austrii

Niedawno zmarł mój ojciec, który od wielu lat mieszkał w Austrii i miał obywatelstwo tego kraju. W skład spadku wchodzi mieszkanie...

Uposażenie z tytułu śmierci w wyniku wypadku

Mój mąż jest Włochem, mieszkamy w jego kraju. W Polsce mam wykupioną polisę ubezpieczeniową zawierającą wypłatę dla uposażonych z tytułu...

Dziedziczenie ruchomości po konkubencie

Przez ostatnie 8 lat żyłam w konkubinacie z żonatym partnerem. W tym czasie kupiliśmy samochód i wyposażyliśmy mieszkanie. Tydzień temu...

Czy przelew na opiekę może być uznany za darowiznę?

Pełniłam opiekę nad wujostwem bezdzietnym. Około 3 lata przed ich śmiercią otrzymałam przelew „na opiekę i za opiekę” (nie darowiznę)....

Porad przez Internet udzielają
prawnicy z dużym doświadczeniem:
Prawnicy
wizytówka Zadaj pytanie »