Indywidualne porady prawne

Pliki można dodać w kolejnym kroku
Zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje!

Sprawa spadkowa wiele lat po śmierci dziadka

Autor: Michał Berliński • Opublikowane: 2022-06-30

Gospodarstwo rolne (grunty i zabudowania) o powierzchni ok. 1 ha w świetle prawa są nadal własnością mojego dziadka, który zmarł wiele lat temu (1989 r.). Nikt formalnie nie przeprowadzał po nim sprawy spadkowej. Jego żona, moja babcia, zamieszkiwała w gospodarstwie do swojej śmierci w 2018 r. Kiedy babcia była już niedołężna, zamieszkali z nią jej córka z mężem (wujostwo) i przebywają tam do dzisiaj. Nie mają dzieci. Oprócz tej cioci jest jeszcze druga córka (moja mama) oraz rodzina nieżyjącego syna – mojego wujka (żona i dwójka dorosłych dzieci). W jaki sposób rozpocząć regulowanie prawa własności gospodarstwa i przeprowadzić sprawę spadkową po tylu latach? Chciałbym przeprowadzić spadek i stać się właścicielem tego gospodarstwa.

Masz podobny problem? Kliknij tutaj i zadaj pytanie.

Sprawa spadkowa wiele lat po śmierci dziadka

Prawo do spadku się nie przedawnia

W opisanym przypadku spadek z mocy ustawy przypada kilku osobom, tzn. Panu, a także pozostałym spadkobiercom. Wprawdzie nie znam w pełni relacji rodzinnych, ale bez wątpienia tę sprawę należy rozpocząć od przeprowadzenia postępowanie o stwierdzenie nabycia spadku po zmarłym dziadku. To konieczne, aby zachować pewną ciągłość dziedziczenia i zasadny w tej sytuacji formalizm. Prawo do spadku nie przedawnia się, co oznacza, że postanowienie o stwierdzeniu nabycia spadku może być wydane wiele lat po śmierci spadkodawcy. Dlatego, skoro takie postanowienie jak dotąd nie zostało wydane, to należy złożyć wniosek o stwierdzenie nabycie spadku, a jako uczestników należy podać pozostałych spadkobierców. Jeśli Państwo nie wskażą wszystkich, to sąd może wezwać takie osoby przez obwieszczenie prasowe lub w inny sposób, jednak nie da się ich wykluczyć z dziedziczenia ustawowego, bowiem z tego, co Pan podał, nie było sporządzonego testamentu, który by kogokolwiek wydziedziczył z majątku.

Dziedziczenie ustawowe, brak zstępnych spadkodawcy

Zatem w braku testamentu dziedziczenie odbywa się zgodnie z ustawą, czyli z Kodeksem cywilnym (K.c.). W pierwszej kolejności do dziedziczenia – tak samo jak dawniej – są uprawnione osoby najbliższe spadkodawcy, czyli jego małżonek oraz dzieci. Dziedziczą nadal w częściach równych, przy czym część przypadająca małżonkowi nie może być mniejsza niż 1/4 całości spadku (art. 931 § 1 K.c.). Jeżeli dziecko spadkodawcy nie dożyło otwarcia spadku, udział spadkowy, który by mu przypadał, przypada jego dzieciom w częściach równych. Przepis ten stosuje się odpowiednio do dalszych zstępnych (art. 931 § 2 K.c.) i dalej w braku zstępnych (dzieci i wnuków) spadkodawcy powołani do spadku z ustawy są jego małżonek i rodzice (art. 932 § 1 K.c.).

„Art. 932. § 1. W braku zstępnych spadkodawcy powołani są do spadku z ustawy jego małżonek i rodzice.

§ 2. Udział spadkowy każdego z rodziców, które dziedziczy w zbiegu z małżonkiem spadkodawcy, wynosi jedną czwartą całości spadku. Jeżeli ojcostwo rodzica nie zostało ustalone, udział spadkowy matki spadkodawcy, dziedziczącej w zbiegu z jego małżonkiem, wynosi połowę spadku.

3. W braku zstępnych i małżonka spadkodawcy cały spadek przypada jego rodzicom w częściach równych.

§ 4.Jeżeli jedno z rodziców spadkodawcy nie dożyło otwarcia spadku, udział spadkowy, który by mu przypadał, przypada rodzeństwu spadkodawcy w częściach równych.

§ 5.Jeżeli którekolwiek z rodzeństwa spadkodawcy nie dożyło otwarcia spadku pozostawiając zstępnych, udział spadkowy, który by mu przypadał, przypada jego zstępnym. Podział tego udziału następuje według zasad, które dotyczą podziału między dalszych zstępnych spadkodawcy.

§ 6.Jeżeli jedno z rodziców nie dożyło otwarcia spadku i brak jest rodzeństwa spadkodawcy lub ich zstępnych, udział spadkowy rodzica dziedziczącego w zbiegu z małżonkiem spadkodawcy wynosi połowę spadku.”

Dział spadku po dziadku

Dopiero po przeprowadzeniu postępowania spadkowego można iść dalej, czyli do działu spadku – w tym postępowaniu można dopiero żądać przyznania komuś danej części spadku.

Do czasu przeprowadzenia działu spadku każdy ze spadkobierców ma prawo do współposiadania przedmiotów należących do spadku, chyba że spadkodawca powołał w testamencie wykonawcę testamentu. W przypadku braku odmiennych uregulowań, np. faktu nieposiadania testamentu, każdy ma prawo do korzystania ze spadku. Aby przyznać każdemu ze spadkobierców określone przedmioty wchodzące w skład spadku i znieść wspólność praw i obowiązków, należy dokonać działu spadku. Wobec tego, mając na uwadze art. 1037 § 1 K.c., dział spadku może nastąpić bądź na mocy umowy pomiędzy spadkobiercami, bądź na mocy orzeczenia sądu wydanego na żądanie któregokolwiek ze spadkobierców. Albo, w Państwa sytuacji, najpierw należy przeprowadzić stwierdzenie nabycia spadku po zmarłym, a następnie porozumieć się co do kwestii pozostałych udziałów, o ile są Państwo w stanie się dogadać, bowiem jeśli nie i nikt nie będzie chciał przystać na Pańską propozycję, trzeba będzie udać się do sądu.

Samo postępowanie będzie toczyło się w trybie nieprocesowym, w sądzie właściwym dla spadku. Wniosek o stwierdzenie nabycia spadku powinien dotyczyć całego spadku. Wszystkie rzeczy, które wchodziły w skład spadku, musi Pan wykazać w tym wniosku. W Pana sytuacji będzie to przede wszystkim nieruchomość czyli działka wraz z domem – należy je dokładnie określić i opisać. Jeśli chodzi o pozostałe formalności, to taki wniosek koniecznie składa się na piśmie, jako uczestników musi Pan wskazać innych spadkobierców. Do celów dowodowych wystarczy akt własności nieruchomości lub odpis z księgi wieczystej. Zgodnie z przepisami Kodeksu postępowania cywilnego wartość i skład spadku ustala sąd. I ważna uwaga – co do zasady, sąd najczęściej dzieli spadek w ten sposób, że może przyznać określonej osobie całą nieruchomość (np. Panu) lub przyznać ją Panu z obowiązkiem spłaty pozostałych spadkobierców, bowiem oni też będą mieli udział w spadku.

Koszty przeprowadzenia spadku

Postępowanie sądowe o nabycie spadku to koszt około 200 zł, zaś dział spadku, jeśli nie będzie porozumienia, to koszt 1000 zł + koszty postępowania, jak np. wycena nieruchomości przez biegłego, a może to wynieść ok. 1500 zł.

Jeśli masz podobny problem prawny, zadaj pytanie naszemu prawnikowi (przygotowujemy też pisma) w formularzu poniżej  ▼▼▼


Indywidualne porady prawne

Zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje!
Wycenę wyślemy do 1 godziny

Komentarze (0):



Uwaga!
Szanowni Państwo!
Nasi prawnicy nie odpowiadają na pytania zadawane w formie komentarza pod tekstem. Jeśli chcą Państwo powierzyć swój problem naszym prawnikom, prosimy kliknąć tutaj >>


Porad przez Internet udzielają
prawnicy z dużym doświadczeniem:
Prawnicy

Zapytaj prawnika

Zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje!
Wycenę wyślemy do 1 godziny
Zadaj pytanie »

eporady24.pl

prawo-budowlane.info

odpowiedziprawne.pl

Szukamy prawnika »