Porady Prawne przez internet

Masz problem ze spadkiem?
Opisz swój problem i zadaj pytania.

(zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje)

Dziedziczenie przez osobę wychowaną w rodzinie zastępczej

Autor: Katarzyna Nosal • Opublikowane: 2020-08-17

Obecnie mam 29 lat. Wychowałam się w rodzinie zastępczej u mojej Cioci i Wujka, którzy zaopiekowali się mną, od kiedy skończyłam 3 lata. Moi rodzice mieli ograniczoną władzę rodzicielską i praktycznie nie znam ich i nie pamiętam. Dowiedziałam się za pośrednictwem Cioci, która mnie wychowała, że zmarł mój ojciec. Dowiedziałam się również, że ojciec jest spadkobiercą domu i innych nieruchomości w postaci gruntów po swoich rodzicach. W domu tym mieszka ojca brat z rodziną. Zamieszkał tam dopiero po śmierci dziadków. Na działce przyległej do domu wybudowała się córka brata ojca. Wiem, że mój ojciec posiada jeszcze inne dzieci, starsze ode mnie przyrodnie rodzeństwo, jednak nie znam ich, nie wiem, jak się nazywają i nie mam z nimi kontaktu. Nikt z rodziny nie poinformował mnie o ewentualnych sprawach spadkowych. Do dziś nie mam informacji, kto odziedziczył część mojego ojca. Ciocia, która mnie wychowała, miała jedynie informacje od rodziny, że mój ojciec miał długi. Więcej nic nie wiem. Czy sprawa spadkowa mogła odbyć się bez mojej wiedzy? Czy dziedziczę długi ojca? Jak i gdzie mogę się dowiedzieć, co dziedziczę, czy odbyła się sprawa spadkowa, czy wszystko zostało załatwione zgodnie z prawem, a jeśli nie, to co mogę jeszcze wyegzekwować? Jakie mam szanse w tej sprawie? Czy warto się tym zajmować, czy lepiej zrezygnować? Na życzenie Państwa prześlę wszelkie znane mi informacje dotyczące mojej sprawy.

Masz podobny problem? Kliknij tutaj i zadaj pytanie.

Dziedziczenie przez osobę wychowaną w rodzinie zastępczej

Sprawa jest jednocześnie prosta (same kwestie spadkowe) i trudna (nieco detektywistyczne działania poszukiwawcze). Pozwolę sobie zacząć od tych spraw dotyczących samego dziedziczenia, żeby wyjaśnić Pani sytuację prawną, a następnie podpowiem, jak poszukiwać danych. Nie wszystkie są łatwe w dostępie, ale postaram się pomóc na każdym etapie.

Dziedziczenie przez osobę wychowaną w rodzinie zastępczej

Oczywiście ma Pani pełne prawo do spadku po rodzicach. Z przekazanej przez Panią informacji nie wynika, czy żyje Pani mama oraz czy pozostawała z ojcem w związku małżeńskim. Zakładam, że tak. Jeśli chodzi o rodzeństwo Pani, to ono także dziedziczy po ojcu, jeśli jest formalnie uznane za dzieci zmarłego.

Spadkobiercą jest się niezależnie od później przeprowadzonej sprawy o stwierdzenie nabycia spadku. Z chwilą śmierci spadkodawcy spadkobierca nabywa spadek. Spadek można jednak odrzucić, co jest przydatne w przypadku, gdy długi spadkodawcy przekraczają wartość jego majątku. Jednak zgodnie z przepisami Kodeksu cywilnego oświadczenie o przyjęciu lub o odrzuceniu spadku może być złożone w ciągu sześciu miesięcy od dnia, w którym spadkobierca dowiedział się o tytule swego powołania. Brak oświadczenia spadkobiercy w tym terminie jest jednoznaczny z przyjęciem spadku z dobrodziejstwem inwentarza. W przypadku Pani termin na złożenie oświadczenia prawdopodobnie już minął.

Czas na odrzucenie spadku z powodu długów

Gdyby jednak okazało się, po przeprowadzeniu „śledztwa”, że Pani ojciec miał nadmierne długi, które obciążałyby Panią, wówczas można przeprowadzić postępowanie o uchyleniu się od skutków oświadczenia o przyjęciu spadku. Zgodnie z art. 1019 Kodeksu cywilnego „spadkobierca, który pod wpływem błędu lub groźby nie złożył żadnego oświadczenia w terminie, może uchylić się od skutków prawnych niezachowania terminu. Uchylenie się od skutków prawnych oświadczenia powinno nastąpić przed sądem a spadkobierca powinien jednocześnie oświadczyć, czy i jak spadek przyjmuje, czy też go odrzuca”.

Postępowanie o stwierdzenie nabycia spadku

Aby potwierdzić prawa do spadku niezbędne jest, by przeprowadzić postępowanie o stwierdzenie nabycia spadku. Taka sprawa nie powinna się odbywać bez udziału któregokolwiek ze spadkobierców. Przy czym chodzi tu o udział formalny, niekoniecznie fizyczny. We wniosku o stwierdzenie nabycia spadku należy wskazać wszystkie osoby zainteresowane, a więc wszystkich potencjalnych spadkobierców. Sąd natomiast ma obowiązek poinformować wszystkich zainteresowanych uczestników o toczącym się postępowaniu. Oczywiście może zdarzyć się, że wnioskodawca zataił istnienie określonych spadkobierców, a sąd nie zauważył jakichś wątpliwości co do tego i sprawa potoczyła się. To jednak są bardzo rzadkie przypadki.

Razem z majątkiem spadkobiercy dziedziczą długi i to niezależnie od swojej wiedzy, o czym pisałam wyżej. Co więcej za długi odpowiadają zarówno majtkiem spadkowym, jak i własnym (tu jednak pomaga to, że obecnie „nieświadome” przyjęcie spadku następuje z dobrodziejstwem inwentarza, czyli odpowiedzialność zamyka się do wartości czynnego spadku).

Sprawdzenie, czy nie toczyło się postępowanie spadkowe

Przechodząc do strony praktycznej problemu. Na chwilę obecną Pani powinna podjąć jednocześnie kilka kroków do ustalenia niezbędnych do podjęcia dalszych decyzji faktów. Po pierwsze, proszę sprawdzić w rejestrze spadków na stronie https://rejestry-notarialne.pl/37, czy nie ma tam śladu po stwierdzeniu nabycia spadku po ojcu. Jeśli nie znajdzie tam Pani informacji, to z ostrożności proszę jeszcze na piśmie wystąpić do sądu rejonowego ostatniego miejsca zamieszkania ojca, czy po jego śmierci nie toczyło się postępowanie spadkowe. Dla udowodnienia swoich praw warto dołączyć Pani akt urodzenia i akt zgonu ojca. Dlaczego pomimo braku w rejestrze dopytywać się w sądzie.

Sprawdzenie KW nieruchomości spadkowej

Czy z tą wiedza warto coś robić, trzeba ustalić w inny sposób. Po pierwsze trzeba ustalić, czy w spadku w ogóle coś było „na plus”. Pisze Pani, że ojciec Pani dziedziczył udział w gospodarstwie. Trzeba sprawdzić, czy w danych dotyczących gospodarstwa nie ma informacji na ten temat. Jeśli zna Pani adres gospodarstwa, to można je wyszukać na stronie internetowej Geoportal. Tam po ustaleniu lokalizacji działek znajduje się identyfikator działek. Następnie na stronie internetowej https://ksiegiwieczyste.pl/?ref=partner_4311 będzie można ustalić numer księgi wieczystej. Niestety za drobną odpłatnością. Znając numer księgi wieczystej, może ją Pani już za darmo na stronach ministerstwa sprawiedliwości przejrzeć. Z księgi wieczystej dowie się Pani, kto jest nadal lub już właściciel gospodarstwa, jaki ma obszar. Znając miejsce i obszar, można mniej więcej ustalić wartość. Z księgi wynika też podstawa nabycia własności. Może się bowiem okazać, że wujek jest właścicielem całego gospodarstwa, bo podarowani mu je rodzice.

Ustalenie rodzeństwa i spadku osoby wychowanej w rodzinie zastępczej

Co do rodzeństwa, to myślę, że warto spróbować ustalić ich dane w gminie w ewidencji ludności. Kiedy Pani zgłosi tam swój problem, myślę, że urzędnicy chętnie poprowadzą Panią przez wnioski, które należy złożyć.

Największy problem będzie z ustaleniem długów. Jeśli nie uda się ich ustalić przez kontakt z rodziną ojca, to niestety obawiam się, że żaden bank ani też ZUS czy US bez dokumentu stanowiącego potwierdzenie nabycia spadku nie udzieli w tym przedmiocie informacji. Wtedy dopiero po uzyskaniu stwierdzenia nabycia spadku takie informacje zostaną podane. 

Analizując tę konkretną sytuację, sugeruje przeprowadzić małe „śledztwo” do punktu dotyczącego długów. Po ustaleniu wszystkich danych łatwiej będzie podjąć decyzję, czy opłaca się zaczynać dalsze działania. Może się okazać, że gospodarstwo wcale już nie jest w majątku ojca do dziedziczenia lub ma tak mają wartość, że szkoda zachodu. Postępowanie spadkowe przy takich danych, jakie mamy, jest bardzo czasochłonne, może obejmować koszty ogłoszenia w prasie w celu poszukiwania dalszych spadkobierców, a w rezultacie może okazać się, że de facto po obliczeniu długów spadkowych (ktoś poniósł koszty pogrzebu, wujek na pewno poczynił nakłady na całe gospodarstwo, które może przedstawić do rozliczenia) spadek nie pokrywa kosztów postępowania. Poza tym mogą wtedy dopiero ujawnić się wierzyciele, którzy sami z postępowania czasochłonnego zrezygnowali. 

Proszę sobie to wszystko przemyśleć. Ja jestem do dyspozycji, jeśli coś jest wątpliwe, a także na wypadek, gdyby w toku poszukiwań pojawiły się jakieś pytania.

Jeśli masz podobny problem prawny, zadaj pytanie naszemu prawnikowi (przygotowujemy też pisma) – link do formularza z indywidualną pomocą prawną »


Podobne materiały

Wynajęcie odziedziczonego mieszkania

Moi rodzice przed śmiercią sporządzili testamenty, w których powołali wnuka (mojego syna) do dziedziczenia całego majątku. Moja siostra oświadczyła,...

 

Odzyskanie spadku

Jestem jedynym spadkobiercą po mojej zmarłej siostrze, co potwierdza sporządzony u notariusza akt poświadczenia dziedziczenia. Prawdopodobnie siostra...

 

Opieka po zrzeczeniu się dziedziczenia

Kilkanaście lat temu zmarł ojciec, a my, jego dzieci przy otwarciu testamentu zrzekliśmy się zachowku na rzecz mamy, aby miała swój kąt. W 2003 r. na...

 

Jak uchronić rodzinę przed długami?

Mam długi, które powoli, ale systematycznie spłacam. Wysokość wraz z odsetkami wielokrotnie przekracza moje możliwości i może tak się zdarzyć,...

 

Dziedziczenie po osobie bezdzietnej

Niedawno zmarła moja ciocia (siostra mojej mamy), która nie zostawiła testamentu. Pozostało po niej mieszkanie. Ciocia nie miała dzieci, była wdową, nie...

 

Rozliczenia finansowe z konkubentem w przypadku śmierci

Żyję z mężczyzną bez ślubu już od ponad 10 lat. Od 3 lat mieszkamy w domu, który jest własnością mojego partnera. 2 lata temu sprzedałam swoje...

 

Zajmowanie mieszkania spadkowego - jak sprzedać mieszkanie i podzielić pieniądze?

Zajmowanie mieszkania spadkowego - jak sprzedać mieszkanie i podzielić pieniądze?

Jak mam otrzymać swoją część spadku po rodzicach, którym jest mieszkanie własnościowe, jeżeli zamieszkuje w nim mój brat i nie chce się...

Porad przez Internet udzielają
prawnicy z dużym doświadczeniem:
Prawnicy
Szukamy ambitnego prawnika » Zadaj pytanie »