Porady Prawne przez internet

Masz problem związany z działem spadku?
Opisz swój problem i zadaj pytania.

(zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje)

Dawno sprzedana działka a rozliczenia spadkowe

Autor: Iryna Kowalczuk • Opublikowane: 2017-12-27

W 1998 r. teściowie w ramach darowizny przepisali notarialnie na mnie i męża działkę. Okazało się, że nie spełnia ona warunków do zabudowy i sprzedaliśmy ją 2000 r. za 30 tys. zł. W 2006 r. zmarła teściowa, a w 2016 teść. Pozostawili po sobie dom o wartości ok. 200 tys. zł. Siostra męża uważa, że nie mamy prawa do domu po rodzicach z uwagi na to, że działka sprzedana w 2000 r. obecnie byłaby warta tyle, co dom rodziców. Czy dawno sprzedana działka wchodzi do rozliczeń spadkowych? Z jakiego czasu należy brać pod uwagę jej wartość?

Na wstępie należy wskazać, iż darowana Pani i Pani mężowi nieruchomości nie wejdzie już w skład spadku po Pani teściach. W chwili dokonania darowizny nieruchomość ta wyszła z majątku Pani teściów i weszła do majątku Pani i męża, tak więc nie ma już takiej możliwości prawnej, aby ta nieruchomość, którą Pani wraz z mężem otrzymała, była dziedziczona przez spadkobierców Pani teściów.

Jednakże to, że otrzymali Państwo darowiznę, będzie miało znaczenie w kwestii zaliczenia wartości tej darowizny do schedy spadkowej po teściach, chyba że w akcie darowizny ma Pani zapis, że darowizna nie wlicza się do schedy spadkowej. Proszę sprawdzić, czy taki zapis się znajduje. Jeżeli nie, to podnieść należy, że jak wskazuje art. 1039 § 1 Kodeksu cywilnego (K.c.): „jeżeli w razie dziedziczenia ustawowego dział spadku następuje między zstępnymi albo między zstępnymi i małżonkiem, spadkobiercy ci są wzajemnie zobowiązani do zaliczenia na schedę spadkową otrzymanych od spadkodawcy darowizn oraz zapisów windykacyjnych, chyba że z oświadczenia spadkodawcy lub z okoliczności wynika, że darowizna lub zapis windykacyjny zostały dokonane ze zwolnieniem od obowiązku zaliczenia”.

Należy wskazać, iż zaliczenie darowizny na schedę spadkową wpływa jedynie na ustalenie schedy, nie wywiera natomiast żadnych innych skutków zarówno co do skuteczności dokonanej darowizny, jak i wielkość działu spadkowego, a także odpowiedzialności spadkobierców za długi spadkowe. Operacja zaliczania darowizn pozostaje w ścisłym związku z ustalaniem sched spadkowych, a zatem z działem spadku. Dlatego zaliczenie to może zostać dokonane jedynie przy dziale spadku – umownym lub sądowym.

Stosownie do art. 1040 K.c. – jeżeli wartość darowizny lub zapisu windykacyjnego podlegających zaliczeniu przewyższa wartość schedy spadkowej, spadkobierca nie jest obowiązany do zwrotu nadwyżki. W wypadku takim nie uwzględnia się przy dziale spadku ani darowizny lub zapisu windykacyjnego, ani spadkobiercy zobowiązanego do ich zaliczenia.

Jak wskazuje art. 1042 § 1 K.c. – zaliczenie na schedę spadkową przeprowadza się w ten sposób, że wartość darowizn lub zapisów windykacyjnych podlegających zaliczeniu dolicza się do spadku lub do części spadku, która ulega podziałowi między spadkobierców obowiązanych wzajemnie do zaliczenia, po czym oblicza się schedę spadkową każdego z tych spadkobierców, a następnie każdemu z nich zalicza się na poczet jego schedy wartość darowizny lub zapisu windykacyjnego podlegającej zaliczeniu.

Wartość przedmiotu darowizny oblicza się według stanu z chwili jej dokonania, a według cen z chwili działu spadku (art. 1042 § 2). Przy zaliczaniu na schedę spadkową nie uwzględnia się pożytków przedmiotu darowizny lub zapisu windykacyjnego (art. 1042 § 2).

Tak więc w opisanym przypadku zaliczenie na schedę spadkową przeprowadzić należy w ten sposób, iż do spadku po teściach dolicza się wartość darowizny na rzecz Pani męża. I chodzi tu tylko o wartość połowy tej darowizny, bowiem drugą połowę otrzymała Pani, a Pani spadkobiercą po teściach nie jest i Pani połowa darowizny do spadku zaliczać się nie będzie. Czyli po zsumowaniu spadku i wartości połowy darowizny dla Pani męża należy obliczyć schedę spadkową należną każdemu ze spadkobierców.

Jeżeli przykładowo przyjąć, że wartość połowy darowizny na rzecz Pani męża wynosi 200, a wartość spadku pozostawionego przez teściową wynosi 100, to scheda spadkowa należna każdemu ze spadkobierców (Pani mężowi i jego siostrze) wynosi 150 (300/2). Pani mężowi zalicza się na schedę spadkową wartość otrzymanej połowy darowizny (200). Jako, że w tym przykładzie wartość darowizny przewyższa wartość schedy spadkowej, Pani mąż, który otrzymał darowiznę, nie jest obowiązany do zwrotu nadwyżki (50). W takim wypadku nie uwzględnia się przy dziale spadku ani darowizny, ani spadkobiercy (czyli Pani męża) zobowiązanego do jej zaliczenia. Zatem to, co zostało po teściowej (jej spadek), przypadnie w całości siostrze męża. Oczywiście to tylko przykład, wszystko zależy od tego, jaką aktualnie ma wartość połowa darowanej działki, w stanie, w którym była darowana, oraz jakiej wartości spadek pozostał po teściach. Tak czy inaczej wartość połowy darowizny albo obniży należny Pani mężowi spadek po rodzicach, albo w ogóle nie będzie mu się on należał (jak w przykładzie).

Jeżeli chcesz wiedzieć więcej na ten temat – kliknij tutaj i zapytaj prawnika >>

Jeżeli chcesz wiedzieć więcej na ten temat – kliknij tutaj i zapytaj prawnika >>


Podobne materiały

Czy po śmierci byłego męża można wystąpić o podział majątku?

Dwa lata temu zmarł mój ojciec. Zostawił troje dorosłych dzieci z pierwszego małżeństwa. Przed zgonem rozwiódł się z drugą żoną, jednak nie...

Czy można pozbawić spadku brata alkoholika?

Tata nie żyje od 20 lat, a mama zmarła w tym roku, pozostawiając dom. Prócz mnie rodzice mieli jeszcze dwoje dzieci (siostra i brat). Po innym...

Nieuregulowane sprawy spadkowe po mamie i problem z ojcem

Mam własną rodzinę, mieszkam w domu rodzinnym razem z ojcem. Drugi brat nie mieszka z nami. Niedawno zmarła mama. Niestety żyjemy z ojcem...

Kamienica w spadku po dziadku

W spadku po dziadku została kamienica. Spadkobiercami są: moja mama i jej dwóch braci. Już się odbyła pierwsza sprawa sądowa o przyjęcie spadku,...

Zrzeczenie się swojej części spadku

Mój tata zmarł pod koniec 2016 r. Aktem poświadczenia dziedziczenia ja, brat i mama odziedziczyliśmy po nim: mieszkanie (wspólność małżeńska...

Podział działki po dziadku w postępowaniu spadkowym

Zmarły dziadek posiadał działkę. Babcia, czyli jego żona, żyje i jest jeszcze 4 jego dzieci, m.in. moja mama. Jak przeprowadzić postępowanie spadkowe,...

Zawieszenie spłaty działu spadku na czas zebrania funduszy

Jestem właścicielem mieszkania w 50%. Druga połowa należy do moich bratanków, którzy wystąpili o sądowy dział spadku. Zaproponowali spłatę...

Porad przez Internet udzielają
prawnicy z dużym doświadczeniem:
Prawnicy
wizytówka Zadaj pytanie »