Porady Prawne przez internet

Masz problem związany z zachowkiem?
Opisz swój problem i zadaj pytania.

(zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje)

Zachowek z odsetkami

Autor: Izabela Nowacka-Marzeion • Opublikowane: 2018-11-19

Sąd przyznał zachowek mojej rodzinie z odsetkami od dnia złożenia pozwu, to jest od lutego 2015 r. Sprawa się przeciągała, gdyż najpierw sąd zmieniał lokalizację, rodzina odwoływała sesję sądową, a żądanie zachowku było dwukrotnie wyższe od przyznanego. Potrzebna była opinia rzeczoznawcy. Publikacja wyroku odbyła się 30 stycznia 2017 r. Wyrok nie jest jeszcze prawomocny, a sąd każe naliczać już odsetki i samemu je policzyć. Czy muszę płacić odsetki, czy mogę się od nich wybronić?

W zasadzie wyrok zależy od tego, jakie było żądanie strony wnoszącej sprawę. Sąd może albo je uwzględnić, albo nie. Zgodnie z art. 365 Kodeksu postępowania cywilnego:

„§ 1. Orzeczenie prawomocne wiąże nie tylko strony i sąd, który je wydał, lecz również inne sądy oraz inne organy państwowe i organy administracji publicznej, a w wypadkach w ustawie przewidzianych także inne osoby.

§ 2. Kodeks postępowania karnego określa, w jakim zakresie orzeczenia sądu cywilnego nie wiążą sądu w postępowaniu karnym”.

Odsetki zależą zasadniczo od dnia wymagalności roszczenia. I z pewnością dlatego sąd je zasądził od dnia wniesienia pozwu. Odsetki podzielić można na dwie zasadnicze grupy. Pierwsza grupa to odsetki rozumiane jako wynagrodzenie za korzystanie z cudzych pieniędzy Druga grupa odsetek to odsetki, które pełnią rolę szczególnego rodzaju odszkodowania za opóźnienie w spełnieniu świadczenia pieniężnego. Są to tzw. odsetki za opóźnienie. Zgodnie bowiem z treścią art. 481 § 1 Kodeksu cywilnego „jeżeli dłużnik opóźnia się ze spełnieniem świadczenia pieniężnego wierzyciel może żądać odsetek za czas opóźnienia, chociażby nie poniósł żadnej szkody i chociażby opóźnienie było następstwem okoliczności, za które dłużnik odpowiedzialności nie ponosi. Od odszkodowania odsetki za opóźnienie różnią się jednak przede wszystkim tym, iż obowiązek zapłaty odsetek powstaje również wtedy, gdy wierzyciel nie poniósł żadnej szkody w związku z opóźnieniem i gdy opóźnienie jest następstwem okoliczności niezależnych od dłużnika, gdy tymczasem dochodzenie odszkodowania wymaga co do zasady wykazania istnienia szkody oraz zawinienia dłużnika (odpowiedzialnego za szkodę)”.

Przyjmuje się jednakże w sprawie o zachowek różne podejścia. I można próbować odwołać się od wyroku w zakresie odsetek.

Prawnicy (m.in. J. Gwiazdomorski) wskazują, iż to komu roszczenie o wypłacenie zachowku się należy, kto jest zobowiązany, i wreszcie w jakiej kwocie, nie jest po śmierci spadkodawcy natychmiast wiadome. Przed wyjaśnieniem tych okoliczności uprawniony do zachowku nie może domagać się realizacji roszczenia. Spadkobierca powołany do spadku obowiązany jest do wypłacenia zachowku wtedy, kiedy wszelkie okoliczności, mające wpływ na określenie powyższych okoliczności staną się wiadome. W podobnym tonie wypowiedział się Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 17 września 2010 roku. Zdaniem Sądu Najwyższego „termin przedawnienia należy więc liczyć nie od dnia ogłoszenia testamentu (jak nakazuje expressis verbis ustawa), lecz od momentu powzięcia przez uprawnionego informacji o jego treści.

Drugie stanowisko prezentowane w tym temacie mówi, że zachowek jest roszczeniem bezterminowym i podlega regułom art. 455 k.c . Dopóki więc dłużnik nie zostanie wezwany do spełnienia świadczenia, dopóty obowiązek zapłaty kwoty pieniężnej potrzebnej do pokrycia zachowku nie powstaje. Odsetki ustawowe za opóźnienie należą się więc dopiero od daty wezwania zobowiązanego do zapłaty zachowku. Skoro jednak ustalenie wartości spadku w celu określenia zachowku oraz obliczenie zachowku następuje według cen z chwili orzekania o roszczeniu o zachowku, to odsetki od tak ustalonego świadczenia pieniężnego powinny być naliczane dopiero od daty wyrokowania w sprawie, skoro dopiero z tym momentem roszczenie o zapłatę – tak ustalonej kwoty – stało się wymagalne.

Żadne z tych rozwiązań nie jest przodującym. Ale warto spróbować. Tym bardziej, że nie negował Pan roszczenia, a tylko wysokość. A okazała się niższa niż żądanie. Więc trudno wymagać od Pana, żeby Pan zapłacić roszczenie o zachowek wcześniej, skoro było bezpodstawne.

Jeżeli chcesz wiedzieć więcej na ten temat – kliknij tutaj i zapytaj prawnika >>

Jeżeli chcesz wiedzieć więcej na ten temat – kliknij tutaj i zapytaj prawnika >>


Podobne materiały

Czy darowizna ma wpływ na zachowek?

Czy mam prawo do zachowku, jeśli moja matka zapisała w testamencie mieszkanie mojej siostrzenicy, zaznaczając, że zostało nabyte za darowiznę od mojej...

Darowizna mieszkania od rodziców ze służebnością a zachowek dla brata

Moi rodzice przed 10 laty umową darowizny przenieśli na mnie prawo własności mieszkania. Na rzecz rodziców ustanowiona została służebność osobista. Mam...

Siostra straszy roszczeniem o zachowek od darowizny dziadków

Babcia i dziadek przepisali mi mieszkanie w 1998 r. w formie darowizny. Dziadek zmarł 2004 r., a babcia w 2014. Teraz moja...

Opieka nad babcią i remont mieszkania a zachowek dla jej dzieci

Moi teściowie mieszkali w mieszkaniu komunalnym. Teść zmarł w 2006 r., a teściowa w 2008 r. wykupiła to mieszkanie z naszą...

Obawy o roszczenia rodzeństwa po śmierci rodziców.

Otrzymałam 10 lat temu od rodziców w darowiźnie dom ze służebnością osobistą mieszkania dla nich, tj. mogą dożywotnio i nieodpłatnie korzystać...

Czy mam prawo do zachowku?

Mam pytanie, czy mam prawo do zachowku po mamie? Zmarła moja mama, która nie pozostawiła testamentu. Do dziedziczenia po niej zostaliśmy powołani: ja, brat...

Zabezpieczenie darowizny przed roszczeniami o zachowek

Mąż rozwiódł się z pierwszą żoną przed kilkunastu laty, zrzekł się całego majątku na jej rzecz. Majątek stanowiło mieszkanie 2-pokojowe zakupione...

Jaki zachowek dla spadkobiercy pozbawionego spadku z powodu darowizny?

Moi rodzice wspólnie posiadali mieszkanie. Ojciec zmarł dawno temu. Po jego śmierci mama przekazała to mieszkanie w formie darowizny mojej jedynej...

Porad przez Internet udzielają
prawnicy z dużym doświadczeniem:
Prawnicy
wizytówka Zadaj pytanie »