Kategoria: Spadek

Porady Prawne przez internet

Masz problem ze spadkiem?
Opisz swój problem i zadaj pytania.

(zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje)

Zasiedzenie udziału w spadku

Tomasz Ciasnocha • Opublikowane: 2014-02-21

Moi dziadkowie byli właścicielami działki z domem. Zmarli w latach 80. Przeprowadzono postępowanie o stwierdzenie nabycia spadku, z którego wynikało, że nieruchomość nabyli po połowie mój ojciec i jego siostra. Ojciec wyprowadził się z domu pod koniec 1990 r., od tej pory ciotka mieszka tam sama. Niedawno wystąpiła o stwierdzenie zasiedzenia udziału ojca w spadku. Mój ojciec nie żyje od pięciu lat, nie przeprowadziłem po nim postępowania spadkowego, domyślam się więc, że przede wszystkim powinienem to zrobić (jestem jego jedynym spadkobiercą). Czy mogę złożyć wniosek o dział spadku po dziadkach? Jak jeszcze mogę przygotować się do sprawy?

 

Tomasz Ciasnocha

»Wybrane opinie klientów

Polecam korzystanie z usługi eporady, wszystkie informacje są konkretne, szczegółowo i wyczerpująco opisane, niczym nie odbiega jak wizyta bezpośrednio w kancelarii. 100% profesjonalizmu w każdej dziedzinie. Sam korzystałem i gwarantuję 100% satysfakcji. Polecam.
Paweł, 39 lat
Fachowe porady jakie uzyskałam od Pana Marka Goli , pomogly mi w porozumieniu się z rodzina mojego męża, w sprawie zachowku po zmarłej teściowej.Dziekuje bardzo i będę dalej polecała państwa usługi moim znajomym.
Malgorzata
Otrzymałam odpowiedź bardzo wyczerpującą i klarowną.
Anna, 66 lat, inżynier
Bardzo profesjonalnie, szybko, wszystko zrozumiałe
Ania, 68 lat, emerytka
Chciałem bardzo podziękować za poradę która mi bardzo pomogła wasza firma działa na najwyższym poziomie wasze odpowiedzi były wyczerpujące i pomocne jeszcze raz bardzo dziękuję i pozdrawiam.
Krzysztof

Nabycie przez jednego ze spadkobierców prawa do udziałów w nieruchomości pozostałych spadkobierców jest niezwykle trudne. Teoretycznie aby nabyć prawo w drodze zasiedzenia, Pańska ciotka musiałaby wykazać, że przez 30 lat władała całą nieruchomością jak posiadacz samoistny.

Interesuje Cię ten temat? – kliknij tutaj i zapytaj prawnika >>

Jeżeli chcesz wiedzieć więcej na ten temat – kliknij tutaj i zapytaj prawnika >>

Jak wskazuje Sąd Najwyższy w orzeczeniu z dnia 19 maja 1998 r. (sygn. akt. II CKN 770/97), w wypadku dziedziczenia nieruchomości spadkowej przez kilku spadkobierców spadkobierca władający nieruchomością spadkową z reguły staje się posiadaczem samoistnym w zakresie przypadającego mu prawa oraz dzierżycielem w zakresie pozostałych udziałów (art. 338 K.c.), chyba że w niedwuznaczny sposób ujawnia wolę samoistnego posiadania tej nieruchomości w sposób widoczny dla otoczenia i pozostałych spadkobierców.

 

Skoro Pana ojciec mieszkał w przedmiotowym lokalu do końca 1990 r., to 30-letni termin do nabycia w drodze zasiedzenia udziału w spadku Pańskiego ojca biegłby najwcześniej dopiero od początku 1991 r. Jest jednak wątpliwe, by ciotka wykazała, że już od początku 1991 r. władała cała nieruchomością jako posiadacz samoistny.

Pańska ciotka, jako posiadacz zależny (od 1991 r.) w stosunku do udziałów spadkowych brata, mogłaby przekształcić swoje posiadanie w posiadanie samoistne – prowadzące do zasiedzenia, ale skuteczność – z punktu widzenia zasiedzenia – takiego przekształcenia wymaga, aby posiadacz uczynił to jawnie: zamanifestował zmianę w sposób widoczny dla otoczenia. Zmiana nieuwidoczniona i nieuzewnętrzniona, ograniczająca się tylko do samej świadomości posiadacza, jest bezskuteczna.

Pozostaje wiec pytanie, w którym momencie Pańska ciotka zamanifestowała zmianę posiadania i zaczęła zachowywać się jak właściciel całego budynku. Dopiero od tego momentu można by liczyć 30-letni termin do zasiedzenia udziału w spadku.  

Nabycie spadku następuje z mocy prawa w momencie śmierci spadkodawcy. Domniemanie bycia spadkobiercą przysługuje jednak osobie, która uzyskała sądowe stwierdzenie spadku lub notarialne poświadczenie dziedziczenia

Zgodnie z art. 1025 Kodeksu cywilnego (w skrócie: K.c.):

§ 1. Sąd na wniosek osoby mającej w tym interes stwierdza nabycie spadku przez spadkobiercę. Notariusz na zasadach określonych w przepisach odrębnych sporządza akt poświadczenia dziedziczenia.

§ 2. Domniemywa się, że osoba, która uzyskała stwierdzenie nabycia spadku albo poświadczenie dziedziczenia, jest spadkobiercą.

 

Tak wiec mimo że dziedziczy Pan po ojcu, a tym samym wszedł Pan w jego prawa i obowiązki – w tym w prawo współwłasności budynku po dziadkach – musi Pan uzyskać sądowe stwierdzenie nabycia spadku lub notarialne potwierdzenie dziedziczenia po ojcu, by mógł Pan formalnie wykazać wejście w jego prawa.

Szczególnie atrakcyjnie czasowo przedstawia się możliwość uzyskania notarialnego poświadczenia dziedziczenia po ojcu, gdyż może Pan je uzyskać w ciągu jednego dnia.

Stwierdzenie nabycia spadku lub notarialne poświadczenie dziedziczenia będzie konieczne, aby mógł Pan brać udział w dziale spadków po dziadkach bez względu na to, czy dział nastąpiłby w sposób uzgodniony przez Pana i ciotkę przed notariuszem, czy też w postępowaniu sądowym.

Potwierdzenie, że jest Pan spadkobiercą po ojcu, jest też konieczne, aby wykazać, że jest Pan stroną w postępowaniu o zasiedzenie udziału w spadku. Wniosek o stwierdzenie zasiedzenia wytacza się przeciwko właścicielom nieruchomości – do których Pan należy.

 

Jako spadkobierca po ojcu może Pan wystąpić z wnioskiem o podział spadku po dziadkach. Będzie Pan jednak potrzebował potwierdzenia, że jest Pan spadkobiercą – tj. sądowego stwierdzenia nabycia spadku lub notarialnego poświadczenia dziedziczenia.

Sądowe postępowanie jest nawet bardziej opłacalne – tj. tańsze od działu spadku przed notariuszem, gdyż notariusz pobiera taksę notarialną – stanowiąca procent od wartości dzielonego majątku. W przypadku gdy w skład po dziadkach spadku wchodzi nieruchomość z budynkiem, taksa notarialna wyjdzie większa niż opłata sądowa.

Zgodnie z art. 51 ust. 1 ustawy z dnia 28 lipca 2005 r. o kosztach sądowych w sprawach cywilnych (Dz. U. z 2005 r. Nr 167, poz. 1398 ze zm.), opłata stała od wniosku o dział spadku wynosi 500 zł, a jeżeli wniosek o dział spadku zawiera zgodny projekt działu spadku, opłata stała wynosi 300 zł.

Jak wskazuje zaś § 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 czerwca 2004 r. w sprawie maksymalnych stawek taksy notarialnej (Dz. U. z 2004 r. Nr 148, poz. 1564 ze zm.), maksymalna stawka wynosi od wartości:

  1. do 3000 zł – 100 zł;
  2. powyżej 3000 zł do 10 000 zł – 100 zł + 3% od nadwyżki powyżej 3000 zł;
  3. powyżej 10 000 zł do 30 000 zł – 310 zł + 2% od nadwyżki powyżej 10 000 zł;
  4. powyżej 30 000 zł do 60 000 zł – 710 zł + 1% od nadwyżki powyżej 30 000 zł;
  5. powyżej 60 000 zł do 1 000 000 zł – 1010 zł + 0,4% od nadwyżki powyżej 60 000 zł;
  6. powyżej 1 000 000 zł do 2 000 000 zł – 4770 zł + 0,2% od nadwyżki powyżej 1 000 000 zł.
  7. powyżej 2 000 000 zł – 6770 zł + 0,25% od nadwyżki powyżej 2 000 000 zł, nie więcej jednak niż 10 000 zł, a w przypadku czynności dokonywanych pomiędzy osobami zaliczonymi do I grupy podatkowej w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 28 lipca 1983 r. o podatku od spadków i darowizn – nie więcej niż 7500 zł.

Do powyższych stawek należy doliczyć 23% podatku VAT, który zostanie pobrany przez notariusza.

Złożenie do sądu wniosku o dział spadku spowoduje przerwanie biegu zasiedzenie udziału Pana ojca w budynku na rzecz ciotki.

Do samej rozprawy w postępowaniu o zasiedzenie nie musi się Pan specjalnie przygotowywać ani dokonywać dodatkowych formalności. Od momentu, gdy Pański ojciec wyprowadził się z przedmiotowego budynku, nie upłynęło jeszcze 30 lat, nie mogło więc dojść do zasiedzenia udziału Pana ojca. Właściwie wystarczy, by stawił się Pan na rozprawie i jeżeli nikt nie będzie kwestionował, że jest Pan spadkobiercą po ojcu (byłym współspadkobiercy), będzie mógł Pan brać udział w postępowaniu na prawach strony i podnieść zarzut, że nie upłynął jeszcze okres do zasiedzenia.

Jeżeli chcesz wiedzieć więcej na ten temat – kliknij tutaj i zapytaj prawnika >>

Jeżeli chcesz wiedzieć więcej na ten temat – kliknij tutaj i zapytaj prawnika >>


Indywidualne Porady Prawne

Masz problem ze spadkiem?
Opisz swój problem i zadaj pytania.

(zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje)
Porad przez Internet udzielają
prawnicy z dużym doświadczeniem:
Prawnicy
wizytówka Zadaj pytanie »