Porady Prawne przez internet

Masz problem ze spadkiem?
Opisz swój problem i zadaj pytania.

(zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje)

Brak wiedzy o odrzuceniu spadku przez najbliższych zmarłego

Autor: Iryna Kowalczuk • Opublikowane: 2014-10-30

Mój brat zmarł w 2010 r., zostawił żonę i dziecko. Dopiero teraz dowiedziałam się, że odrzucili oni spadek po zmarłym. Czy ja i mama też możemy to zrobić, ale dopiero teraz? Poza tym mój ojciec zmarł w 2008 r. i nie przeprowadziliśmy postępowania spadkowego. Czy obecnie dziedziczy po tacie syn brata? Czy jeżeli wszyscy odrzucimy ten spadek, to przejmie go Skarb Państwa?

Zacznijmy do tego, że zgodnie z art. 931 Kodeksu cywilnego (w skróćie K.c.) „w pierwszej kolejności powołane są z ustawy do spadku dzieci spadkodawcy oraz jego małżonek; dziedziczą oni w częściach równych”.

Artykuł 932 K.c. mówi, że „w braku zstępnych spadkodawcy powołani są do spadku z ustawy jego małżonek, rodzice i rodzeństwo”.

Na podstawie art. 1012 K.c. „spadkobierca może bądź przyjąć spadek bez ograniczenia odpowiedzialności za długi (przyjęcie proste), bądź przyjąć spadek z ograniczeniem tej odpowiedzialności (przyjęcie z dobrodziejstwem inwentarza), bądź też spadek odrzucić”.

Według art. 1020 K.c. „spadkobierca, który spadek odrzucił, zostaje wyłączony od dziedziczenia, tak jakby nie dożył otwarcia spadku”.

Biorąc pod uwagę brzmienie powyższych przepisów oraz treść podanych przez Panią informacji, stwierdzić należy, że została Pani powołana do spadku po śmierci brata, ponieważ jego ustawowi spadkobiercy, tj. żona oraz dziecko, odrzucili spadek.

Zgodnie z art. 1015 K.c. „oświadczenie o przyjęciu lub o odrzuceniu spadku po bracie może być złożone w ciągu sześciu miesięcy od dnia, w którym spadkobierca dowiedział się o tytule swego powołania”.

W omawianym przypadku podstawową kwestią jest rozważenie, od kiedy liczy się dla Pani sześciomiesięczny termin na złożenie oświadczenia o odrzuceniu spadku.

Bieg terminu do złożenia oświadczenia rozpoczyna się od dnia, w którym spadkobierca dowiedział się o tytule swojego powołania do dziedziczenia po danym spadkodawcy.

Taka konstrukcja oznacza, że początek biegu terminu dla każdego spadkobiercy ustalany powinien być indywidualnie i może zakończyć swój bieg w różnym czasie.

Początek biegu terminu wskazanego w komentowanym przepisie ustalany jest według daty dowiedzenia się o tytule powołania do spadku. Stąd też dla spadkobiercy ustawowego będzie to z zasady data, w której dowiedział się o śmierci spadkodawcy, o ile w tej dacie wiedział o łączącym go ze zmarłym pokrewieństwie uzasadniającym powołanie do dziedziczenia w pierwszej kolejności.

Jeżeli zaś chodzi o spadkobiercę ustawowego powołanego w dalszej kolejności, to bieg terminu rozpocznie się od dnia, w którym dowiedział się on, iż wyprzedzający go spadkobierca utracił tytuł powołania do dziedziczenia, tj. został wyłączony od dziedziczenia tak jakby nie dożył chwili otwarcia spadku, np. spadek odrzucił.

Biorąc pod uwagę powyższe, należy stwierdzić, że dla Pani nie minął sześciomiesięczny termin do złożenia oświadczenia o odrzuceniu spadku. Jest tak, dlatego że dla Pani termin ten nie rozpoczął się w dniu, w którym dowiedziała się Pani o śmierci brata, ponieważ wiedząc, że posiadał on dzieci i żonę, nie mogła Pani domniemywać, że spadek zostanie przez nich odrzucony, a Pani stanie się ustawowym spadkobiercą po bracie.

O przyjęciu lub odrzuceniu spadku zawiadamia się wszystkie osoby, które według oświadczenia i przedstawionych dokumentów są powołane do dziedziczenia, choćby w dalszej kolejności. Na podstawie powyższego przepisu sąd spadku dokonuje zawiadomień bezpośrednio po przesłaniu mu oświadczeń o odrzuceniu spadku.

Należy zatem przyjąć, że termin do złożenia przez Panią oświadczenia o odrzuceniu spadku po bracie rozpoczął swój bieg od dnia, w którym otrzymała Pani zawiadomienie, że żona i dziecko spadkodawcy odrzucili spadek po nim spadek.

Biorąc pod uwagę powyższe rozważania, ma Pani jeszcze czas i pełne prawo do złożenia u notariusza oświadczenia o odrzuceniu spadku po bracie.

Odpowiednio do przepisów Kodeksu cywilnego najbliżsi krewni zostają powołani do spadku z mocy ustawy w następującej kolejności:

  1. w pierwszej kolejności dzieci i małżonek spadkodawcy;
  2. dalej małżonek spadkodawcy, dzieci i wnuki spadkodawcy (gdy dziecko nie dożyło otwarcia spadku udział po nim obejmują jego zstępni);
  3. następnie małżonek i rodzice spadkodawcy (gdy nie ma dzieci i wnuków);
  4. w dalszej kolejności rodzice spadkodawcy (gdy nie ma małżonka, dzieci i wnuków);
  5. dalej jeden rodzic i rodzeństwo spadkodawcy (gdy nie ma małżonka, dzieci i wnuków, a drugi rodzic nie żyje);
  6. następnie dziadkowie (gdy nie ma innych bliższych krewnych);
  7. wreszcie pasierbowie (gdy nie żyją dziadkowie spadkodawcy);
  8. na samym końcu gmina lub Skarb Państwa (gdy nie ma nawet pasierbów).

Ponieważ Pani ojciec zmarł w 2008 roku, a Pani brat żył jeszcze na dzień jego śmierci, to według prawa był spadkobiercą ustawowym po swoim ojcu. Jeśli Pani brat w ciągu 6 miesięcy nie odrzucił spadku po śmierci ojca, to przyjmuje się, że przyjął spadek wprost. Udział w spadku, który de facto odziedziczył Pani brat, po jego śmierci przechodzi na jego spadkobierców ustawowych. Jeśli żona i dziecko Pani brata odrzucili spadek, a Pani również wraz z mamą spadek odrzucicie, to udział spadkowy, który przypadał na rzecz Pani brata po ojcu, przejdzie na rzecz gminy.

Jeżeli chcesz wiedzieć więcej na ten temat – kliknij tutaj i zapytaj prawnika >>

Jeżeli chcesz wiedzieć więcej na ten temat – kliknij tutaj i zapytaj prawnika >>


Podobne materiały

Zrzeczenie się dziedziczenia

Mój ojciec wziął kredyt w banku, nie informując nas o tym. Nie posiada żadnego majątku. W tej chwili jest ciężko chory i może niedługo umrzeć. Komornik...

Przeniesienie własności gospodarstwa rolnego na następcę za rentę

Kilka lat temu przejęłam gospodarstwo rolne moich rodziców za rentę. Teraz siostra domaga się 1/2 części tego gospodarstwa. Czy ma do tego prawo?

Wpływ darowizny na prawo do zachowku

Mój ojciec kilka lat temu przepisał na mnie dom. Była to umowa darowizny. Ojciec może dożywotnio zamieszkiwać ten dom, tzn. ma dożywotnią służebność....

Czy długi zmarłego męża przechodzą na żonę i dzieci?

Przed miesiącem zmarł mój mąż. W trakcie naszego małżeństwa kupiliśmy działkę i zbudowaliśmy dom, w którym mieszkamy ja i troje...

Zagarnięcie całego spadku przez brata

W 2004 r. zmarł mój ojciec, w spadku pozostawił spore gospodarstwo rolne. Zostałam ja, mama i mój brat. Brat po śmierci taty zagarnął cały...

Współwłasność majątku spadkowego

Zmarł mój wuj, pod koniec życia wymagał opieki całodobowej, więc przeprowadziłem się do niego i się nim zająłem. Wuj był żonaty, ale żona od...

Roszczenia jednego z braci wobec majątku rodziców

Tata zmarł 19 lat temu, a dom z działką był własnością jego i mamy. Do tej pory nie myśleliśmy o spadku, ale mama poważnie...

Czy trzeba przeprowadzać postępowanie spadkowe?

Dwa miesiące temu zmarł mój mąż. Wspólnie byliśmy właścicielami mieszkania i działki. Mam trzy pełnoletnie córki, które chętnie wyrzekną się...

Postępowanie spadkowe po bracie

Niedawno zmarł mój brat. Był osobą samotną, żona zmarła kilka lat temu. Nie pozostawił testamentu. Po zmarłym pozostało mieszkanie własnościowe oraz...

Porad przez Internet udzielają
prawnicy z dużym doświadczeniem:
Prawnicy
wizytówka Zadaj pytanie »