Porady Prawne przez internet

Masz problem ze spadkiem?
Opisz swój problem i zadaj pytania.

(zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje)

Dziedziczenie przez nieślubne dziecko

Autor: Marek Gola • Opublikowane: 2019-05-24

Jestem kawalerem, mam nieślubne dziecko, po śmierci jednak chciałbym, aby mój majątek dziedziczyło moje dziecko i aby stał się jego własnością. Matka dziecka w dokumentach podała ojca jako „nieznany”. Nie chciałbym już teraz robić zmian w dokumentach. Jakie mam pozostawić dokumenty, aby tak się stało, bo podejrzewam, że testament nie wystarczy? Mam też dwóch braci, którzy tego faktu nie znają, a mogą też być zainteresowani majątkiem po mnie (czy też ich dzieci). Chciałbym też uniknąć ekshumacji i badań pośmiertnych. Jak się przed tym zabezpieczyć? Mogę majątek przepisać obecnie. Ale czy jest możliwość uniknięcia podatku związanego z darowizną niejako obcej osobie? Matka nie chce już zmieniać danych dotyczących ojca.

Masz podobny problem? Kliknij tutaj i zadaj pytanie.

Zasadą jest, iż powołanie do spadku wynika z ustawy albo z testamentu. Kodeks cywilny w sposób wyraźny określa grupę spadkobierców, którzy kolejno dochodzą do dziedziczenia z ustawy po zmarłym (art. 931 i nast.). Ogólnie rzecz ujmując, w pierwszej kolejności dziedziczą zstępni i małżonek, w przypadku braku zstępnych spadkodawcy, dziedziczą małżonek i rodzice. W braku zstępnych i małżonka dziedziczą rodzice. Natomiast jeżeli jedno z rodziców nie dożyło otwarcia spadku, udział spadkowy który by mu przypadł dziedziczy rodzeństwo spadkodawcy. Nawet jeśli spadkodawca uczyni rozrządzenie majątkiem na wypadek śmierci w formie testamentu, wówczas osoby bliskie wymienione w art. 991 § 1, tj. zstępni, małżonek oraz rodzice są uprawnieni do zachowku, jeżeli byliby powołani do spadku z ustawy. W związku z powyższym w przypadku rozrządzenia majątkiem w formie testamentu należy mieć na uwadze, iż bliskim zmarłego wymienionym wyżej przysługuje roszczenie o zachowek.

Jeżeli ustalenie ojcostwa w Pana przypadku nie znajdzie zastosowania, wówczas najbezpieczniejszym. a zarazem najlepszym rozwiązaniem będzie sporządzenie testamentu u notariusza, bo forma testamentu notarialnego daje spadkodawcy wysoki stopień bezpieczeństwa, ponadto udział notariusza zapewnia sformułowanie woli testatora w sposób prawidłowy, zabezpieczający przed ewentualnymi atakami osób zainteresowanych w obaleniu testamentu (orzeczenie Sądu Najwyższego z dnia 15 kwietnia 1946 r., sygn. akt C.II. 1246/45, OSN 1947, nr III, poz. 67). Forma testamentu jest formą ad solemnitatem. Jakiekolwiek uchybienia przepisom regulującym formę powodują w zasadzie nieważność sporządzonego testamentu (art. 958). Dlatego warto sporządzić testament u notariusza by mieć pewność o poprawności uczynionych  zapisów.

Zgodnie z art. 959 spadkodawca może powołać do całości lub części spadku jedną lub kilka osób. Podstawowym rozrządzeniem testamentowym jest ustanowienie spadkobiercy lub spadkobierców, w tym zakresie testator ma daleko idącą swobodę. Nadto, zgodnie z art. 1008 „spadkodawca może w testamencie pozbawić zstępnych, małżonka i rodziców zachowku (wydziedziczenie), jeżeli uprawniony do zachowku:

1) wbrew woli spadkodawcy postępuje uporczywie w sposób sprzeczny z zasadami współżycia społecznego;

2) dopuścił się względem spadkodawcy albo jednej z najbliższych mu osób umyślnego przestępstwa przeciwko życiu, zdrowiu lub wolności albo rażącej obrazy czci

3) uporczywie nie dopełnia względem spadkodawcy obowiązków rodzinnych”.

Przyczyna wydziedziczenia winna wynikać z treści testamentu. Wydziedziczenie oznacza pozbawienie osoby uprawnionej do zachowku z mocy art. 991 § 1 przysługującego jej prawa. Zatem osoba wydziedziczona nie jest uprawniona do wystąpienia przeciwko spadkobiercy z roszczeniem o zachowek. Jak już na wstępnie zaznaczono zachowek przysługuje osobom bliskim zmarłego, tj. zstępnym, małżonkowi oraz rodzicom, którzy byliby powołani do spadku z ustawy. Testator, wyrażając swoją wolę w testamencie, jest uprawniony również do składania innych oświadczeń, w tym również braku zgody na ekshumację czy też wykonania badań pośmiertnych.

Możliwe jest również przeniesienie własności nieruchomości w zamian za zobowiązanie się nabywcy do zapewnienia dożywotniego utrzymania zbywcy – tzw. umowa dożywocia (art. 908). Przeniesienie własności nieruchomości na podstawie umowy dożywocia powoduje, iż przedmiot dożywocia nie podlega zaliczeniu przy ustalaniu zachowku.

Natomiast kwestie dotyczące darowizn i należnych od nich podatków reguluje ustawa o podatku od spadków i darowizn, która określa zasady podatkowe związane z nabywaniem przez osoby fizyczne praw majątkowych w tym właśnie również na podstawie darowizny. Istotne jest, iż wysokość podatku jest uzależniona przede wszystkim od grupy podatkowej do której należy nabywca. Jeżeli uznałby Pan ojcostwo syna, wówczas jako zstępny należałby do I grupy podatkowej, co w konsekwencji prowadzi do zwolnienia z ponoszenia podatku od uczynionej darowizny. Bowiem zgodnie z art. 4a ust. 1 przedmiotowej ustawy: „Zwalnia się od podatku nabycie własności rzeczy lub praw majątkowych przez małżonka, zstępnych, wstępnych, pasierba, rodzeństwo, ojczyma i macochę, jeżeli:

1) zgłoszą nabycie własności rzeczy lub praw majątkowych właściwemu naczelnikowi urzędu skarbowego w terminie 6 miesięcy od dnia powstania obowiązku podatkowego powstałego na podstawie art. 6 ust. 1 pkt 2–5, 7 i 8 oraz ust. 2, a w przypadku nabycia w drodze dziedziczenia – w terminie 6 miesięcy od dnia uprawomocnienia się orzeczenia sądu stwierdzającego nabycie spadku z zastrzeżeniem ust. 2 i 4, oraz

2) w przypadku gdy przedmiotem nabycia tytułem darowizny lub polecenia darczyńcy są środki pieniężne, a wartość majątku nabytego łącznie od tej samej osoby w okresie 5 lat poprzedzających rok, w którym nastąpiło ostatnie nabycie, doliczona do wartości rzeczy i praw majątkowych ostatnio nabytych, przekracza kwotę określoną w art. 9 ust. 1 pkt 1 – udokumentują ich otrzymanie dowodem przekazania na rachunek płatniczy nabywcy, na jego rachunek, inny niż płatniczy, w banku lub spółdzielczej kasie oszczędnościowo-kredytowej lub przekazem pocztowym”.

Natomiast w Pana sytuacji darowizna uczyniona na rzecz syna, jeżeli  ojcostwo nie zostało ustalone, będzie podlegała opodatkowaniu w wysokości właściwej dla nabywców należących do  grupy III (art. 15 ust. 1 ustawy o podatku od spadków i darowizn).

Reasumując, jeżeli nie uzna Pan ojcostwa syna, najkorzystniejsze będzie sporządzenie testamentu notarialnego, w którym cały swój majątek przepisze Pan na syna. Wydziedziczy uprawnionych do zachowku, tj. zstępnych, małżonka, rodziców–- tym samym zabezpieczy Pan spadkobiercę przed ewentualnym wystąpieniem przeciwko niemu z roszczeniem o zachowek.

Jeżeli chcesz wiedzieć więcej na ten temat – kliknij tutaj >>


Podobne materiały

Majątek osobisty męża a dziedziczenie

Czy tylko ja i syn dziedziczymy po mężu jego majątek osobisty (w jego skład wchodzi darowizna od jego rodziców, tj. dom, działka, sklep, działka)....

Dziedziczenie mieszkania w kredycie

Żona zmarła we wrześniu, na chwilę obecną załatwiam sprawę u notariusza. Mamy wspólne mieszkanie spółdzielcze własnościowe, żona nie zostawiła...

Uzyskanie postanowienia o nabyciu spadku, aby towarzystwo ubezpieczeniowe wypłaciło środki

Mam 23 lata, wychowywała mnie babcia, która zmarła przed paroma laty. W 2015 r. zostało przeprowadzone postępowanie spadkowe i dział spadku....

Choroba psychiczna spadkobiercy, problem ze spłatą

Przed 3 laty zmarł mój ojciec. Do chwili śmierci zamieszkiwał z moim przyrodnim bratem i byłą żoną. Dom, w którym mieszkali, został...

Ciągnik po zmarłym

Mam pytanie dotyczące spadku po zmarłym. Chodzi o ciągnik. Właściciel zmarł kilka lat temu i nadal pozostaje jego właścicielem. Pozostała tylko żona...

Spadek do podziału między siostry przyrodnie

Mam 13-letnią córkę. Niedawno zmarła jej babcia, która posiadała mieszkanie. Babcia miała syna (ojca mojej córki), a on 3 córki, w tym dwie...

Jak odzyskać emeryturę zmarłej osoby?

Mama zmarła 23 lutego br., jej emerytura wpłynęła na konto 3.03. Byłam pełnomocnikiem do konta – mama nie posiadała innego majątku. Jak odzyskać...

Dziedziczenie po mężu z którym byłam w separacji

Dziedziczenie po mężu z którym byłam w separacji

Byliśmy małżeństwem w formalnej separacji, nie było uporządkowana sprawa mieszkania własnościowego. Mąż zmarł i chciałabym się dowiedzieć,...

Porad przez Internet udzielają
prawnicy z dużym doświadczeniem:
Prawnicy
wizytówka Zadaj pytanie »