Porady Prawne przez internet

Masz problem prawny i szukasz pomocy?
Kliknij TUTAJ i opisz nam swój problem w formularzu.
(zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje)

Opiekun prawny a dziedziczenie

Autor: Iryna Kowalczuk • Opublikowane: 2016-08-03 • Aktualizacja: 2022-05-15

Czy brat mógł wystąpić o ubezwłasnowolnienie naszego taty, nie informując o tym fakcie ani mnie, ani mamy? Tata jest od 5 miesięcy w stanie śpiączki. Obecnie przebywa w domu brata, jednakże codziennie ja oraz mama opiekujemy się chorym. Tata znalazł się w domu brata tylko dlatego, że brat jest osobą nieznoszącą sprzeciwu, a w sytuacji w jakiej się znaleźliśmy, szkoda było czasu na spory. Jakie będą konsekwencje tego, że brat stanie się opiekunem prawnym? Jak się mogą przedstawiać sprawy spadkowe po odejściu taty? W czasie trwania związku małżeńskiego moich rodziców mama była jedynie zameldowana w domu, w którym mieszkali, zaś cały niemały majątek jest „zapisany” na tatę? Co ja, jako córka, mam prawo dziedziczyć?

Masz podobny problem? Kliknij tutaj i zadaj pytanie.

Opiekun prawny a dziedziczenie

Ustanowienie przedstawiciela ustawowego dla osoby ubezwłasnowolnionej

Dla osoby ubezwłasnowolnionej ustanawia się przedstawiciela ustawowego, to jest opiekuna albo kuratora. Przedstawiciela ustawowego wyznacza sąd opiekuńczy (sądem opiekuńczym jest sąd rejonowy, wydział rodzinny) po uprawomocnieniu się postanowienia o ubezwłasnowolnieniu. Po uprawomocnieniu się orzeczenia sąd okręgowy prześle akta do sądu rejonowego w celu ustanowienia dla ubezwłasnowolnionego przedstawiciela prawnego. Zaznaczę w tym miejscu, że Pani brat mógł złożyć wniosek o ubezwłasnowolnienie ojca, nie zawiadamiając o tym innych członków rodziny.

Jeżeli Pani ojciec zostanie ubezwłasnowolniony całkowicie, sąd ustanowi dla niego opiekuna; w przypadku ubezwłasnowolnienia częściowego – kuratora.

Kto może zostać opiekunem osoby ubezwłasnowolnionej?

Zgodnie z art. 176 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego (K.r.o.) „jeżeli wzgląd na dobro pozostającego pod opieką nie stoi temu na przeszkodzie, opiekunem ubezwłasnowolnionego całkowicie powinien być ustanowiony przede wszystkim jego małżonek, a w braku tegoż – jego ojciec lub matka”.

Jeżeli nie ma wyżej wymienionych osób, opiekun powinien być ustanowiony spośród krewnych lub innych osób bliskich ubezwłasnowolnionego (art. 149 w związku z art. 175 K.r.o.).

Te same zasady stosuje się w przypadku ustanawiania kuratora.

Zakres uprawnień opiekuna jest konsekwencją utraty przez osobę ubezwłasnowolnioną (całkowicie) zdolności do czynności prawnych.

Czynność prawna dokonana przez osobę która nie ma zdolności do czynności prawnych

Utrata zdolności do czynności prawnych powoduje, że czynność prawna zdziałana przez ojca bez zgody opiekuna jest nieważna. Powyższe znajduje uzasadnienie w art. 14 K.c., zgodnie z którym „czynność prawna dokonana przez osobę, która nie ma zdolności do czynności prawnych, jest nieważna” z jednym wyjątkiem, a mianowicie, jeśli „osoba niezdolna do czynności prawnych zawarła umowę należącą do umów powszechnie zawieranych w drobnych bieżących sprawach życia codziennego [np. kupno gazety, jedzenia, środków czystości], umowa taka staje się ważna z chwilą jej wykonania, chyba że pociąga za sobą rażące pokrzywdzenie osoby niezdolnej do czynności prawnych”.

Zobacz również: Czy opiekun prawny dziedziczy majątek?

Obowiązki opiekuna osoby ubezwłasnowolnionej

Opiekun obowiązany jest wykonywać swe czynności z należytą starannością, jak tego wymaga dobro pozostającego pod opieką i interes społeczny. Przede wszystkim opiekun sprawuje:

  • pieczę nad osobą podopiecznego,
  • zarząd nad jego majątkiem,
  • oraz reprezentuje go wobec osób trzecich.

Przez sprawowanie pieczy należy rozumieć dbanie, by ubezwłasnowolniony miał środki do życia, opiekę lekarską, aby sam sobie nie szkodził i nie stwarzał zagrożenia dla innych osób. Opiekun może się starać o umieszczenie, w razie konieczności, osoby ubezwłasnowolnionej w odpowiedniej placówce. Zarządzanie to piecza nad majątkiem ubezwłasnowolnionego.

Reprezentacja polega natomiast na zastępowaniu osoby będącej pod opieką w dokonywaniu czynności prawnych, składaniu oświadczeń woli.

Zakres praw opiekuna względem podopiecznego

Zakres praw opiekuna względem podopiecznego można porównać do zakresy władzy rodzicielskiej. Niemniej opiekun podlega nadzorowi sądu opiekuńczego. Po pierwsze, opiekun obowiązany jest uzyskiwać zezwolenie sądu na dokonywanie wszelkich ważniejszych spraw z zakresu tego typu pieczy. Są to takie sprawy, które mają decydujące znaczenie dla prawidłowego rozwoju psychicznego i fizycznego osoby podopiecznej, a także dla odpowiedniego przygotowania jej do pracy dla dobra społeczeństwa. Przykładowo zgody sądu będą wymagały następującego rodzaju sprawy:

  • dokonanie zabiegu lekarskiego,
  • umieszczenie w placówce pomocy społecznej, w szpitalu,
  • odrzucenie spadku lub zrzeczenie się dziedziczenia,
  • zbycie, obciążenie nieruchomości należącej do podopiecznego lub nabycie nieruchomości na jego rzecz,
  • zaciąganie, udzielanie pożyczek,
  • dokonanie darowizn,
  • podjęcie gotówki z rachunku bankowego.

Zobacz również: Śmierć opiekuna prawnego osoby ubezwłasnowolnionej

Sporządzenie inwentarza majątku osoby pozostającej pod opieką

Po wtóre, niezwłocznie po objęciu opieki opiekun obowiązany jest sporządzić inwentarz majątku osoby pozostającej pod opieką i przedstawić go sądowi opiekuńczemu, chyba że sąd zwolni go od tego obowiązku.

Po trzecie, opiekun obowiązany jest w terminach oznaczonych przez sąd opiekuńczy, nie rzadziej niż co roku, składać temu sądowi sprawozdania dotyczące osoby pozostającego pod opieką oraz rachunki z zarządu jej majątkiem. Jeżeli dochody z majątku nie przekraczają prawdopodobnych kosztów utrzymania i wychowania pozostającego pod opieką, sąd opiekuńczy może zwolnić opiekuna od przedstawiania szczegółowych rachunków z zarządu; w takim wypadku opiekun składa tylko ogólne sprawozdanie o zarządzie majątkiem.

Wynagrodzenie za sprawowanie opieki nad osobą ubezwłasnowolnioną

Sąd opiekuńczy przyzna opiekunowi za sprawowanie opieki na jego żądanie stosowne wynagrodzenie okresowe albo wynagrodzenie jednorazowe w dniu ustania opieki lub zwolnienia go od niej. Wynagrodzenia nie przyznaje się, jeżeli nakład pracy opiekuna jest nieznaczny lub gdy sprawowanie opieki czyni zadość zasadom współżycia społecznego. Wynagrodzenie pokrywa się z dochodów lub z majątku osoby, dla której opieka została ustanowiona, a jeżeli osoba ta nie ma odpowiednich dochodów lub majątku, wynagrodzenie jest pokrywane ze środków publicznych na podstawie ustawy o pomocy społecznej.

Co się tyczy dziedziczenia po śmierci ojca, to po jego śmierci będzie miało miejsce dziedziczenie ustawowe (o ile za życia ojciec nie sporządzi testamentu). W pierwszej kolejności do spadku zostaną powołani jego małżonka oraz dzieci. Udział małżonka nie może być mniejszy niż ¼. A więc Pani po śmierci ojca będzie dziedziczyła udział w spadku po nim, o ile ojciec za życia, będąc osobą świadomą swoich działań, nie spisał testamentu na rzecz innych osób.

Zobacz również: Majątek osoby ubezwłasnowolnionej po jej śmierci

Jeśli masz podobny problem prawny, zadaj pytanie naszemu prawnikowi (przygotowujemy też pisma) w formularzu poniżej  ▼▼▼


Indywidualne porady prawne

Zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje!
Wycenę wyślemy do 1 godziny

Komentarze (0):



Uwaga!
Szanowni Państwo!
Nasi prawnicy nie odpowiadają na pytania zadawane w formie komentarza pod tekstem. Jeśli chcą Państwo powierzyć swój problem naszym prawnikom, prosimy kliknąć tutaj >>


Indywidualne Porady Prawne

Masz problem ze spadkiem?
Opisz swój problem i zadaj pytania.

(zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje)
Porad przez Internet udzielają
prawnicy z dużym doświadczeniem:
Prawnicy

Zapytaj prawnika

Zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje!
Wycenę wyślemy do 1 godziny
Zadaj pytanie »

eporady24.pl

prawo-budowlane.info

odpowiedziprawne.pl

Szukamy prawnika »