Porady Prawne przez internet

Masz problem związany z zachowkiem?
Opisz swój problem i zadaj pytania.

(zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje)

Wydziedziczenie w testamencie a prawo do zachowku

Anna Sochaj-Majewska • Opublikowane: 2014-08-11

Moi rodzice posiadają dom, który w przyszłości będzie należał do mnie. Wiem, że jest już napisany testament. Mam brata, który od ok. 20 lat nie interesuje się rodzicami. Rok temu spotkałam się z bratem i namawiałam go, aby odwiedził rodziców. Stwierdził, że nie chce. Jednakże dodał, że w przyszłości będzie się starał o zachowek. Czy jeśli rodzice wydziedziczą mojego brata w testamencie, to on nadal będzie miał prawo do zachowku?

Anna Sochaj-Majewska

»Wybrane opinie klientów

Dziękuję za rzeczową wyczerpującą odpowiedź
Grażyna
Dziękuję za odpowiedź. Wyjaśniła moje wątpliwości. 
Karol
Bardzo dziękuję. Wg mnie bardzo dobra i pełna odpowiedź,która wyjaśniła moje wątpliwości. Polecam innym mającym problemy z testamentem i zachowkiem.
Stanisław, 70 lat, emeryt
Polecam korzystanie z usługi eporady, wszystkie informacje są konkretne, szczegółowo i wyczerpująco opisane, niczym nie odbiega jak wizyta bezpośrednio w kancelarii. 100% profesjonalizmu w każdej dziedzinie. Sam korzystałem i gwarantuję 100% satysfakcji. Polecam.
Paweł, 39 lat
Fachowe porady jakie uzyskałam od Pana Marka Goli , pomogly mi w porozumieniu się z rodzina mojego męża, w sprawie zachowku po zmarłej teściowej.Dziekuje bardzo i będę dalej polecała państwa usługi moim znajomym.
Malgorzata

Istotą wydziedziczenia dokonanego przez spadkodawcę w testamencie (sporządzonym własnoręcznie lub notarialnym) jest właśnie pozbawienie uprawnionego prawa do zachowku po tym spadkodawcy. Jeśli więc brat zostanie wydziedziczony, nie będzie nigdy mógł dochodzić roszczenia o zachowek dla siebie.

Interesuje Cię ten temat? – kliknij tutaj i zapytaj prawnika >>

Jeżeli chcesz wiedzieć więcej na ten temat – kliknij tutaj i zapytaj prawnika >>

 

Aby wydziedziczenie było skuteczne, muszą zostać spełnione określone warunki. Przede wszystkim prawo polskie nie przewiduje instytucji testamentów wspólnych, co oznacza, że każdy z rodziców, jako spadkodawca, musi sporządzić oddzielny testament (art. 942 Kodeksu cywilnego), w treści którego dokona wydziedziczenia syna. Choć testament własnoręczny jest równoważny testamentowi sporządzonemu w formie aktu notarialnego, bezpiecznej jest dokonać wydziedziczenia w testamencie notarialnym, bowiem zdecydowanie trudniej taki testament podważyć w toku późniejszej sprawy spadkowej (w razie konfliktu spadkobierców testamentowych oraz ustawowych) czy w toku procesu o zachowek.

 

Zgodnie z treścią przepisu art. 1008 K.c. spadkodawca może w testamencie pozbawić zstępnych, małżonka i rodziców zachowku (wydziedziczenie), jeżeli uprawniony do zachowku:

 

  1. wbrew woli spadkodawcy postępuje uporczywie w sposób sprzeczny z zasadami współżycia społecznego;
  2. dopuścił się względem spadkodawcy albo jednej z najbliższych mu osób umyślnego przestępstwa przeciwko życiu, zdrowiu lub wolności albo rażącej obrazy czci;
  3. uporczywie nie dopełnia względem spadkodawcy obowiązków rodzinnych.

 

Przyczyna wydziedziczenia uprawnionego do zachowku powinna wynikać z testamentu (art. 1009 K.c.). Jak świadczy o tym treść pytania, istnieje niebudząca żadnych wątpliwości podstawa do wydziedziczenia Pani brata przez każdego z rodziców, gdyż od 20 lat nie interesuje się on nimi, nie wyraża jakiejkolwiek chęci spotkania.

 

W tej sytuacji to jednak ostatecznie do rodziców należy decyzja o wydziedziczeniu ich syna wobec „uporczywego niedopełniania względem nich obowiązków rodzinnych”. Jeśli przebaczą synowi, wyraźnie lub choćby w sposób dorozumiany (art. 1010 § 1 K.c.), nie zawierając w swoich testamentach rozrządzenia w kwestii jego wydziedziczenia, brat będzie miał prawo dochodzić roszczenia o zachowek. Jak wskazał ponadto Sąd Najwyższy – Izba Cywilna we wciąż aktualnej uchwale z dnia 14 czerwca 1971 r. (sygn. akt III CZP 24/71), „gdy spadkodawca przebaczył spadkobiercy po wydziedziczeniu go w testamencie, wydziedziczenie to jest bezskuteczne bez względu na formę, w jakiej przebaczenie nastąpiło”. To brat powinien udowodnić, że rodzice przebaczyli mu, gdyż w takim wypadku to on wywodziłby skutki prawne dla siebie z faktu przebaczenia.

 

Roszczenie o zachowek przedawnia się w upływem 5 lat od ogłoszenia testamentu (art. 1007 § 1 K.c.).

 

Wysokość roszczenia o zachowek określa się jako połowę wartości udziału, jaki przypadłby danemu spadkobiercy, gdyby doszedł on do spadku na podstawie ustawy (art. 991 § 1 K.c.). Zwracam też uwagę na ważny, a często bagatelizowany lub pomijany przepis art. 1011 K.c., zgodnie z którym zstępni wydziedziczonego zstępnego (w tym wypadku wnuki rodziców, a dzieci brata) są uprawnieni do zachowku, chociażby przeżył on spadkodawcę.

 

Aby w pełni zabezpieczyć Panią przed roszczeniami o zachowek po śmierci któregokolwiek z rodziców, dzieci brata także powinny zostać wydziedziczone (o ile brat ma dzieci i gdy są podstawy, o których mowa wyżej). Wynika to z tego, iż wydziedziczony zstępny traci nie tylko prawo do zachowku, ale także przymiot spadkobiercy, w związku z czym jego zstępni byliby normalnie powołani do spadku z ustawy, gdy dziedziczenie nie będzie następować na podstawie testamentu (art. 931 § 2 K.c.). Przepis art. 1011 K.c. nie zmienia zasad dziedziczenia ustawowego i nie ogranicza uprawnień zstępnych wyłącznie do zachowku, oczywiście jeśli spadkodawcy nie powołają do całości spadku po sobie np. jednej osoby (spadkobiercy testamentowego).

Jeżeli chcesz wiedzieć więcej na ten temat – kliknij tutaj i zapytaj prawnika >>

Jeżeli chcesz wiedzieć więcej na ten temat – kliknij tutaj i zapytaj prawnika >>


Indywidualne Porady Prawne

Masz problem z zachowkiem?
Opisz swój problem i zadaj pytania.

(zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje)

Podobne materiały

Zapis windykacyjny w testamencie

Czy można przekazać w testamencie dom za pomocą zapisu windykacyjnego na rzecz kilku osób?

Wydziedziczenie w znaczeniu ustawowym

Moja matka zmarła niedawno, pozostawiwszy testament, w którym mnie wydziedziczyła. Powodem był rzekomy brak kontaktu – mam jednak dowody na to, że...

Procentowy podział spadku w testamencie

Tata (który był wdowcem) zmarł dwa miesiące temu. Majątek, tj. mieszkanie własnościowe (bez księgi wieczystej) i działkę podzielił między nas...

Czy możliwe jest przeniesienie dziedziczenia na inną osobę?

Moja mama ma dwa mieszkania. Jestem jej jedynym spadkobiercą. Chciałbym, by zamiast mnie nieruchomości odziedziczyła moja żona. 1. Czy jeżeli mamy intercyzę...

Porad przez Internet udzielają
prawnicy z dużym doświadczeniem:
Prawnicy
wizytówka Zadaj pytanie »