Porady Prawne przez internet

Masz problem związany z działem spadku?
Opisz swój problem i zadaj pytania.

(zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje)

Dom, samochody i oszczędności wchodzące w skład spadku - jak podzielić?

Autor: Małgorzata Zegarowicz-Sobuń • Opublikowane: 2019-02-25

W skład spadku wchodzą: dom, samochody i oszczędności na koncie bankowym. Było przeprowadzone nabycie spadku u notariusza (protokół dziedziczenia i akt poświadczenia dziedziczenia). Dziedziczą po ojcu: żona i trójka dzieci. Jak to wszystko podzielić? Czy można samochody przez częściowy umowny dział spadku bez udziału notariusza przepisać na określonych spadkobierców, np. samochód A dostaje jedno z dzieci, samochód B – drugie z dzieci, a np. w późniejszym czasie u notariusza dokonać częściowego umownego działu spadku dla domu? Czy też jeżeli do spadku należy nieruchomość, to też zawsze musi być akt notarialny dla umownego działu spadku, nawet dla samochodu?

Umowny dział spadku jest – obok sądowego – sposobem na dokonanie podziału majątku spadkowego. Warunkiem przeprowadzenia umownego działu spadku jest istnienie pomiędzy wszystkimi spadkobiercami zgody co do formy podziału, sposobu i warunków jego dokonania. W przeciwnym razie nie będzie możliwe złożenie zgodnych oświadczeń prowadzących do zawarcia umowy. Zgodnie z art. 1037 § 1 Kodeksu cywilnego dział spadku może nastąpić bądź na mocy umowy między wszystkimi spadkobiercami, bądź na mocy orzeczenia sądu na żądanie któregokolwiek ze spadkobierców. Żądanie chociażby jednego spośród nich, aby sprawę rozstrzygnął sąd, wyłącza możliwość dokonania umownego działu spadku.

Ustawa wymaga, aby umowa o dział spadku została zawarta w formie aktu notarialnego jedynie w przypadku, jeżeli do spadku należy nieruchomość (art. 1037 § 2). W pozostałych przypadkach umowa o dział spadku może zostać zawarta w dowolny sposób, nawet ustny lub w sposób dorozumiany. Jednak ze względów bezpieczeństwa, aby uniknąć problemów w przyszłości, warto taki podział sformalizować.

Zgodnie z art. 1038 § 2 umowny dział spadku może objąć cały spadek lub być ograniczony do części spadku. W przypadku częściowego działu spadku umowa powinna wskazywać ten fakt oraz określać, które konkretnie przedmioty obejmuje. Wskazany przepis nie zawiera żadnych ograniczeń w tym względzie (postanowienie SN z dnia 15 października 2014 r., sygn. akt V CZ 67/14, LEX nr 1598717). Współspadkobiercy mogą wówczas np. ograniczyć dział jedynie do nieruchomości wchodzącej w skład spadku lub przeciwnie – dokonać podziału jedynie rzeczy ruchomych.

Spadkobiercy nie mogą określić w umowie wielkości przysługujących im udziałów w sposób odmienny, niż wynika to z aktu poświadczenia dziedziczenia. Umowa o dział spadku powinna zawierać informację o tym jakie elementy wchodzące w skład spadku przypadają poszczególnym spadkobiercom. Może również regulować zasady dotyczące spłat lub dopłat związanych z dzielonym spadkiem. W ramach umowy spadkobiercy mogą dokonywać zbycia na rzecz innych współspadkobierców udziałów w spadku lub udziałów w poszczególnych przedmiotach spadkowych.

W umownym dziale spadku istotną cechą jest wzajemność ustępstw czynionych przez strony, a to oznacza, że ekwiwalentność świadczeń nie musi mieć zastosowania. Wynika to także z zasady swobody zawierania umów (postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 7 lutego 2014 r., sygn. akt III CSK 74/13). W ramach tej umowy nie jest możliwa zmiana zasad odpowiedzialności za długi spadkowe ze skutkiem wobec osób trzecich. Sąd Najwyższy również wskazuje, że w postępowaniu działowym nie można dzielić długów spadkowych (postanowienie SN z dnia 26 stycznia 1972 r., sygn. akt III CRN 477/71).

Zgodnie z art. 1034 § 1 Kodeksu cywilnego do chwili działu spadku spadkobiercy ponoszą solidarną odpowiedzialność za długi spadkowe. Jeżeli jeden ze spadkobierców spełnił świadczenie, może on żądać zwrotu od pozostałych spadkobierców w częściach, które odpowiadają wielkości ich udziałów. Od chwili działu spadku spadkobiercy ponoszą odpowiedzialność za długi spadkowe w stosunku do wielkości udziałów.

Jeżeli chcesz wiedzieć więcej na ten temat – kliknij tutaj i zapytaj prawnika >>

Jeżeli chcesz wiedzieć więcej na ten temat – kliknij tutaj i zapytaj prawnika >>


Podobne materiały

Postępowanie o dział spadku a wezwanie sądu do podziału majątku

Nie rozumiem polecenia sądu. Ojciec zmarł w 2015 r., po upływie 6 miesięcy mama złożyła wniosek o nabycie spadku. Po uprawomocnieniu się...

Nierozwiązany od lat problem z nieruchomością ze spadku

Dwoje spadkobierców – brat i siostra, postanowieniem sądowym z 1987 r. odziedziczyło po 50% udziału w nieruchomości po zmarłych...

Żądanie spłaty odziedziczonej części domu

Mój ojciec zmarł 12 lat temu. Spadek po nim, czyli połowa domu rodzinnego, został podzielony po równo na 3 osoby: mamę, mnie i brata. Nie mieszkam...

Udział w spadku nieletniego dziecka

Współwłaściciel samochodu zmarł, jego rodzina poświadczyła u notariusz nabycie spadku. Spadek został podzielony na 4 osoby: żonę zmarłego...

Sprawa o zapłatę za bezumowne użytkowanie części nieruchomości przy dziale spadku

Sprawa o zapłatę za bezumowne użytkowanie części nieruchomości przy dziale spadku

Czy w trakcie sprawy o dział spadku (mieszkania) można jednocześnie w pozwie lub wnioskach procesowych uwzględnić wniosek o zapłatę...

Podział nieruchomości ze spadku

Podział nieruchomości ze spadku

Przed 5 miesiącami notariusz sporządził akt dziedziczenia na rzecz spadkobierców, którymi są: mąż zmarłej i dwaj synowie. Następnie geodeta...

Spłata w zamian za zrzeczenie się spadku

Spłata w zamian za zrzeczenie się spadku

Dwoje z czworga rodzeństwa zrzekło się spadku na korzyść najmłodszego brata, więc on wystąpił do sądu o dokonanie działu spadku. W skład...

Porad przez Internet udzielają
prawnicy z dużym doświadczeniem:
Prawnicy
wizytówka Zadaj pytanie »