Porady Prawne przez internet

Masz problem związany z działem spadku?
Opisz swój problem i zadaj pytania.

(zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje)

Dział spadku ze zniesieniem współwłasności

Autor: Iryna Kowalczuk • Opublikowane: 2015-02-18

Niedawno zmarł mój dziadek, pozostawiając notarialny testament na rzecz swojego syna, a brata mojej mamy. W skład spadku wchodzi 4/6 udziału w mieszkaniu. Jest tak, ponieważ spadek po babci odziedziczyły też jej dzieci, moja mama i jej brat, każdy po 1/6 udziału w mieszkaniu. Mama i jej brat są zgodni, abym został właścicielem całego mieszkania. Kwestią pozostaje, jak to najlepiej rozwiązać, żeby odbyło się to szybko i możliwie jak najtaniej (bez podatków).

W pierwszej kolejności, aby uregulować sprawy spadkowe, należy przeprowadzić postępowanie spadkowe po zmarłych dziadkach (czyli uzyskać potwierdzenie nabycia spadku), jeśli takie nie zostało przeprowadzone.

Po stwierdzeniu nabycia spadku można będzie decydować o losie udziałów w spadku np. zbyć je na rzecz innego spadkobiercy, czyli np. Pana.

W Pana sprawie, żeby ponieść jak najniższe koszty, najpierw Pana wujek musi zrzec się swoich udziałów nieodpłatnie (lub odpłatnie) na rzecz Pana mamy w drodze działu spadku połączonego ze zniesieniem współwłasności.

Warto by było przeprowadzić dział spadku wraz ze zniesieniem współwłasności w następujący sposób:

  1. Pana wujek zrzeka się nieodpłatnie części swoich udziałów nabytych w spadku (czyli udziałów w mieszkaniu) na rzecz jego siostry.
  2. Następnie Pana mama dokonuje darowizny na Pana rzecz u notariusza.

Darowizna nieruchomości od mamy na rzecz Pana będzie zwolniona od podatku od spadków i darowizn, tak więc zapłaci Pan jedynie wynagrodzenie notariuszowi za sporządzenie takiej umowy. Można również sporządzić testament, ale wtedy Pan stanie się właścicielem nieruchomości dopiero po śmierci mamy.

Co się tyczy samego działu spadku:

W pierwszej kolejności z punktu widzenia trybu działu spadku można wyróżnić drogę sądową oraz notarialną.

Umowny dział spadku może obejmować cały spadek lub jego część. W umowie powinno się wskazać wartość spadku oraz sposób dokonania działu spadku. Forma umowy jest dowolna, ale w analizowanym przypadku, skoro przedmiotem działu spadku jest nieruchomość, umowa powinna być zawarta u notariusza.

Jeżeli między Państwem nie ma sporu co do sposobu działu spadku, ewentualnych rozliczeń itp. najprostszym, najszybszym, ale z kolei droższym sposobem jest umowny dział spadku przeprowadzony w drodze umowy notarialnej u notariusza. Chociaż notarialny podział spadku będzie kosztowniejszy niż sądowy, za to notariusz załatwi wszelkie formalności.

Jeśli chodzi o koszty notarialne działu spadku to podstawą do określenia maksymalnej stawki taksy notarialnej jest ogólna wartość majątku podlegającego działowi.

Koszty notarialne oblicza notariusz w zależności od tego, jaką stawkę przyjmie. Stawki określone są w rozporządzeniu Ministra Sprawiedliwości z 28.06.2004 r. w sprawie maksymalnych stawek taksy notarialnej.

Maksymalna stawka taksy notarialnej jest zależna od wartości majątku podlegającego działowi i wynosi od wartości:

  • wartość majątku do 3000 zł – maksymalna opłata 100 zł,
  • powyżej 3000 zł do 10 000 zł – 100 zł + 3% od nadwyżki powyżej 3000 zł,
  • powyżej 10 000 zł do 30 000 zł – 310 zł + 2% od nadwyżki powyżej 10 000 zł,
  • powyżej 30 000 zł do 60 000 zł – 710 zł + 1% od nadwyżki powyżej 30 000 zł,
  • powyżej 60 000 zł do 1 000 000 zł – 1010 zł + 0,4% od nadwyżki powyżej 60 000zł,
  • powyżej 1 000 000 zł do 2 000 000 zł – 4770 zł + 0,2% od nadwyżki powyżej 1 000 000 zł,
  • powyżej 2 000 000 zł – 6770 zł + 0,25% od nadwyżki powyżej 2 000 000 zł, nie więcej jednak niż 10 000 zł, a w przypadku czynności dokonywanych pomiędzy osobami zaliczonymi do I grupy podatkowej w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 28 lipca 1983 r. o podatku od spadków i darowizn więcej niż 7500 zł.

Powyższe kwoty są kwotami maksymalnymi, jakie może naliczyć notariusz. Do powyższych kwot notariusz doliczy 23% podatku VAT.

Drugim ze sposobów dokonania działu spadku jest droga sądowa – takie postępowanie jest najtańsze, ale też może dłużej trwać. Wniosek o dział spadku ze zniesieniem współwłasności może złożyć każdy ze spadkobierców.

We wniosku o dział spadku (który składa się do sądu właściwego ze względu na ostatnie miejsce zamieszkania spadkodawcy, a jeżeli tego nie można ustalić – ze względu na położenie majątku spadkowego) należy powołać:

  • postanowienie o stwierdzeniu nabycia spadku albo zarejestrowany akt poświadczenia dziedziczenia,
  • spis inwentarza,
  • jak również podać, jakie spadkodawca sporządził testamenty, gdzie zostały złożone i gdzie się znajdują.

Jeżeli spis inwentarza nie został sporządzony, należy we wniosku wskazać dokładnie majątek, który ma być przedmiotem działu.

W wypadku gdy w skład spadku wchodzi nieruchomość, należy przedstawić dowody stwierdzające, że nieruchomość stanowiła własność spadkodawcy, należy więc dołączyć odpis z księgi wieczystej.

W postępowaniu spadkowym zarówno skład, jak i wartość spadku ulegającego podziałowi ustala sąd, który dokonuje tego na podstawie wyjaśnień uczestników postępowania. Od prawidłowego ustalenia wartości majątku spadkowego zależy obliczenie wielkości poszczególnych sched spadkowych przypadających na rzecz poszczególnych współspadkobierców.

Sposób dokonania działu spadku

Z punktu widzenia sposobu dokonania działu spadku, zarówno w trybie umownym, jak i spadkowym, można wyróżnić:

  1. podział fizyczny spadku – podział w naturze,
  2. przyznanie przedmiotów spadkowych jednemu spadkobiercy, z obowiązkiem spłaty pozostałych lub bez takiej spłaty,
  3. podział cywilny – polega na sprzedaży przedmiotów wchodzących w skład spadku i podziale uzyskanej w ten sposób sumy między współspadkobierców.

Przy zgodnym podziale w zasadzie sąd związany jest sposobem podziału podanym przez spadkobierców w zgodnym wniosku. Może on od tego odstąpić jedynie wówczas, gdy występuje sprzeczność proponowanego podziału z prawem, zasadami współżycia społecznego albo też podział naruszałby w sposób rażący interesy osób uprawnionych. W braku zgodnego wniosku uczestników postępowania sąd powinien dokonać działu z uwzględnieniem składu dzielonego spadku oraz interesów poszczególnych współspadkobierców.

Wysokość opłaty sądowej w sprawie o dział spadku wynosi (zgodnie z art. 51 ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych):

  • 500 zł – od wniosku o dział spadku,
  • 300 zł – jeżeli zawiera on zgodny projekt działu spadku,
  • 1000 zł – od wniosku o dział spadku połączony ze zniesieniem współwłasności,
  • 600 zł – od wniosku, jeżeli zawiera on zgodny projekt działu spadku i zniesienia współwłasności.

Reasumując, w Pana sprawie należy najpierw stwierdzić nabycie spadku po zmarłych dziadkach, następnie spadkobiercy, czyli Pana mama i wujek, muszą porozumieć się co do sposobu podziału spadku (droga sadowa lub notarialna). Po dokonaniu działu spadku i zniesieniu współwłasności Pana mama będzie mogła rozporządzić mieszkaniem na rzecz Pana w drodze umowy darowizny lub spisania testamentu na wypadek swojej śmierci.

Jeżeli chcesz wiedzieć więcej na ten temat – kliknij tutaj i zapytaj prawnika >>

Jeżeli chcesz wiedzieć więcej na ten temat – kliknij tutaj i zapytaj prawnika >>


Podobne materiały

Problematyczna sprawa mieszkania po mamie

Ja i brat odziedziczyliśmy po mamie jej mieszkanie (po połowie). Chciałabym spłacić mojego brata i zachować mieszkanie – zgodnie z wolą...

Czy można wydziedziczyć brata?

Po śmierci rodziców mamy postanowienie sądu, że każdemu z nas (rodzeństwo) należy się 1/3 spadku. Obecnie w domu po rodzicach zamieszkuje tylko...

Okres na zrzeczenie się spadku na korzyść innego spadkobiercy

Pięć lat temu zmarł mój tata, nie zostawił testamentu. Ja i mama jesteśmy jego spadkobierczyniami. Czy obecnie nie minął mi jeszcze okres na zrzeczenie...

Zabezpieczenie interesów stron będących spadkobiercami

Niedawno zmarł mąż mojej szwagierki, nie zostawił testamentu. Jego wolą było jednak, by każde z dzieci (mają troje) dostało w przyszłości...

Podział spadku między dzieci i macochę

Niedawno zmarł nasz ojciec, chcielibyśmy wiedzieć, jak wygląda podział spadku między dzieci i macochę? Konkretnie chodzi o mieszkanie wykupione...

Środki z OFE i kredyt hipoteczny po śmierci męża

Przed 3 miesiącami zmarł mój mąż, nie zostawił testamentu. Mamy jedno pełnoletnie i dwoje niepełnoletnich dzieci. Ponieważ w deklaracji OFE mąż...

Wystąpienie z wnioskiem o podział majątku według własnego pomysłu

Otrzymaliśmy z bratem w spadku po rodzicach mieszkanie o sporej wartości. Żeby dokonać faktycznego, jedna ze stron musiałaby drugą spłacić...

Zapisanie matce części mieszkania po ojcu

Tata zmarł niecały rok temu, mama żyje. Rodzice mieli mieszkanie własnościowe. Brat nalega, żebyśmy część ojca, która jest do podziału, zapisali mamie,...

Porad przez Internet udzielają
prawnicy z dużym doświadczeniem:
Prawnicy
wizytówka Zadaj pytanie »