Porady Prawne przez internet

Masz problem związany z długami spadkowymi?
Opisz swój problem i zadaj pytania.

(zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje)

Zabezpieczenie się przed dziedziczeniem długów

Autor: Monika Cieszyńska • Opublikowane: 2017-09-27

Jakie są możliwości zabezpieczenia się przed dziedziczeniem długów? Jestem jednym z trzech współwłaścicieli mieszkania. Rodzice mają 2/3 udziałów, ja 1/3. Moja część jest wolna od zadłużenia, natomiast rodzice mają długi i to przewyższające wartość ich udziałów. Nie chciałabym w przyszłości odziedziczyć żadnych długów po rodzicach. W jaki sposób mogę zapobiec temu już teraz?

W aktualnym stanie prawnym obowiązują następujące regulacje odnośnie dziedziczenia.

Zgodnie z art. 926 Kodeksu cywilnego (K.c.) – powołanie do spadku wynika z ustawy (dziedziczenie ustawowe) albo z testamentu (dziedziczenie testamentowe). Pierwszeństwo ma testament. Dopiero jeśli zmarły (zmarła) nie pozostawił testamentu, w grę wejdzie dziedziczenie na podstawie ustawy.

Na podstawie ustawy w pierwszej kolejności powołani do spadku są: małżonek i dzieci spadkodawcy. Dziedziczą oni w częściach równych, przy czym udział w spadku małżonka nie może być mniejszy niż 1/4.

Nabycie spadku przez spadkobierców następuje z chwilą śmierci spadkodawcy. Nie jest to jednak nabycie definitywne. W terminie 6 miesięcy od chwili dowiedzenia się o tytule swojego powołania (będzie to chwila śmierci spadkodawcy albo chwila odrzucenia spadku przez spadkobiercę w pierwszej kolejności) spadkobierca może złożyć oświadczenie co do spadku, mianowicie:

– przyjąć spadek wprost,

– przyjąć z dobrodziejstwem inwentarza,

– spadek odrzucić.

Spadkobierca, który spadek odrzucił, zostaje wyłączony od dziedziczenia, tak jakby nie dożył otwarcia spadku (1020 K.c.).

Przyjęcie spadku wprost oznacza, iż spadkobierca przyjął spadek bez ograniczenia za długi spadkowe. W skład spadku obok korzyści spadkowych wchodzą także długi, które ciążyły na spadkodawcy.

Przyjęcie spadku z dobrodziejstwem inwentarza oznacza, że spadkobierca odpowiada za długi spadkowe tylko do wysokości korzyści uzyskanych w spadku. Przyjęcie spadku z dobrodziejstwem inwentarza powoduje, że odpowiedzialność spadkobiercy zostaje ograniczona do wartości stanu czynnego spadku. Oznacza to, że spadkobierca taki odpowiada za długi spadkowe całym swoim majątkiem, ale tylko do wartości tego co przypadło mu w spadku. Przykładowo, jeśli udział spadkowy jest warty 50 000 zł, to spadkobierca odpowiada za ewentualne długi tylko do wysokości 50 000 zł. Warto mieć na uwadze, że przyjęcie spadku z dobrodziejstwem inwentarza nie chroni spadkobiercy przed egzekucją z jego własnego majątku. Wybór sposobu prowadzenia egzekucji należy bowiem do wierzyciela i jeżeli wskaże on komornikowi, że chce prowadzić egzekucję z majątku spadkobiercy, to komornik przeprowadzi taką właśnie egzekucję. Przykładowo, jeżeli w skład spadku wchodzą przedmioty majątkowe, który bardzo trudno sprzedać, a spadkobierca ma majątek, z którego można szybko przeprowadzić egzekucję, np. wynagrodzenie za pracę czy oszczędności z banku to wierzyciel może wnosić o zajęcie wynagrodzenia za pracę w celu zaspokojenia długów spadkowych.

Stan czynny spadku ustalany jest w spisie inwentarza.

Niezłożenie żadnego oświadczenia co do spadku w terminie 6 miesięcy – w aktualnym stanie prawnym – skutkuje uznaniem, iż spadkobierca przyjął spadek z dobrodziejstwem inwentarza.

Oświadczenie co do spadku składa się przed sądem lub notariuszem.

Tym samym w celu zabezpieczenia się przed dziedziczeniem długów należy w terminie 6 miesięcy od śmierci rodzica spadek odrzucić. Proszę jednak pamiętać, iż w przypadku odrzucenia spadku, do dziedziczenia dojdą Pani ewentualne dzieci, które również w terminie 6 miesięcy od odrzucenia spadku przez Panią, będą mogły odrzucić spadek. Jeśli dzieci w chwili dojścia do dziedziczenia będą niepełnoletnie, należy uzyskać zgodę sądu opiekuńczego na odrzucenie spadku. Spadek w imieniu małoletnich odrzucają ich rodzice jako przedstawiciele ustawowi, po uzyskaniu zgody sądu opiekuńczego.

Można też zastanowić się nad zawarciem umowy o zrzeczeniu się dziedziczenia jeszcze za życia rodziców. Umowę taką należy zawrzeć z przyszłym spadkodawcą przed notariuszem w formie aktu notarialnego. Zrzeczenie się dziedziczenia obejmuje również zstępnych (dzieci, wnuków) zrzekającego się, chyba że umówiono się inaczej. Zrzeczenie się dziedziczenia wyłącza możliwość żądania zachowku. Wskutek zrzeczenia się dziedziczenia, zrzekający i jego zstępni, jeżeli względem nich nie umówiono się inaczej, są traktowani tak jakby nie dożyli otwarcia spadku. Zrzeczenie się dziedziczenia dotyczy tylko dziedziczenia ustawowego. Umowa o zrzeczenie się dziedziczenia skutkuje bowiem wyłączeniem danej osoby od dziedziczenia ustawowego. Osoba taka nie traci jednak zdolności do dziedziczenia testamentowego – spadkodawca może powołać tego spadkobiercę w testamencie.

Podsumowując, w celu uniknięcia odpowiedzialności za długi spadkowe należy zawrzeć z przyszłym spadkodawcą umowę o zrzeczeniu się dziedziczenia albo w terminie 6 miesięcy od śmierci spadkodawcy odrzucić spadek. Można ewentualnie rozważyć przyjęcie spadku z dobrodziejstwem inwentarza, jeśli rodzice mają jeszcze jakiś majątek, który przewyższa wysokości pozostawionych przez nich długów. Przyjmując spadek z dobrodziejstwem inwentarza stanie się Pani spadkobiercą, tym samym nabędzie Pani w spadku ewentualne długi, za które będzie Pani odpowiadała do wysokości korzyści spadkowych na zasadach, o których była mowa już wyżej.

Na zakończenie należy jeszcze raz podkreślić, że umowa o zrzeczenie się dziedziczenia wyłącza od dziedziczenia ustawowego (a nie testamentowego). Tym samym, gdyby zdarzyło się, że rodzice mimo zawarcia z Panią umowy o zrzeczenie się dziedziczenia, powołają Panią do dziedziczenia w testamencie, to wówczas będzie Pani jeszcze musiała odrzucić spadek przypadający z mocy testamentu.

Jeżeli chcesz wiedzieć więcej na ten temat – kliknij tutaj i zapytaj prawnika >>

Jeżeli chcesz wiedzieć więcej na ten temat – kliknij tutaj i zapytaj prawnika >>


Podobne materiały

Długi po zmarłym teściu

Teść był żyrantem i miał do spłacenia pieniądze, zmarł dwa lata temu. Jakiś czas temu bank przysłał pismo, że musi spłacić należność....

Czy żeby odrzucić spadek trzeba stawić się osobiście u notariusza?

Mam 15-procentowy udział w spadku po babci. Od jej śmierci nie minęło jeszcze 6 miesięcy. Jaka jest procedura odrzucenia spadku przeze mnie i przez...

Żądanie przez firmę windykacyjną zwrotu długu po zmarłym bracie

Mój brat umarł w 2001 r. Ostatnio jakaś firma windykacyjna zadzwoniła do nas, że zmarły ma u nich dług w wysokości 60 tys. zł...

Odrzucenie spadku w kolejności dziedziczenia

Przed 3 miesiącami zmarła moja babcia. Miała dwie córki: moją mamę i ciotkę. Czy mogę złożyć u notariusza wniosek o odrzucenie spadku po...

Rozliczenie roczne po zmarłej mamie

Przed miesiącem zmarła mama. Jak wygląda sprawa rozliczenia rocznego podatku? Mama miała zawsze dopłatę. Czy teraz ten obowiązek przechodzi na rodzinę tj....

Jak odrzucić zadłużony spadek za siebie i dziecko?

Moi rodzice są po rozwodzie od wielu lat, nie utrzymuję kontaktu z ojcem. Kilka tygodni temu zmarł brat ojca. Jedynym jego spadkobiercą jest mój ojciec...

Co zrobić z pismem o spłatę długu po zmarłej matce?

Moja mama zmarła w 2004 roku, miała kredyt. Bank teraz upomniał się o odsetki i i spłatę. Majątek po zmarłej to dom, dostałem jego 1/3....

Chcemy zrzec się spadku - jak i w jakiej kolejności?

Chcemy zrzec się spadku - jak i w jakiej kolejności?

Moja mama i jej siostra będą miały sprawę o zrzeczenie się spadku po zmarłym kuzynie. Czy mama może zrzec się również spadku w imieniu...

Porad przez Internet udzielają
prawnicy z dużym doświadczeniem:
Prawnicy
wizytówka Zadaj pytanie »