Porady Prawne przez internet

Masz problem związany z zachowkiem?
Opisz swój problem i zadaj pytania.

(zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje)

Remont odziedziczonej nieruchomość a zachowek

Autor: Izabela Nowacka-Marzeion • Opublikowane: 2018-04-27

Odziedziczyłem nieruchomość, która jest zaniedbana. Będę przeprowadzał jej remont. Mój przyrodni brat zamierza złożyć wniosek o zachowek. W jaki sposób powinienem udokumentować wydatki remontowe, aby zostały one uwzględnione przez rzeczoznawcę sądowego podczas wyceny spadku dla celów określenia wysokości zachowku? Czy wystarczą paragony, czy muszę zbierać faktury? Czy moja praca przy remoncie może zostać w jakiś sposób wyceniona, jeśli nie będę korzystał z usług firm budowlanych?

Faktury, udokumentowane koszty remontu – jak najbardziej powinien Pan zbierać, ale proszę nie liczyć na to, że od wartości nieruchomości odjęte zostaną kwoty wydatkowane na jej remont. Nie chodzi bowiem o zsumowanie określonych nakładów, ale ustalenie, o ile poczynione nakłady zwiększyły wartość spadkowej nieruchomości i pomniejszyły o tę wielkość wartości spadku.

Stosownie do art. 991 § 1 Kodeksu cywilnego (K.c.) – zstępnym, małżonkowi oraz rodzicom spadkodawcy, którzy byliby powołani do spadku z ustawy, należą się, jeżeli uprawniony jest trwale niezdolny do pracy albo jeżeli zstępny uprawniony jest małoletni – dwie trzecie wartości udziału spadkowego, który by mu przypadał przy dziedziczeniu ustawowym, w innych zaś wypadkach – połowa wartości tego udziału (zachowek).

Zasadą jest, że wysokość należnego uprawnionemu zachowku odpowiada połowie wartości udziału, który by mu przypadał przy dziedziczeniu ustawowym. Wyjątek przewidziany został tylko dla osób trwale niezdolnych do pracy oraz dla małoletnich zstępnych. Te dwie kategorie uprawnionych zostały przez ustawodawcę potraktowane w sposób uprzywilejowany, ponieważ ich zachowek wynosi dwie trzecie wartości udziału spadkowego, który przypadałby im przy dziedziczeniu ustawowym (art. 991 § 1 K.c.). Ze względu na to, że roszczenie o zachowek powstaje w chwili otwarcia spadku, przy ustalaniu przesłanki zarówno trwałej niezdolności do pracy, jak i małoletniości należy brać pod uwagę stan istniejący w chwili otwarcia spadku.

Wartość należnego zachowku ustala się według wyliczenia: wartość aktywów wchodzących w skład spadku minus wartość ewentualnych pasywów plus darowizny doliczane zgodnie z art. 993 K.c. do spadku. Następnie wylicza się udział spadkowy uprawnionego, gdyby dziedziczył z ustawy i potem wysokość samego zachowku. Obliczenie zachowku następuje na podstawie wartości spadku ustalonej z uwzględnieniem stanu spadku z daty jego otwarcia, a cen z daty orzekania o roszczeniach z tego tytułu. Punktem odniesienia przy obliczaniu stanu czynnego spadku dla potrzeb obliczenia zachowku może być bowiem jedynie chwila otwarcia spadku będąca chwilą śmierci spadkodawcy. Ustalenie natomiast wartości poszczególnych składników wchodzących w skład spadku, w tym także ustalenie wartości nieruchomości dla określenia wymiaru zachowku, powinno być oparte na kryteriach rynkowych.

Zgodnie z utrwalonym stanowiskiem judykatury, obliczanie zachowku następuje na podstawie wartości spadku, ustalonej według cen z daty orzekania o roszczeniu z tego tytułu (tak przede wszystkim – uchwała Sądu Najwyższego z dnia 26 marca 1985 r., III CZP 75/84, OSNC 1985, Nr 10, poz. 147; wyrok Sądu Najwyższego z dnia 25 maja 2005 r., I CK 765/04, nie publ.; ostatnio – wyrok Sądu Najwyższego z dnia 4 lipca 2012 r., I CSK 599/11, nie publ.; w tym wyroku odesłano do innych podobnych orzeczeń Sądu Najwyższego). Oznacza to, że przy obliczaniu wysokości roszczenia pieniężnego osoby uprawnionej do zachowku podstawowe znaczenia ma stan spadku w chwili otwarcia spadku oraz cena z dnia orzekania o roszczeniu uprawnionego. Dla określenia wartości nieruchomości w rozpoznawanej sprawie znaczenie mają nakłady poniesione na tę nieruchomość, które zwiększyły jej wartość, opisałam to wyżej.

Najlepiej byłoby, gdyby przed poczynieniem nakładów wynajął Pan rzeczoznawcę, aby oszacował nieruchomość na chwilę otwarcia spadku – czyli na teraz. Nie będą brane pod uwagę kwoty nakładów, a tym bardziej wyceniana Pana praca, ale stan nieruchomości z dnia otwarcia spadku. Taka opinia jest bardziej wiarygodna niż paragony czy faktury, gdy nie ma Pan określonego stanu technicznego nieruchomości.

Jeżeli chcesz wiedzieć więcej na ten temat – kliknij tutaj i zapytaj prawnika >>

Jeżeli chcesz wiedzieć więcej na ten temat – kliknij tutaj i zapytaj prawnika >>


Podobne materiały

Przepisanie gospodarstwa bratu a zachowek po śmierci ojca

Za dwa miesiące minie 5 lat od śmierci ojca. Mama nadal żyje i cieszy się dobrym zdrowiem. Ile mam jeszcze czasu, by wnioskować o zachowek, skoro nie...

Co zrobić, jeśli ojciec przepisał cały majątek na konkubinę?

Niedawno zmarł mój ojciec, a ja jestem jego jedynym dzieckiem. Ojciec przez ostatnie lata mieszkał z konkubiną, której podobno przepisał cały...

Testamenty wzajemne wraz z wydziedziczeniem, aby uniknąć wypłaty zachowku

Jesteśmy małżeństwem po przejściach. Sporządziliśmy wraz z żoną u notariusza testamenty wzajemne, mocą których przekazaliśmy sobie wzajemnie...

Testament rodziców a zachowek

Otrzymałam spadek po śmierci rodziców. Ich wolą wyrażoną w testamencie było dziedziczenie lokalu przeze mnie i mojego brata. On jednak zmarł 2...

Czy wnuk jest obowiązany wypłacić zachowek swojemu ojcu?

W 2002 r. otrzymałem od babci mieszkanie w bloku (aktem darowizny). Wyremontowałem je, płaciłem czynsz, babcia tam mieszkała aż do swojej śmierci....

Pokrzywdzony przy podziale gospodarstwa rodziców a zachowek

Mam dwie siostry. Starsza siostra wyszła za mąż w 1974 r. i wtedy otrzymała  od rodziców 3 ha ziemi ornej i pomoc...

Zaspokojenie zachowku

Dwa lata temu mój ojciec sśdził się ze swoją przyrodnią siostrą o zachowek po ich ojcu (w skład spadku wchodziło mieszkanie). W trakcie...

Nieodpłatne przekazanie udziałów a przyszłe roszczenie o zachowek

Moi rodzice posiadali duże gospodarstwo rolne, które ja obecnie prowadzę. Sześć lat temu, po śmierci mamy zostało przeprowadzone postępowanie spadkowe...

Porad przez Internet udzielają
prawnicy z dużym doświadczeniem:
Prawnicy
wizytówka Zadaj pytanie »