Porady Prawne przez internet

Masz problem związany z długami spadkowymi?
Opisz swój problem i zadaj pytania.

(zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje)

Spłata wierzycieli

Autor: Anna Sochaj-Majewska • Opublikowane: 2013-03-12

Postanowiłem przyjąć spadek z dobrodziejstwem inwentarza. Obecnie prowadzona jest wobec mnie egzekucja komornicza (potwierdzona sądownie). Kwota zadłużenia przekracza wartość stanu czynnego spadku. Oprócz tego wierzyciela są jeszcze inni (banki). Żaden z nich nie prowadzi jeszcze egzekucji. Czy wystarczy, że spłacę jednego wierzyciela, czy muszę spłacać długi proporcjonalnie?

Jeśli pośród wierzycieli spadku są tacy, którzy prowadzą już egzekucję, powinni oni zostać spłaceni w pierwszej kolejności. Wierzyciele nieprowadzący egzekucji winni zostać zaspokojeni w drugiej kolejności, o ile stan czynny spadku, wskazany w spisie inwentarza, na to zezwoli.

Kolejność zaspokajania wierzycieli zależy od tego, czy stan czynny spadku wystarczy na spłatę wszystkich znanych wierzycieli, czy też nie wystarczy. Kiedy długi spadkowe są niższe niż aktywa, spadkobiercy mogą spłacać wierzycieli w kolejności, w jakiej ci będą się zgłaszać. W sytuacji gdy wartość stanu czynnego spadku jest niższa niż wartość długów spadkowych, spadkobierca powinien – pomimo braku stosownego przepisu – kierować się kolejnością przewidzianą w art. 1025 Kodeksu postępowania cywilnego (w skrócie K.p.c.). Stanowisko takie zgodnie zajmują: orzecznictwo i doktryna prawnicza.

Poza tym spadkobierca ma obowiązek respektować szczególną kolejność zaspokajania roszczeń związanych z istnieniem rzeczowego zabezpieczenia należności (hipoteka, zastaw, zastaw rejestrowy).

Przepis art. 1025 K.p.c. określa kolejność podziału sumy uzyskanej z egzekucji. Wedle tego przepisu zaspokaja się wierzytelności w następujących dziesięciu kategoriach:

  1. koszty egzekucyjne;
  2. należności alimentacyjne;
  3. należności za pracę za okres ostatnich 3 miesięcy do wysokości najniższego miesięcznego wynagrodzenia, renty z tytułu odszkodowania za wywołanie choroby, niezdolności do pracy, kalectwa lub śmierci i koszty zwykłego pogrzebu dłużnika;
  4. należności zabezpieczone hipoteką morską lub przywilejem na statku morskim;
  5. należności zabezpieczone hipoteką, zastawem, zastawem rejestrowym, zastawem skarbowym;
  6. niezaspokojone wcześniej należności za pracę;
  7. należności, do których stosuje się przepisy Ordynacji podatkowej (składki ZUS, podatki, cła, inne należności publicznoprawne), o ile nie mieszczą się w kat. 5 (czyli np. nie są zabezpieczone w formie hipoteki przymusowej lub zastawu skarbowego);
  8. należności zabezpieczone prawem zastawu (tzw. zwykłego, określonego w Kodeksie cywilnym), które nie zostały zaspokojone wcześniej;
  9. należności wierzycieli, którzy prowadzili egzekucję;
  10. inne należności.

Po zaspokojeniu wszystkich należności ulegają zaspokojeniu kary pieniężne oraz grzywny sądowe i administracyjne (art. 1025 § 2 K.p.c.). Jeśli nie ma wierzytelności w danej kategorii (tzw. kategoria pusta), przechodzi się do kategorii następnej. Aby przejść do kolejnej kategorii, wszyscy wierzyciele kategorii wyższej muszą zostać zaspokojeni w całości.

Wierzyciel prowadzący egzekucję należy do kategorii dziewiątej, pozostali wierzyciele cywilnoprawni (inni niż Skarb Państwa, ZUS, jednostki samorządu terytorialnego z tytułu zaległych podatków i opłat) podlegają spłacie w ramach kategorii dziesiątej. Tak więc powinien Pan spłacić wierzyciela prowadzącego egzekucję, na ile stan czynny spadku na to pozwala, a pozostałych znanych wierzycieli poinformować o braku prawnej możliwości zaspokojenia ich należności. Może Pan przedstawić im spis inwentarza, wysokość długu w stosunku do egzekwującego wierzyciela, który przekracza ustalony stan czynny, oraz podać podstawę prawną spłaty (art. 1025 K.p.c.).

Zaznaczam, że porada powyższa nie dotyczy sytuacji, gdyby spadek miał innych wierzycieli, np. publicznoprawnych (urząd skarbowy, ZUS). Wówczas należy obowiązkowo spłacić w całości daną kategorię, aby przejść do kategorii następnej.

Proporcjonalna spłata obejmuje tylko taką sytuację, kiedy wszyscy wierzyciele należą do jednej kategorii, a stan czynny spadku nie wystarczy, aby ich wszystkich spłacić. Wówczas należy ograniczyć wysokość wypłaty dla każdego z wierzycieli proporcjonalnie do udziału jego kwoty w kwocie, jaką dysponuje spadkobierca. Proporcję oblicza się w ten sposób, że porównuje się udział, w jakim należność konkretnego wierzyciela pozostaje, do sumy, która pozostaje w dyspozycji spadkobiercy.

Jeśli spadkobierca, który przyjął spadek z dobrodziejstwem inwentarza, spłacając niektóre długi spadkowe, wiedział o istnieniu innych długów spadkowych, ponosi on odpowiedzialność za te długi ponad wartość stanu czynnego spadku, jednakże tylko do takiej wysokości, w jakiej byłby obowiązany je zaspokoić, gdyby spłacał należycie wszystkie długi spadkowe (art. 1032 § 2 Kodeksu cywilnego; w skrócie K.c.). Spłacając należycie wszystkie długi spadkowe, postąpi Pan prawidłowo, zaspokajając wierzyciela z kategorii dziewiątej, zatem pozostali wierzyciele znani oraz ewentualnie ujawnieni później nie będą mogli skutecznie domagać się od Pana spłaty ich wierzytelności.

Wyjątek, który uzasadniałby Pana zaostrzoną odpowiedzialność z art. 1032 § 2 K.c., to przykładowo sytuacja zatajenia wierzycieli z kategorii wyższych niż dziewiąta. Informuję również, iż w równym stopniu z należnością podlegają zaspokojeniu odsetki. Dłużnik spełniając świadczenie, może żądać od wierzyciela pokwitowania (art. 462 K.c.). Jest to bardzo istotne uprawnienie dłużnika. Zalecam uzyskiwanie tego dokumentu od każdego z wierzycieli, niezależnie od jego kategorii, o ile pokwitowania wpłaty nie otrzyma Pan od komornika sądowego.

Jeżeli chcesz wiedzieć więcej na ten temat – kliknij tutaj i zapytaj prawnika >>

Jeżeli chcesz wiedzieć więcej na ten temat – kliknij tutaj i zapytaj prawnika >>


Podobne materiały

Podatek od spłaty spadku

Po rodzicach dziedziczyłam ja i brat. Brat dostał dom, połowę jego wartości spłacił na moją rzecz. Ja miałam otrzymać samochód i dokonać spłaty...

Spłata długów spadkowych

Mój tata zmarł w 2008 roku, siostra w 2011, a mama w 2012. Mama zapisała mi w testamencie cały majątek. Przed jej śmiercią dostałyśmy wezwanie do sądu...

Jak odrzucić spadek?

Niedawno zmarł mój ojciec. Z moją mamą byli rozwiedzeni. Ojciec miał długi, dlatego chcę odrzucić spadek w imieniu swoim i moich...

Spłata długów zmarłego i domaganie się spłaty od spadkobiercy

Mój ojciec nie płacił alimentów na moją rzecz, wskutek czego miał dług. W 2008 r. komornik zajął na poczet tego długu mieszkanie należące do ojca....

Czy odpowiadam za długi rodziców?

Czy odpowiadam za długi rodziców? Jak wygląda sytuacja, gdy oni nie spłacają np. swoich kredytów? Czy ja jestem zobowiązany do uregulowania...

Nieodrzucenie spadku i spłata wysokich długów

W 2007 r. zmarł mój ojciec, z którym od lat 80. nie miałam kontaktu, bo zostawił mnie i mamę. Ponieważ nie otrzymałam żadnego spadku, nie...

Kara umowna za sprzedaż odziedziczonej nieruchomości

Dwa miesiące temu zawarłam umowę przedwstępną w formie aktu notarialnego na zakup przeze mnie nieruchomości. Dwa tygodnie temu jednak właściciel...

Kolejność dziedziczenia długów po zmarłym

Zmarł nasz syn (nie miał dzieci). Zapewne pozostawił długi. My (rodzice) i nasz drugi syn odrzuciliśmy spadek. Syn i synowa starają się też...

Porad przez Internet udzielają
prawnicy z dużym doświadczeniem:
Prawnicy
wizytówka Zadaj pytanie »