Porady Prawne przez internet

Masz problem związany z zachowkiem?
Opisz swój problem i zadaj pytania.

(zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje)

Czy mogę domagać się zachowku po wujku?

Autor: Tomasz Krupiński • Opublikowane: 2019-10-04

Sprawa dotyczy zachowku po wujku. Mój wujek, brat ojca, zmarł w 2002 r., był bezdzietny. Tata nie żyje od 1992 r. Jako bratanek nabyłem udziały po stryju. Jestem wymieniony w przeprowadzonym po nim postępowaniu spadkowym. Żona wujka zmarła w 2016 rok. Czy mogę domagać się zachowku po wujku? Nie było testamentu.

Czy mogę domagać się zachowku po wujku?

Jest Pan spadkobiercą po swoim ojcu. Jak wynika z opisu, został Pan uznany za spadkobiercę ustawowego po stryju – jest Pan wymieniony w postanowieniu o stwierdzeniu nabycia po nim spadku.

Według polskich przepisów – zstępnym (dzieciom, wnukom), małżonkowi oraz rodzicom spadkodawcy, którzy byliby powołani do spadku z ustawy, należą się, jeżeli uprawniony jest trwale niezdolny do pracy albo jeżeli zstępny uprawniony jest małoletni – dwie trzecie wartości udziału spadkowego, który by mu przypadał przy dziedziczeniu ustawowym, w innych zaś wypadkach – połowa wartości tego udziału (zachowek).

Jeżeli uprawniony nie otrzymał należnego mu zachowku bądź w postaci uczynionej przez spadkodawcę darowizny, bądź w postaci powołania do spadku, bądź w postaci zapisu, przysługuje mu przeciwko spadkobiercy roszczenie o zapłatę sumy pieniężnej potrzebnej do pokrycia zachowku albo do jego uzupełnienia.

Stosownie do ówczesnych przepisów Kodeksu cywilnego (K.c.):

„Art. 931. § 1. W pierwszej kolejności powołane są z ustawy do spadku dzieci spadkodawcy oraz jego małżonek; dziedziczą oni w częściach równych. Jednakże część przypadająca małżonkowi nie może być mniejsza niż jedna czwarta całości spadku.

§ 2. Jeżeli dziecko spadkodawcy nie dożyło otwarcia spadku, udział spadkowy, który by mu przypadał, przypada jego dzieciom w częściach równych. Przepis ten stosuje się odpowiednio do dalszych zstępnych.”

„Art. 932. § 1. W braku zstępnych spadkodawcy powołani są do spadku z ustawy jego małżonek, rodzice i rodzeństwo.”

„Art. 934. Jeżeli którekolwiek z rodzeństwa spadkodawcy nie dożyło otwarcia spadku, pozostawiając zstępnych, udział spadkowy, który by mu przypadał, przypada jego zstępnym. Podział tego udziału następuje według zasad, które dotyczą podziału między dalszych zstępnych spadkodawcy.”

Zachowek wchodzi w rachubę co do zasady przy testamencie. Wobec braku testamentu Pan został spadkobiercą ustawowym po stryju, a zatem został Pan powołany do spadku po bracie swego ojca. Prawo do zachowku po stryju mają: jego dzieci, jego wnuki, jego rodzice, jego małżonka. Pan nie należy do żądnej z tych kategorii, a zatem nie ma Pan prawa do zachowku po stryju (bracie swego ojca). W świetle prawa jest Pan zstępnym rodzeństwa zmarłego. Z tego powodu nie przysługuje Panu przeciwko innym spadkobiercom po stryju roszczenie o zapłatę sumy pieniężnej potrzebnej do pokrycia zachowku albo do jego uzupełnienia. Ponadto nawet gdyby miał Pan prawo do zachowku po stryju, to wskutek upływu czasu uległoby ono przedawnieniu (ponad 3 lata od śmierci stryja).

W roku 2016 zmarła żona stryja. Pan nie należy do jej spadkobierców ustawowych. Prawo do zachowku po niej mają: jej dzieci, jej wnuki, jej rodzice, jej mąż. Pan nie należy do żadnej z tych kategorii osób, a zatem nie ma Pan prawa do zachowku po zmarłej żonie stryja (brata swego ojca). W świetle prawa jest Pan dla żony stryja zstępnym rodzeństwa jej małżonka. Z tego powodu nie przysługuje Panu przeciwko innym spadkobiercom po żonie stryja roszczenie o zapłatę sumy pieniężnej potrzebnej do pokrycia zachowku albo do jego uzupełnienia.

Konieczne byłoby ustalenie, co stryj po sobie pozostawił, kto i jak z tego dotychczas korzystał, co zyskał. Należałoby dokonać tzw. działu spadku, to znaczy podziału majątku, jaki pozostawił stryj, między spadkobierców. Może Pan z takim wnioskiem wystąpić do sądu.

Jest Pan spadkobiercą po swoim ojcu. Jak wynika z opisu, został Pan uznany za spadkobiercę ustawowego po stryju – jest Pan wymieniony w postanowieniu o stwierdzeniu nabycia po nim spadku.

Według polskich przepisów – zstępnym (dzieciom, wnukom), małżonkowi oraz rodzicom spadkodawcy, którzy byliby powołani do spadku z ustawy, należą się, jeżeli uprawniony jest trwale niezdolny do pracy albo jeżeli zstępny uprawniony jest małoletni – dwie trzecie wartości udziału spadkowego, który by mu przypadał przy dziedziczeniu ustawowym, w innych zaś wypadkach – połowa wartości tego udziału (zachowek).

Jeżeli uprawniony nie otrzymał należnego mu zachowku bądź w postaci uczynionej przez spadkodawcę darowizny, bądź w postaci powołania do spadku, bądź w postaci zapisu, przysługuje mu przeciwko spadkobiercy roszczenie o zapłatę sumy pieniężnej potrzebnej do pokrycia zachowku albo do jego uzupełnienia.

Stosownie do ówczesnych przepisów Kodeksu cywilnego (K.c.):

„Art. 931. § 1. W pierwszej kolejności powołane są z ustawy do spadku dzieci spadkodawcy oraz jego małżonek; dziedziczą oni w częściach równych. Jednakże część przypadająca małżonkowi nie może być mniejsza niż jedna czwarta całości spadku.

§ 2. Jeżeli dziecko spadkodawcy nie dożyło otwarcia spadku, udział spadkowy, który by mu przypadał, przypada jego dzieciom w częściach równych. Przepis ten stosuje się odpowiednio do dalszych zstępnych.”

„Art. 932. § 1. W braku zstępnych spadkodawcy powołani są do spadku z ustawy jego małżonek, rodzice i rodzeństwo.”

„Art. 934. Jeżeli którekolwiek z rodzeństwa spadkodawcy nie dożyło otwarcia spadku, pozostawiając zstępnych, udział spadkowy, który by mu przypadał, przypada jego zstępnym. Podział tego udziału następuje według zasad, które dotyczą podziału między dalszych zstępnych spadkodawcy.”

Zachowek wchodzi w rachubę co do zasady przy testamencie. Wobec braku testamentu Pan został spadkobiercą ustawowym po stryju, a zatem został Pan powołany do spadku po bracie swego ojca. Prawo do zachowku po stryju mają: jego dzieci, jego wnuki, jego rodzice, jego małżonka. Pan nie należy do żądnej z tych kategorii, a zatem nie ma Pan prawa do zachowku po stryju (bracie swego ojca). W świetle prawa jest Pan zstępnym rodzeństwa zmarłego. Z tego powodu nie przysługuje Panu przeciwko innym spadkobiercom po stryju roszczenie o zapłatę sumy pieniężnej potrzebnej do pokrycia zachowku albo do jego uzupełnienia. Ponadto nawet gdyby miał Pan prawo do zachowku po stryju, to wskutek upływu czasu uległoby ono przedawnieniu (ponad 3 lata od śmierci stryja).

W roku 2016 zmarła żona stryja. Pan nie należy do jej spadkobierców ustawowych. Prawo do zachowku po niej mają: jej dzieci, jej wnuki, jej rodzice, jej mąż. Pan nie należy do żadnej z tych kategorii osób, a zatem nie ma Pan prawa do zachowku po zmarłej żonie stryja (brata swego ojca). W świetle prawa jest Pan dla żony stryja zstępnym rodzeństwa jej małżonka. Z tego powodu nie przysługuje Panu przeciwko innym spadkobiercom po żonie stryja roszczenie o zapłatę sumy pieniężnej potrzebnej do pokrycia zachowku albo do jego uzupełnienia.

Konieczne byłoby ustalenie, co stryj po sobie pozostawił, kto i jak z tego dotychczas korzystał, co zyskał. Należałoby dokonać tzw. działu spadku, to znaczy podziału majątku, jaki pozostawił stryj, między spadkobierców. Może Pan z takim wnioskiem wystąpić do sądu.

Jeżeli chcesz wiedzieć więcej na ten temat – kliknij tutaj i zapytaj prawnika >>

Jeżeli chcesz wiedzieć więcej na ten temat – kliknij tutaj i zapytaj prawnika >>


Podobne materiały

Czy należy się zachowek po ojczymie?

Ojczym mojego taty zmarł w zeszłym roku. Czy ojcu należy się zachowek po ojczymie? Mama taty zmarła kilka lat wcześniej.

Zachowek dla dzieci które nie otrzymały darowizny

Zachowek dla dzieci które nie otrzymały darowizny

Czy dla braci którzy nie otrzymali darowizn należy się zachowek od obdarowanych dzieci? Niedawno zmarł mój tata. 13 lat temu przepisał (chyba darowizną)...

Darowanie nieruchomości w II grupie podatkowej a prawo do zachowku

Darowanie nieruchomości w II grupie podatkowej a prawo do zachowku

Moja ciocia posiada dwa mieszkania. Jedno otrzymała od zmarłego męża w formie darowizny ponad 10 lat temu (mieszkanie A), drugie otrzymała 10 lat temu...

Jak w przyszłości uniknąć sporu z rodzeństwem o zachowek?

Jak w przyszłości uniknąć sporu z rodzeństwem o zachowek?

Zamieszkuję w mieszkaniu zakupionym przez moich rodziców za kwotę 200 tys. zł. Akt notarialny sporządzony był na rodziców, którzy mieszkają...

Porad przez Internet udzielają
prawnicy z dużym doświadczeniem:
Prawnicy
wizytówka Zadaj pytanie »