Porady Prawne przez internet

Masz problem związany z zachowkiem?
Opisz swój problem i zadaj pytania.

(zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje)

Czy należy się zachowek po ojczymie?

Autor: Tomasz Krupiński • Opublikowane: 2019-02-04

Ojczym mojego taty zmarł w zeszłym roku. Czy ojcu należy się zachowek po ojczymie? Mama taty zmarła kilka lat wcześniej.

Polskie prawo nie przewiduje możliwości dochodzenia zachowku przez pasierba. Zgodnie z art. 991 § 1 Kodeksu cywilnego (K.c.) – zstępnym spadkodawcy, którzy byliby powołani do spadku z ustawy, należy się połowa wartości udziału spadkowego, który by im przypadał przy dziedziczeniu ustawowym (zachowek). Na podstawie art. 991 § 2 K.c. zstępnemu jako osobie uprawnionej, która nie otrzymała należnego jej zachowku bądź w postaci uczynionej przez spadkodawcę darowizny, bądź w postaci powołania do spadku, bądź w postaci zapisu, przysługiwałoby przeciwko spadkobiercy roszczenie o zapłatę sumy pieniężnej potrzebnej do uzupełnienia zachowku. Jednakże zgodnie z art. 1000 § 1 K.c. w sytuacji, gdy uprawniony nie może otrzymać należnego jej zachowku od spadkobiercy, może on żądać sumy pieniężnej potrzebnej do uzupełnienia zachowku od pozwanego jako osoby, która otrzymała od spadkodawcy darowiznę doliczoną do spadku. Przy tym obdarowany jest obowiązany do zapłaty tej sumy tylko w granicach wzbogacenia będącego skutkiem darowizny.

Zgodnie z art. 931 K.c.:

„§ 1. W pierwszej kolejności powołane są z ustawy do spadku dzieci spadkodawcy oraz jego małżonek; dziedziczą oni w częściach równych. Jednakże część przypadająca małżonkowi nie może być mniejsza niż jedna czwarta całości spadku.

§ 2. Jeżeli dziecko spadkodawcy nie dożyło otwarcia spadku, udział spadkowy, który by mu przypadał, przypada jego dzieciom w częściach równych. Przepis ten stosuje się odpowiednio do dalszych zstępnych.”

Jak wynika z powyższego, do dziedziczenia z ustawy dochodzą w pierwszej kolejności osoby, dla których spadkodawca był ojcem lub matką.

Dzieci spadkodawcy dziedziczą w pierwszej kolejności. Oznacza to, że w braku małżonka wyłączają one od dziedziczenia wszystkich dalszych krewnych zmarłego. Ich udziały są równe.

Nie tylko dzieci, lecz także dalsi zstępni spadkodawcy dziedziczą bezpośrednio po nim. To oni zatem muszą zostać wymienieni w postanowieniu o stwierdzeniu nabycia spadku lub w akcie poświadczenia dziedziczenia.

Zgodnie z art. 9341 K.c. – w braku małżonka spadkodawcy i krewnych, powołanych do dziedziczenia z ustawy, spadek przypada w częściach równych tym dzieciom małżonka spadkodawcy, których żadne z rodziców nie dożyło chwili otwarcia spadku.

Rozszerzając krąg spadkobierców ustawowych o dzieci małżonka spadkodawcy, wskazywano, że uzasadnieniem takiej regulacji jest bliska więź, jaka powstaje pomiędzy małżonkiem a dziećmi drugiego małżonka. Poza ewentualną więzią tego rodzaju dzieci małżonka spadkodawcy stają się jego powinowatymi, gdyż przez zawarcie związku małżeńskiego z ich rodzicem nawiązany zostaje prawny stosunek powinowactwa.

Dziedziczenie przez pasierbów ma miejsce, gdy w chwili otwarcia spadku zostaną spełnione następujące przesłanki:

  1. nie istnieją spadkobiercy należący do wcześniejszych kręgów dziedziczenia (małżonek, zstępni spadkodawcy, jego rodzice, rodzeństwo, zstępni rodzeństwa, dziadkowie i zstępni dziadków spadkodawcy);
  2. chodzi o dziecko małżonka spadkodawcy;
  3. oboje rodzice tego dziecka nie żyją.

Zatem przy braku testamentu ojciec jako pasierb nie może być powołany do dziedziczenia. Nie przysługuje mu także roszczenie o zachowek.

Jeżeli chcesz wiedzieć więcej na ten temat – kliknij tutaj i zapytaj prawnika >>

Jeżeli chcesz wiedzieć więcej na ten temat – kliknij tutaj i zapytaj prawnika >>


Podobne materiały

Darowizna mieszkania wnuczne a żądanie zachowku

Moja mama 15 lat temu przepisała aktem darowizny mieszkanie na moją córkę, czyli wnuczkę. Miałam jednego brata, który już nie żyje. Czy...

Pominięcie przy darowiźnie domu a żądanie zachowku

Przed 25 laty ojciec przepisał w formie darowizny dom moim dwóm siostrom, ich udział w posesji wynosi po 1/3 i ojciec ma 1/3. Ja zostałem...

Zachowek dla dzieci wydziedziczonej matki

Niedawno zmarł dziadek. Mama dostała pismo z sądu, że jest wydziedziczona. Czy nam, jako dzieciom wydziedziczonej matki, należy się zachowek od jej...

Darowizna mieszkania ze służebnością a zachowek

W 2003 r. babcia przepisała darowizną (akt notarialny) mieszkanie siostrze, która poszła do klasztoru. Siostra 5 lat temu przepisała darowizną mieszkanie na...

Sprzedaż domu przed śmiercią ojca a zachowek

Ojciec zmarł w 2013 r. Miał być testament, lecz drogą pantoflową dowiedziałem się, że tuż przed śmiercią żona chorego ojca przeniosła go do...

Czy zachowek wyliczany jest od wartości mieszkania, czy od przekazanego wkładu mieszkaniowego?

Chodzi o zachowek. Żonie w 2000 roku ojciec przekazał wkład mieszkaniowy mieszkania spółdzielczego w kwocie 50 000 zł. Niedawno ojciec zmarł....

Czy wnuki mają prawo do zachowku po dziadku po wydziedziczeniu jego synów?

Mój ojciec wydziedziczył i pozbawił zachowku testamentem moich dwóch braci, czyli swoich synów. Czy wnuki mają prawo wystąpić o zachowek po...

Czy mogę domagać się zachowku po wujku?

Czy mogę domagać się zachowku po wujku?

Sprawa dotyczy zachowku po wujku. Mój wujek, brat ojca, zmarł w 2002 r., był bezdzietny. Tata nie żyje od 1992 r. Jako bratanek nabyłem udziały po...

Porad przez Internet udzielają
prawnicy z dużym doświadczeniem:
Prawnicy
wizytówka Zadaj pytanie »