Iryna Kowalczuk
Magister prawa, absolwentka Lwowskiego Państwowego Uniwersytetu Spraw Wewnętrznych Ukrainy, uzyskany tytuł: magister prawa ukraińskiego; ukończyła także Studium Podyplomowe prawa UE na Uniwersytecie Warszawskim. Doświadczenie nabyła w trakcie pracy w dwóch kancelariach adwokackich. Ze względu na biegłość w analizie różnorodnych zagadnień prawnych w serwisie ePorady24 pełni funkcję administratora. Udziela porad z zakresu prawa spadkowego i rodzinnego oraz w sprawach związanych z prawem ukraińskim. Biegle posługuje się zarówno językiem ukraińskim, rosyjskim, jak i polskim.
Brak gotówki nie zwalnia z obowiązku zapłaty zachowku, ale nie oznacza automatycznie konieczności natychmiastowej sprzedaży domu lub mieszkania. Możesz negocjować ugodę, zaproponować raty, a w postępowaniu sądowym żądać odroczenia terminu płatności albo, w wyjątkowych...
Po śmierci współwłaściciela mieszkania nie wystarczy sam testament ani rodzinne ustalenia. Przed darowizną trzeba potwierdzić dziedziczenie po zmarłych osobach, ustalić aktualne udziały i zadbać o zgodność księgi wieczystej z rzeczywistym stanem własności. Wyjaśniamy,...
Sprawę spadkową po mamie i dziadkach można uregulować także wiele lat po śmierci spadkodawców. Najpierw trzeba ustalić, kto i w jakich udziałach dziedziczył po każdej z tych osób, a następnie rozstrzygnąć, czy potrzebny jest dział spadku. Przy kilku nieuregulowanych...
Testament na rzecz osoby obcej nie pozbawia automatycznie matki prawa do zachowku, jeżeli przy dziedziczeniu ustawowym byłaby powołana do spadku. Samo zapisanie jej drobnej rzeczy albo niewielkiej kwoty zwykle nie wystarczy, jeżeli wartość tego przysporzenia nie pokrywa należnego...
Jeżeli krewny zostawił długi, spadek musi odrzucić tylko osoba powołana do dziedziczenia, która nie chce go przyjąć. Małżonek spadkobiercy nie odrzuca spadku po rodzinie drugiego małżonka, jeżeli sam nie jest spadkobiercą. Po odrzuceniu spadku przez rodzica do...
Zrzeczenia się dziedziczenia nie można cofnąć jednostronnie. Jeżeli umowa została zawarta z przyszłym spadkodawcą w formie aktu notarialnego, jej uchylenie wymaga kolejnej umowy notarialnej między tymi samymi stronami. Sama zmiana zdania albo żądanie dodatkowych pieniędzy nie...
Sprawę spadkową po matce i ojcu można często uregulować w jednym postępowaniu, zwłaszcza gdy oboje rodzice mieli to samo ostatnie miejsce zwykłego pobytu i właściwy jest ten sam sąd spadku. Dziedziczenie trzeba jednak ustalić osobno po każdym z rodziców, uwzględniając...
Jeżeli matka darowała dziecku mieszkanie wykupione wcześniej za pieniądze tego dziecka, rodzeństwo może co do zasady żądać zachowku, ale wysokość roszczenia nie zawsze odpowiada prostej części wartości lokalu. Samo finansowanie wykupu nie kasuje zachowku. Znaczenie mają...
Jeżeli po śmierci ojca nie przeprowadzono sprawy spadkowej, mama nie zawsze może samodzielnie przepisać całej działki lub domu. Nawet po wielu latach można formalnie potwierdzić dziedziczenie, ale najpierw trzeba ustalić, kto i w jakich udziałach odziedziczył majątek po...
Darowizna pieniężna przekazana jednemu dziecku przez rodzica może zostać doliczona przy obliczaniu zachowku po śmierci darczyńcy. Jeżeli drugie dziecko nie otrzymało należnego zachowku w spadku, darowiźnie albo zapisie, może żądać zapłaty odpowiedniej sumy pieniężnej. ...
Po śmierci rodzica trzeba ustalić, kto dziedziczy, sprawdzić testament i potwierdzić prawa do spadku w sądzie albo u notariusza. Samo nabycie spadku następuje z chwilą śmierci, ale do załatwienia spraw w banku czy księdze wieczystej potrzebny jest odpowiedni dokument. ...
Testament notarialny nie zastępuje formalności spadkowych po śmierci spadkodawcy. Aby wykazać prawa do spadku, najczęściej trzeba uzyskać sądowe stwierdzenie nabycia spadku albo zarejestrowany notarialny akt poświadczenia dziedziczenia. Wyjaśniamy, jakie dokumenty...
Jeżeli w ewidencji gruntów lub księdze wieczystej jako właściciel działki nadal widnieje zmarły pradziadek, samo pokrewieństwo nie wystarczy do ujawnienia prawa własności. Trzeba wykazać, kto dziedziczył po pradziadku, a następnie po kolejnych osobach, przez które udział w...
Książeczka mieszkaniowa sfinansowana przez rodziców może być traktowana jako darowizna i zaliczona na zachowek osoby, która otrzymała przysporzenie. Nie oznacza to jednak automatycznego odjęcia całej historycznej kwoty od żądania zachowku. Trzeba ustalić, kto rzeczywiście...
Jeżeli rodzice za życia przekazali dom lub działkę jednemu dziecku, pozostałe dzieci mogą dochodzić zachowku, nawet gdy po śmierci rodziców nie ma już majątku do podziału. Darowizny dla dzieci co do zasady dolicza się przy obliczaniu zachowku również wtedy, gdy zostały dokonane...
Jeżeli ojciec zmarł, a matka nadal żyje, dziecko może dochodzić zachowku po ojcu, jeśli nie otrzymało należnej części majątku w spadku, darowiźnie albo zapisie. Dotyczy to także sytuacji, w której rodzice wcześniej darowali mieszkanie jednemu z dzieci. Wyjaśniamy, jak...
Sprawę spadkową po ojcu bez testamentu można przeprowadzić w sądzie albo u notariusza. Jeśli zmarły nie zostawił małżonka, innych dzieci ani testamentu, jedyne dziecko co do zasady dziedziczy cały spadek. Wyjaśniamy, jakie dokumenty przygotować, kiedy wybrać sąd, a kiedy...
Żeby mama została jedyną właścicielką mieszkania po śmierci taty, najpierw trzeba ustalić spadkobierców, a potem przeprowadzić dział spadku albo przenieść udziały na mamę. Sama zgoda dzieci nie wystarczy do zmiany własności nieruchomości. Przy dziedziczeniu ustawowym...
Spadek po babci można uregulować nawet wiele lat po jej śmierci, bo samo prawo do złożenia wniosku o stwierdzenie nabycia spadku nie przedawnia się. Trzeba jednak ustalić kolejność zgonów, krąg spadkobierców, istnienie testamentów oraz skład majątku. W artykule...
Nie – po śmierci rodziców rodzeństwo nie może wydziedziczyć brata. Wydziedziczenia mógł dokonać wyłącznie spadkodawca w testamencie, z przyczyn określonych w Kodeksie cywilnym. Jeżeli każde z rodzeństwa ma udział w spadku po 1/3, rozwiązaniem może być dział...
Po śmierci mamy i jej męża trzeba zwykle osobno ustalić spadkobierców po każdej z tych osób. Część należąca do mamy przechodzi na jej spadkobierców, a udział ojczyma na jego spadkobierców, przede wszystkim dzieci i małżonka, chyba że był testament. Wyjaśniamy, kiedy...
Po śmierci ojca dzieci nie mogą po prostu zrzec się spadku na rzecz mamy ani odrzucić spadku ze wskazaniem jej jako osoby, która ma otrzymać ich udziały. Najczęściej trzeba najpierw potwierdzić dziedziczenie, a następnie przeprowadzić zgodny dział spadku, w którym majątek po...
Rodzeństwo może dziedziczyć po bezdzietnym bracie albo siostrze, ale samo pokrewieństwo nie daje prawa do zachowku. Zachowek przysługuje tylko zstępnym, małżonkowi i rodzicom spadkodawcy, o ile byliby powołani do spadku z ustawy. W artykule wyjaśniamy, co oznacza testament na...
Jeżeli żona zmarła bez testamentu, a pozostawiła męża i małoletnie dziecko, co do zasady oboje dziedziczą po niej po 1/2 spadku. Do spadku wchodzi majątek osobisty żony oraz jej udział w majątku wspólnym małżeńskim. Dziedziczenie można potwierdzić u notariusza albo w...
Wnuk nie zawsze może żądać zachowku po dziadku lub babci. Co do zasady własne prawo wnuka do zachowku zależy od tego, czy w danym układzie rodzinnym należałby on do osób powołanych do dziedziczenia ustawowego. Trzeba jednak uwzględnić wyjątki, w szczególności art. 1011 K.c.,...
Roszczenie o zachowek powstaje dopiero po śmierci rodzica. Jeżeli rodzice za życia darowali dom jednemu dziecku i jego małżonkowi, pozostałe dzieci mogą po śmierci rodziców żądać rozliczenia tej darowizny przy obliczaniu zachowku. Znaczenie mają m.in. data i treść...
Darowizna gospodarstwa rolnego na jedno z dzieci lub na małżonków nie zawsze chroni przed roszczeniami o zachowek. Przy zachowku liczy się m.in. kto otrzymał darowiznę, jaki był jego rzeczywisty status w chwili śmierci spadkodawcy, jaka była wartość przekazanego majątku i czy...
Przyjęcie spadku z dobrodziejstwem inwentarza ogranicza odpowiedzialność za długi spadkowe do wartości stanu czynnego spadku, ale nie oznacza automatycznego obowiązku sporządzenia komorniczego spisu inwentarza. W zależności od sytuacji wystarczający może być wykaz inwentarza, a w...
Jeżeli uczestnik postępowania spadkowego zmarł przed zakończeniem sprawy, postępowanie nie zaczyna się automatycznie od początku. Sąd musi jednak ustalić jego następców prawnych, zapewnić im udział i – gdy jest to potrzebne – zaczekać na wykazanie następstwa...
Odrzucenie spadku po siostrze zależy od tego, kto jest powołany do dziedziczenia: jej dzieci, małżonek, rodzice, rodzeństwo albo dalsi krewni. Termin wynosi co do zasady 6 miesięcy od dnia, w którym dana osoba dowiedziała się o swoim powołaniu do spadku, a nie zawsze po prostu od...
Osoba ubezwłasnowolniona całkowicie może być spadkobiercą ustawowym lub testamentowym. Ma zdolność prawną, choć nie ma zdolności do samodzielnego dokonywania czynności prawnych, dlatego w sprawach spadkowych reprezentuje ją opiekun prawny. Wyjaśniamy, jak ustalić udziały...
Jeżeli ojciec nie zostawił testamentu, po jego śmierci dziedziczą jego małżonek i dzieci na zasadach określonych w Kodeksie cywilnym. W opisanej sytuacji dziecko z pierwszego małżeństwa nie dziedziczy po macosze, ponieważ macocha pozostawiła własnych synów. Nie jest jednak...
Jeżeli w sprawie spadkowej nie da się ustalić wszystkich spadkobierców albo sąd uzna dowody za niewystarczające, może być konieczne wezwanie spadkobierców przez ogłoszenie. Osoby zainteresowane powinny zgłosić i udowodnić prawa do spadku w terminie 3 miesięcy od dnia wskazanego w...
Zachowek od darowizny może być dochodzony także wtedy, gdy spadkodawca za życia przekazał istotny majątek jednej osobie, ale nie bezterminowo. Przy roszczeniu przeciwko obdarowanemu co do zasady obowiązuje 5-letni termin liczony od otwarcia spadku. Osobno trzeba ocenić 10-letnią...
Jeżeli najbliżsi spadkodawcy odrzucili spadek, dalszy krewny może zostać powołany do dziedziczenia dopiero po nich. Co do zasady 6 miesięcy na odrzucenie spadku liczy się wtedy od dnia, w którym dowiedział się o swoim tytule powołania, a nie automatycznie od dnia śmierci...
Mieszkanie dzieci w USA nie wyłącza ich z dziedziczenia w Polsce, ale przy spadku transgranicznym trzeba osobno ustalić jurysdykcję, prawo właściwe, ważność testamentu, wymagane dokumenty i ewentualny status cudzoziemca. Samo położenie mieszkania lub domu w Polsce nie...
Zamiana udziałów w spadku jest możliwa, ale trzeba najpierw ustalić, czy chodzi o zbycie udziału w całym spadku, udział w konkretnym składniku majątku czy dział spadku. Od tego zależy forma umowy, potrzeba zgody pozostałych spadkobierców i zakres odpowiedzialności za długi. ...
Ciocia może przekazać siostrzenicy dom przez darowiznę, testament albo umowę dożywocia. Każde rozwiązanie inaczej wpływa na własność nieruchomości, podatek i ewentualne roszczenia o zachowek. Wyjaśniamy, kiedy siostrzenica należy do II grupy podatkowej, czy dalsza rodzina...
Pełnomocnictwo do sprawy spadkowej pozwala powierzyć innej osobie prowadzenie postępowania, odbiór pism i udział w rozprawie. Nie każdy może jednak zostać pełnomocnikiem procesowym, a do przyjęcia lub odrzucenia spadku potrzebne jest szczególne umocowanie w odpowiedniej...
Jeżeli rodzice zmarli bez testamentu, ich dzieci co do zasady dziedziczą po nich w równych częściach. Sam fakt, że jedno z rodzeństwa mieszka w domu po rodzicach, nie pozbawia pozostałych dzieci prawa do udziału w spadku. Aby uregulować własność, trzeba potwierdzić nabycie...
Odziedziczone mieszkanie można sprzedać także wtedy, gdy ktoś jest w nim zameldowany albo faktycznie je zajmuje, ale meldunek i zamieszkiwanie wpływają na bezpieczeństwo transakcji oraz cenę. W praktyce trzeba rozdzielić trzy sprawy: potwierdzenie praw do spadku, wymeldowanie...
Wezwanie do zapłaty zachowku od bratanka trzeba ocenić nie tylko pod kątem wysokości żądania, ale przede wszystkim pod kątem tego, czy roszczenie w ogóle przeszło na niego po zmarłym ojcu i czy nie jest przedawnione. W takiej sprawie znaczenie mają art. 991, art. 1002 i art....
Jeżeli ojciec zmarł w 2004 r. i nie zostawił testamentu, gospodarstwo rolne co do zasady dziedziczą na zasadach ogólnych jego dzieci oraz małżonek. Sam fakt, że brat od lat korzysta z całego majątku, nie oznacza automatycznie, że stał się jego jedynym właścicielem. W...
Jeżeli po dziadku nie przeprowadzono sprawy spadkowej, najpierw trzeba formalnie ustalić krąg spadkobierców, a dopiero potem podzielić majątek. Sam upływ 20 lat nie blokuje stwierdzenia nabycia spadku ani działu spadku. Wyłączna własność działki jest możliwa zwykle przez...
Jeżeli po zmarłym pozostało prawo użytkowania wieczystego, urząd może kierować wezwania do jednego ze spadkobierców, zwłaszcza gdy jest on znany i osiągalny. Nie oznacza to jednak, że ostatecznie ma on ponieść cały ciężar opłat za pozostałych. Podobnie bywa, gdy pojawia się...
W polskim prawie nie można skutecznie zastrzec, że mieszkanie po śmierci męża przejdzie na żonę, a dopiero po jej śmierci automatycznie na dzieci męża. Takie postanowienie traktuje się co do zasady jak podstawienie zwykłe, a nie powiernicze. Można jednak zaplanować...
Zadłużony spadkobierca nie może po prostu bezpiecznie przepisać udziału w spadku na rodzinę, jeśli skutkiem byłoby pokrzywdzenie wierzycieli. Darowizna, sprzedaż za zaniżoną cenę albo dział spadku bez spłaty mogą zostać podważone. W praktyce trzeba odróżnić odrzucenie...
Jeżeli mąż chce zabezpieczyć żonę i przekazać jej mieszkanie nabyte przed ślubem, sam testament ani zapis windykacyjny nie wyłączą roszczeń dzieci o zachowek. Mogą natomiast różnić się skutkiem prawnym, formalnościami i ryzykiem sporu. Najdalej idącym rozwiązaniem...
Mąż wnuczki nie dziedziczy ustawowo po babci swojej żony, więc co do zasady nie musi składać oświadczenia o odrzuceniu spadku ani u notariusza, ani w sądzie. Odrzucenie spadku może być natomiast konieczne po stronie żony oraz jej dzieci, jeżeli zostaną powołane do...
Jeżeli rodzic zmarł bez testamentu, jego udział w mieszkaniu dziedziczą ustawowo małżonek i dzieci. Przy mieszkaniu należącym do majątku wspólnego rodziców po śmierci pierwszego z nich udziały w lokalu nie przechodzą automatycznie wyłącznie na drugiego małżonka. W...
Jeżeli siostra zmarła bez testamentu, nie miała dzieci, a rodzice nie żyją, jej mąż co do zasady dziedziczy połowę spadku, a rodzeństwo dzieli między siebie drugą połowę. Jeżeli któreś z rodzeństwa nie dożyło otwarcia spadku, jego udział mogą przejąć jego...
Dom wybudowany na działce ojca, nawet za własne pieniądze i na podstawie użyczenia, co do zasady staje się częścią nieruchomości należącej do właściciela gruntu. W artykule wyjaśniamy, co wejdzie do spadku po ojcu, jak można rozliczyć nakłady na budowę oraz jak...
Jeżeli żona zmarła bez testamentu, dziedziczą po niej mąż oraz jej dzieci. Syn męża z wcześniejszego związku nie dziedziczy po żonie, chyba że został przez nią przysposobiony. Przy domu należącym do majątku wspólnego najpierw ustala się udział zmarłej w majątku...
Sam zapis domu siostrze nie przesądza, że nie ma Pan żadnych praw. Najpierw trzeba ustalić właściciela gruntu i domu, sposób przekazania nieruchomości oraz to, czy po ojcu przysługuje Panu udział spadkowy. W praktyce w grę może wchodzić udział w nieruchomości, zachowek,...
Nieodpłatne zniesienie współwłasności nieruchomości może być rozliczane przy zachowku tak jak darowizna, jeżeli rzeczywiście doprowadziło do bezpłatnego przysporzenia kosztem majątku spadkodawcy. Znaczenie ma nie sama nazwa umowy, lecz jej skutek majątkowy: czy córki...
Małżonkowie mogą zabezpieczyć się na wypadek śmierci przez dwa odrębne testamenty, w których powołują siebie nawzajem do spadku. Nie może to być jednak jeden wspólny testament, bo polskie prawo wymaga, aby testament zawierał rozrządzenie tylko jednego spadkodawcy. Jeżeli...
Siostra przyrodnia może dziedziczyć z ustawy po zmarłej osobie, jeżeli należy do kręgu spadkobierców ustawowych w konkretnej sytuacji rodzinnej. Sam fakt słabszych kontaktów z rodzeństwem nie pozbawia jej prawa do udziału w spadku. Aby nie zostać pominiętą, powinna aktywnie...
Po śmierci małżonka w bezdzietnym małżeństwie drugi małżonek nie zawsze dziedziczy cały spadek. Bez testamentu do dziedziczenia mogą dojść rodzice zmarłego, a w dalszej kolejności rodzeństwo lub zstępni rodzeństwa. Artykuł wyjaśnia, jak ustala się udziały w spadku,...
W opisanej sytuacji trzeba ustalić dziedziczenie po dwóch osobach: najpierw po zmarłej żonie brata, a następnie po bracie. Udział, który brat nabył po żonie, wchodzi do jego spadku i dopiero potem przechodzi na jego własnych spadkobierców. Sprawę można załatwić w sądzie...
Sama śmierć ojca ani wola wyrażona wobec mamy nie pozwalają odebrać darowanej ziemi. Spadkobierca darczyńcy może odwołać darowiznę tylko w wyjątkowych przypadkach przewidzianych w Kodeksie cywilnym. Najważniejsze jest to, czy obdarowany dopuścił się wobec darczyńcy...
Nie można skutecznie zawrzeć z babcią umowy, która zakazywałaby jej podpisywania dokumentów bez Pani obecności. Testament ani inne późniejsze oświadczenie nie przeniesie z powrotem własności mieszkania, które zostało już darowane. Ryzyko dotyczy głównie ewentualnego...
Jeżeli mama była wdową i nie zostawiła testamentu, dzieci co do zasady dziedziczą po niej w częściach równych. Samo rodzinne ustalenie, że mieszkanie ma przypaść jednemu dziecku, nie wystarczy do zmiany właściciela w księdze wieczystej. Najpierw trzeba potwierdzić nabycie...
Po śmierci rodzica spadek trzeba ustalić osobno po każdej zmarłej osobie. Bez testamentu w pierwszej kolejności dziedziczą dzieci i małżonek, a gdy dziecko zmarło wcześniej – jego udział przypada jego zstępnym. Znaczenie mają także kolejność zgonów, pochodzenie...
Zapis windykacyjny udziału w mieszkaniu na rzecz jednej córki nie pozbawia drugiej córki prawa do zachowku. Uprawniona może żądać zapłaty pieniędzy, jeżeli nie otrzymała należnej jej wartości w spadku, darowiźnie albo innym rozliczeniu. W artykule wyjaśniamy, jak liczy...
Jeżeli mąż nie ma dzieci, a mieszkanie należy tylko do niego, po jego śmierci bez testamentu żona nie zawsze dziedziczy cały lokal. Do spadku mogą wejść rodzice męża, a w określonych sytuacjach także jego rodzeństwo. Dopisanie żony jako współwłaścicielki, testament,...
Jeżeli rodzic odrzucił spadek, jego małoletnie dzieci mogą zostać powołane do dziedziczenia jako wnuki spadkodawcy. Od 15 listopada 2023 r. w wielu takich sprawach nie trzeba już uzyskiwać zgody sądu, ale tylko wtedy, gdy są spełnione ustawowe warunki. W artykule wyjaśniamy,...
Przy przysposobieniu pełnym dziecko co do zasady nie dziedziczy z ustawy po biologicznym ojcu ani jego krewnych, nie odpowiada więc za jego długi spadkowe tylko z powodu biologicznego pokrewieństwa. Inaczej może być przy testamencie, przysposobieniu niepełnym lub adopcji dziecka...
Odrzucenia spadku nie można po prostu odwołać dlatego, że decyzja okazała się niekorzystna. Możliwe jest jednak uchylenie się od skutków takiego oświadczenia, jeżeli zostało ono złożone pod wpływem prawnie istotnego błędu albo groźby i sąd to zatwierdzi. W artykule...
Jeżeli odziedziczone spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu albo mieszkanie stanowi współwłasność kilku osób, samo nabycie większości udziałów nie daje jeszcze pełnej swobody rozporządzania lokalem. Aby stać się jedyną uprawnioną, trzeba najpierw uporządkować sprawy...
Jeżeli dzieci i wnuki zmarłej ciotki odrzuciły spadek, do dziedziczenia mogą dojść dalsi krewni, w tym rodzeństwo zmarłej, a następnie ich zstępni. Każda osoba ma własny termin 6 miesięcy na decyzję, liczony od dnia, w którym dowiedziała się o swoim powołaniu do spadku. ...
Brat, który jako dziecko zmarłej matki byłby powołany do spadku z ustawy, co do zasady może żądać zachowku, nawet jeśli przez lata nie utrzymywał kontaktu z rodziną. Nie oznacza to jednak, że każdą żądaną kwotę trzeba zapłacić bez sprawdzenia. W artykule wyjaśniamy,...
Jeden spadkobierca nie może sam sprzedać całego mieszkania należącego do kilku osób. Gdy nie ma zgody na sprzedaż, przejęcie lokalu albo spłatę, każdy współspadkobierca może złożyć wniosek o sądowy dział spadku. Wyjaśniamy, jakie rozstrzygnięcia może wydać sąd,...
Testament znaleziony wiele lat po śmierci spadkodawcy może nadal być ważny i zmienić ustalony wcześniej krąg spadkobierców. Dokument trzeba złożyć w sądzie spadku albo u notariusza; samo okazanie go rodzinie nie daje jeszcze prawa do majątku ani zapłaty. Wyjaśniamy, jak...
Małżonek pominięty w testamencie może żądać zapłaty zachowku, jeżeli przy dziedziczeniu ustawowym byłby spadkobiercą i nie utracił tego prawa. Zachowek jest roszczeniem pieniężnym, a nie automatycznym udziałem w domu lub innym składniku spadku. Wyjaśniamy, jak obliczyć...
Sam ślub kościelny, który nie wywołał skutków cywilnych, nie tworzy w polskim prawie statusu małżonka. Taka osoba co do zasady nie dziedziczy z ustawy po partnerze, chyba że została powołana w testamencie. W artykule wyjaśniamy, kto dziedziczy po osobie żyjącej w związku...
Matka nie zawsze dziedziczy po zmarłym synu. Jeżeli syn pozostawił dzieci, wnuki albo dalszych zstępnych, rodzice są co do zasady wyłączeni od dziedziczenia ustawowego; matka może dziedziczyć dopiero wtedy, gdy syn nie miał zstępnych. W artykule wyjaśniamy, kiedy matka...
Zapis testamentowy nie wyłącza prawa do zachowku. Jeżeli wartość zapisu jest niższa niż należny zachowek, uprawniony może żądać od spadkobiercy zapłaty brakującej kwoty. W artykule wyjaśniamy, jak zapis wpływa na zachowek, jak obliczyć roszczenie, kiedy można...
Jeżeli babcia nie zostawiła testamentu, a jedno z jej dzieci zmarło wcześniej, udział tego dziecka przechodzi na jego dzieci, czyli wnuki spadkodawczyni. W sprawie trzeba przede wszystkim ustalić, czy sąd ma potwierdzić nabycie spadku, czy już dokonać działu spadku i rozliczyć...
Po ponownym ślubie nowy małżonek staje się spadkobiercą ustawowym i może mieć także prawo do zachowku. Dzieci małżonka z poprzedniego związku co do zasady nie dziedziczą po Tobie, jeżeli ich nie przysposobisz, ale układ majątkowy może wpłynąć na to, co realnie trafi do...
Jeżeli brat zmarł bez testamentu, nie miał dzieci, jego małżonek i rodzice nie żyją, do dziedziczenia mogą dojść jego rodzeństwo oraz zstępni zmarłego wcześniej rodzeństwa. Udziały zależą od dokładnego składu rodziny w chwili śmierci brata. W artykule wyjaśniamy,...
W konkubinacie partnerzy nie dziedziczą po sobie z ustawy. Jeżeli nie ma testamentu ani innej formy zabezpieczenia, majątek zmarłego przypada przede wszystkim jego dzieciom, także dzieciom z poprzednich związków. W artykule wyjaśniamy, co zmienia zawarcie małżeństwa, kiedy...
Po śmierci żony trzeba najpierw potwierdzić prawa do spadku: w sądzie przez stwierdzenie nabycia spadku albo u notariusza przez akt poświadczenia dziedziczenia. Dopiero potem można skutecznie przeprowadzić dział spadku, przepisać nieruchomości i uporządkować sprawy podatkowe. ...
Możesz nieodpłatnie przekazać swój udział w spadku, ale trzeba odróżnić zbycie całego udziału spadkowego od przekazania udziału w konkretnym składniku spadku, np. w nieruchomości rolnej. W praktyce obie czynności wymagają aktu notarialnego. W artykule wyjaśniamy, kiedy...
Spadkobierca mieszkający za granicą nie musi co do zasady przyjeżdżać do Polski, aby uczestniczyć w sprawie o stwierdzenie nabycia spadku, dział spadku lub podział majątku po rodzicach. Może ustanowić pełnomocnika procesowego w Polsce, także siostrę albo brata, jeżeli mieści...
Po bezdzietnym kawalerze dziedziczą osoby wskazane w Kodeksie cywilnym. Jeżeli nie zostawił testamentu, nie miał małżonka ani dzieci, znaczenie ma przede wszystkim to, czy żyją jego rodzice, rodzeństwo, zstępni rodzeństwa, dziadkowie lub dalsi krewni. W artykule wyjaśniamy...
Jeżeli po śmierci ojca nie masz kontaktu z jego rodziną, możesz samodzielnie sprawdzić, czy była sprawa spadkowa, a następnie złożyć wniosek do sądu o stwierdzenie nabycia spadku. Sąd nie ustala jednak pełnej masy spadkowej w tym postępowaniu – służą do tego przede...
Druga żona dziedziczy po zmarłym mężu na takich samych zasadach jak każdy małżonek. Jeżeli nie ma testamentu, a zmarły pozostawił żonę i czworo dzieci, żonie przypada 1/4 spadku, a dzieci dzielą między siebie pozostałe 3/4. W artykule wyjaśniamy, co dokładnie wchodzi...
Pełnomocnictwo do rachunku bankowego co do zasady wygasa z chwilą śmierci właściciela konta. Inaczej działa dyspozycja wkładem na wypadek śmierci: pozwala wskazanej osobie z najbliższej rodziny odebrać określoną kwotę z banku bez czekania na dział spadku. Wyjaśniamy, kto...
Czynsz administracyjny i konieczne koszty utrzymania mieszkania spadkowego obciążają współspadkobierców co do zasady proporcjonalnie do ich udziałów. Osoba, która zapłaciła ponad własną część, może żądać rozliczenia nadpłaty. Wyjaśniamy, które opłaty dzieli się...
Przedawnienie długu osoby zmarłej nie kasuje zobowiązania automatycznie, ale może pozwolić spadkobiercy skutecznie odmówić zapłaty, zwłaszcza gdy wierzyciel dochodzi roszczenia po wielu latach. W artykule wyjaśniamy, kiedy przedawniają się długi spadkowe, jak liczyć termin...
Osoba, u której znajduje się testament, powinna złożyć go w sądzie spadku albo u notariusza, gdy dowie się o śmierci spadkodawcy. Przepisy nie wyznaczają terminu liczonego w dniach, ale bezzasadne przetrzymywanie dokumentu może skutkować grzywną i odpowiedzialnością za...
Umowa dożywocia jest odpłatną umową przeniesienia własności nieruchomości w zamian za dożywotnie utrzymanie zbywcy. Co do zasady wartości nieruchomości przekazanej w ramach rzeczywistego dożywocia nie dolicza się do substratu zachowku tak jak darowizny. Rodzeństwo może...
Kuzyn może dziedziczyć po kuzynie, ale co do zasady dopiero wtedy, gdy brak jest bliższych spadkobierców ustawowych i nie ma testamentu. Dla spadków otwartych od 15 listopada 2023 r. znaczenie ma zawężone brzmienie art. 934 Kodeksu cywilnego. W artykule wyjaśniamy, kiedy kuzyn...
Małżonkowie mogą sporządzić testamenty wzajemne, ale nie jeden wspólny testament. Każde z nich musi złożyć własne oświadczenie ostatniej woli i może w nim powołać drugiego małżonka do całości spadku. Nie da się jednak skutecznie zastrzec, że dzieci odziedziczą...
Jeżeli po zmarłym odnaleziono dwa testamenty, późniejszy dokument nie zawsze usuwa wcześniejszy w całości. Decydują ważność obu testamentów, ich dokładna treść oraz to, czy poszczególne rozrządzenia można ze sobą pogodzić. Wyjaśniamy, kiedy nowszy testament...
Pozbawienie rodzica władzy rodzicielskiej nie powoduje, że dziecko traci prawo do dziedziczenia po tym rodzicu. Po jego śmierci dziecko nadal może być spadkobiercą ustawowym, a wraz ze spadkiem mogą pojawić się także długi. Wyjaśniamy, kiedy można odrzucić spadek, co...
Termin na odrzucenie spadku wynosi 6 miesięcy i liczy się od dnia, w którym spadkobierca dowiedział się o tytule swojego powołania do spadku. W przypadku małoletniego dziecka termin zwykle zaczyna biec od chwili, gdy rodzic dowiedział się, że dziecko zostało powołane do...
Jeżeli ojciec nie zostawił testamentu, a w chwili śmierci pozostawał w małżeństwie, do dziedziczenia ustawowego są powołani jego żona oraz dzieci. Gdy mieszkanie należało do majątku wspólnego małżonków, do spadku po ojcu wchodzi co do zasady tylko jego udział w tym...
Rozwód nie zawsze kończy wszystkie sprawy majątkowe między byłymi małżonkami. Jeżeli przed śmiercią byłego męża nie doszło do podziału majątku wspólnego, była żona może nadal żądać rozliczenia swojej części majątku dorobkowego. W artykule wyjaśniamy, kiedy...
Jeżeli ojciec zmarł, a dziecko nie utrzymywało z nim kontaktu, brak wiedzy o majątku i długach nie oznacza automatycznej odpowiedzialności za wszystkie zobowiązania. Spadkobierca ma 6 miesięcy na decyzję od dnia, w którym dowiedział się o swoim powołaniu do spadku, a brak...
Przy umownym dziale spadku spadkobierca co do zasady nie musi stawiać się osobiście u notariusza. Może ustanowić pełnomocnika, ale forma pełnomocnictwa zależy od tego, co wchodzi w skład spadku i jaką czynność ma wykonać pełnomocnik. Najważniejsze znaczenie ma to, czy...
Jeżeli wujek zmarł bez dzieci, małżonka i żyjących rodziców, do dziedziczenia mogą dojść jego rodzeństwo oraz zstępni rodzeństwa. Osoba, która nie należy do ustawowego kręgu spadkobierców, na przykład wdowa po zmarłym bracie spadkodawcy, co do zasady nie musi odrzucać...
Jeżeli po śmierci ojca okaże się, że w spadku są głównie długi, spadkobierca może odrzucić spadek. Ma na to co do zasady 6 miesięcy od dnia, w którym dowiedział się o swoim powołaniu do spadku. W artykule wyjaśniamy, kto po kolei powinien złożyć oświadczenie, jak...
Darowizna mieszkania ze służebnością osobistą nie wyłącza sama przez się roszczeń o zachowek. Po śmierci darczyńcy uprawnieni mogą żądać zapłaty, jeżeli nie otrzymali należnej im części majątku w spadku, darowiźnie albo zapisie. Znaczenie ma przede wszystkim to,...
Udział w spadku można sprzedać, darować albo zamienić, ale dopiero po przyjęciu spadku i w formie aktu notarialnego. Dotyczy to również przekazania części mieszkania innemu spadkobiercy lub osobie bliskiej, np. matce. W artykule wyjaśniamy, czym różni się zbycie udziału...
Wydziedziczenie rodzica nie pozbawia automatycznie jego dzieci prawa do zachowku. Na podstawie art. 1011 Kodeksu cywilnego wnuki lub dalsi zstępni mogą dochodzić własnego roszczenia, chyba że sami zostali skutecznie wydziedziczeni albo zachodzi inna podstawa ograniczająca roszczenie. ...
Po śmierci spadkodawcy nie można już „zrzec się spadku na rzecz” konkretnej osoby w dosłownym znaczeniu. Jeżeli celem rodziny jest przekazanie całego majątku jednemu spadkobiercy, najczęściej trzeba najpierw potwierdzić nabycie spadku, a następnie przeprowadzić dział...
Jedyny spadkobierca nabywa spadek z mocy prawa z chwilą śmierci spadkodawcy, ale bez sądowego stwierdzenia nabycia spadku albo notarialnego aktu poświadczenia dziedziczenia zwykle nie udowodni swoich praw do mieszkania, rachunku bankowego czy innych składników majątku. W artykule...
Długi ojca nie przechodzą na dziecko automatycznie za jego życia, ale po śmierci mogą stać się długami spadkowymi. Najpewniejszą ochroną jest notarialne zrzeczenie się dziedziczenia za życia ojca albo odrzucenie spadku po jego śmierci w ustawowym terminie. Osobno trzeba...
Po nabyciu spadku nieruchomość należy ujawnić w księdze wieczystej na podstawie prawomocnego postanowienia sądu albo zarejestrowanego aktu poświadczenia dziedziczenia. Samo dziedziczenie nie aktualizuje automatycznie działu II księgi. Wyjaśniamy, kiedy trzeba najpierw...
Druga żona jest spadkobiercą ustawowym męża, jeżeli w chwili jego śmierci małżeństwo nadal trwało i nie zachodzi szczególna podstawa do wyłączenia jej od dziedziczenia. W zbiegu z dwojgiem dzieci dziedziczy co do zasady po 1/3 spadku. Wyjaśniamy, co wchodzi do spadku po...
Po śmierci ojca mieszkania nie „przepisuje się” samym aktem zgonu. Najpierw trzeba formalnie potwierdzić nabycie spadku w sądzie albo u notariusza. Dopiero potem można wpisać spadkobiercę do księgi wieczystej, zgłosić nabycie spadku w urzędzie skarbowym i bezpiecznie...
Przekazanie mieszkania wnukowi nie zawsze pozbawia dzieci prawa do zachowku. Najważniejsze jest to, czy doszło do darowizny, testamentu albo zapisu windykacyjnego, czy też do odpłatnej umowy dożywocia. W artykule wyjaśniamy, kiedy darowizna dla wnuka dolicza się do spadku, jak...
Sam fakt sprawowania opieki prawnej nie daje opiekunowi prawa do spadku po osobie ubezwłasnowolnionej. Opiekun może dziedziczyć tylko jako spadkobierca ustawowy albo na podstawie ważnego testamentu sporządzonego przez podopiecznego, zanim utracił on pełną zdolność do czynności...
Niechciany spadek można odrzucić, ale trzeba działać w terminie 6 miesięcy od dnia, w którym spadkobierca dowiedział się o swoim powołaniu do dziedziczenia. Odrzucenie przed notariuszem jest zwykle najszybsze, lecz przy małoletnich dzieciach trzeba sprawdzić, czy wymagana jest zgoda...
Postępowanie spadkowe pozwala formalnie potwierdzić, kto dziedziczy po zmarłym i w jakich udziałach. Można je przeprowadzić w sądzie albo u notariusza, ale wybór zależy od zgody spadkobierców, dokumentów i ewentualnych sporów rodzinnych. W artykule wyjaśniamy, kiedy nie...
Postępowanie spadkowe można przeprowadzić w sądzie albo u notariusza. Notariusz jest zwykle szybszy w sprawach zgodnych i dobrze udokumentowanych, natomiast sąd rozstrzyga spory, ustala niepewny krąg spadkobierców i prowadzi postępowanie dowodowe. Wyjaśniamy, jakie dokumenty...
Nieprzysposobiony pasierb co do zasady nie dziedziczy po ojczymie ani macosze razem z ich małżonkiem, dziećmi lub innymi krewnymi. Może jednak otrzymać spadek na podstawie testamentu, po przysposobieniu albo wyjątkowo na zasadach z art. 934 1 Kodeksu...
Po śmierci ojca trzeba najpierw ustalić, kto dziedziczy i w jakich udziałach, a dopiero potem można skutecznie podzielić dom, ziemię, pieniądze albo inne składniki majątku. W artykule wyjaśniamy, jak wygląda postępowanie spadkowe po ojcu, kiedy wybrać sąd albo notariusza,...
Po śmierci ojca jego udział w majątku nie przechodzi automatycznie na matkę, jeżeli są też dzieci. Najpierw trzeba potwierdzić nabycie spadku, a dopiero potem zdecydować, czy udziały mają zostać przekazane matce przez dział spadku, darowiznę albo odpłatne zbycie. W...
Dziecko poczęte przed śmiercią spadkodawcy może dziedziczyć, jeżeli urodzi się żywe. W sprawie po zmarłym bracie kluczowe będzie więc ustalenie, czy dziecko było już poczęte w chwili jego śmierci oraz czy zmarły jest jego ojcem. Partnerka zmarłego, jeżeli nie była...
Brak adresu znanego spadkobiercy wymaga innych działań niż sytuacja, w której nie wiadomo, kto w ogóle może dziedziczyć. Od tego rozróżnienia zależy, czy wystarczy ustalenie danych, czy potrzebny będzie kurator albo wezwanie przez ogłoszenie. Wyjaśniamy, kiedy sprawę można...
Opinie klientów
Ocena 5
Ocena 5
Ocena 5
Ocena 5
Ocena 5
Ocena 5
Ocena 5
Ocena 5
Ocena 5
Ocena 5
Ocena 5
Ocena 5
Ocena 5
Ocena 5
Ocena 5
Ocena 5
Ocena 5
Ocena 5
Ocena 5
Ocena 5
Ocena 5
Ocena 5
Ocena 5
Ocena 5
Ocena 5
Ocena 5
Ocena 5
Ocena 5
Ocena 5
Ocena 5
Zapytaj prawnika
